დათხური, ანუ ხავიწი


სოფლის თავში დათხურს ეძახიან, ბოლოში ხავიწს.

თუშური საჭმელია,  წააგავს ფშავლების ხაჭო-ერბოს, რომელიც დამბალი ხაჭოსგან კეთდება, მაგრამ ისეთი საოცარი სურნელება არ აქვს. (მე არ მიჭამია დამბალი ხაჭო, უბრალოდ, გაგებული მაქვს რომ  არსებობს).

გვჭირდება:

  • დაბოყრინებული ხაჭო
  • ერბო
  • რამე რკინის ტაფა, რომელსაც ლითონის კოვზი და მერე სახეხი არ აშინებს (და საერთოდაც ოჯახში ერთი სფეშალ ტაფა უნდა იდოს ამისთვის)

როგორ მივიღოთ დაბოყრინებული ხაჭო?

გვჭირდება:

  • კარგი, მშრალი, ფაშარი, გლეხის გაკეთებული, მშრალი ხაჭო.
  • მარილი

ვურევთ მარილს და ხაჭოს, გემოვნებით, ვყრით ემალის ჯამში ან ქვაბში და ვაფარებთ მარლას, ვდგამთ სადმე არცისე ცივ და არცისე ცხელ ადგილას რამდენიმე დღე, სანამ ოდნავ, ვიმეორებ, ოდნავ(!) სუნი არ ექნება.

თუ დაბოყრინებული ხაჭო დიდხანს (1 კვირამდე) გვინდა შევინახოთ, გუნდები უნდა გავაკეთოთ.  იმერული ყველისმსგავსი ფორმის , პატარები, თეფშზე ოთხი ცალი რომ დაეტიოს, ისეთი, ვაფარებთ მარლას და მაცივარში ვდებთ.

მომზადების პროცესი

ვაცხელებთ ტაფას, ვყრით ხაჭოს, ვამატებთ ერბოს, ვურევთ-ვურევთ-ვსრესთ, სანამ მთელი ეს მასა არ გაიშლება, გათეთრდება, გათხელდება და გაწელვადდება.

მცირე შენიშვნა: თუ გაწყალდა, არ გაიწელა და საერთოდაც არაფრის გემო არ აქვს, ა) თქვენ ძალიან ცუდი ხაჭო შემოგაპარეს ბ) დაბოყრინება აკლია

კატეგორიული შენიშვნა: თუ მართლა გინდათ გემო გაიგოთ, ჭამეთ პირდაპირ ტაფიდან, ცხელ-ცხელი, შოთის პურის ყუით. თეფშზე გადმოღებული არის საცოდაობა. ჩანგლები არ დავინახო.

ჩემი სოფლის სასაფლაო


დედაჩემს ერთი მამიდა ყავდა, რომელმაც ანდერძად დაუბარა ქმარს, სანებაში არ დამკრძალო, თორემ იცოდე თან გაგიყოლებ, თეთრგიორგში დამკრძალეო.

გარდაიცვალა ეს ქალი, ქმარმა ცალ ფეხზე დაიკიდა და დაასაფლავეს სანებაში, ანუ იქ სადაც ქმრისიანები “იწვნენ”.

წლისთავს ერთი კვირა რომ ეკლდა, მეზობელმა ნახა სიზმარში, “ყველაფერი მზად მაქვს, უნდა წავიყვანოო”.

“ცოდოა, აცადე, შვილიშვილებში გაიხაროსო”- სთხოვა ამ მეზობელმა (სიზმარში, რასაკვირველია)

ცოტა დაფიქრებულა და… “კაი, მაშინ [მეზობლის სახელი] წავიყვანო.”

წლისთავზე ამ ქალის მეზობელი მოკვდა.

ხო, ეს ყველაფერი დედაჩემმა მომიყვა , ბებიაჩემის საფლავზე ამოსულ ხეებს რომ ვმარგლიდით.

ჩემს სოფელში სულ ოთხი ეკლესიაა, სანება, ანუ წმინდა სამების სახელობის, თეთრგიორგი ანუ თეთრი გიორგის სახელობის, ხვთიშობლის ანუ წმ. მარიამის  და ნათლისმცემელი- წმ. იოანე ნათლისმცემლის რომელიღაცა შუა საუკუნის ეკლესია და სასახლე, რომელიღაცა რუსუდანს რომ აუშენებია რომელიღაცა მეფესთან გაყრის მერე. ჩვენები ცხრაკარას ეძახიან, “მოფერებით”, ორ ალვანს შუა გორაზეა შემოკონწიალებული და გზას გადმოყურებს. ძველისძველები იძახიან, რომ იქ გვირაბია, რომელშიც წყაროა და განძია და რომელსაც დიდი გველი დარაჯობს და რომ ალავერდი, ცხრაკარა და ბახტრიონი ერთმანეთთან იყვნენ დაკავშირებულები. ახლა მაღლა, ეკლესიასთან და ციხესთან წყალი არ არის, ადრე, ალბათ, იქნებოდა და იქიდან მოდის ეს ლეგენდაც, ალბათ.

ჩემი საყვარელი წარმართები რისი წარმართები იქნებოდნენ და იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესიის უკან ნიშია, სალოცავი, ბუღრიძეების გვარის, თუ სწორად მახსოვს. თუშეთის მთებიდან ჩამოვიტანეთო, ასე მითხრეს.

მეცხვარე სასაფლაოს მისადგომებთან

ეგ კიარადა, ცხვარიც შევწირეთ პირადად ჩვენ (ანუ დედაჩემმა) ერთხელ მანდაურობას, მივიყვანეთ, რქების წინ ბეწვი წაუტრუსეს და მერე დაკლეს და მწვადები შეწვეს.

სულ ზემოთ

ასავლელი გზის დასაწყისი

მე ყველაზე მეტად თეთრგიორგის სასაფლაო მიყვარს. სოფლიდან მოშორებით, გორაკზე შეკონწიალებული,  ციცაბო აღმართს რომ უნდა შეასკდე და ბოლო საფლავის მერე ტყე რომ იწყება. სულ ტყეა საერთოდაც საფლავების გარშემო და ყოველ წელს ვყრით მიწიდან  “დაბძოებს”, ანუ პაწუკა ახალ ხეებს, თორემ რამდენიმე წელში ტყე დაგვხვდება…

იმედია იმ წელს ახალი საფლავები არ დამხვდება. წელს არ დამხვდა.

პ.ს. ჯონჯოლი “ლაივში”. ))) ზოგადად, კოკრებს კრეფენ, მაგრამ ეს უპატრონო ჯონჯოლი იყო და ამიტომ გაშლილი დამხვდა.

პ.პ.ს. ამ ჯონჯოლიანი სახლის პატრონს ერთადერთი შვილი ყოლია და სახლის ეზოში ქონია საფლავი მოწყობილი. რომ გარდაიცვალა, სახლი გაყიდეს და ბავშვი სასაფლაოზე გადაასვენეს (იმედია).  ესეც დედაჩემმა მომიყვა, სანამ ამ ჯონჯოლის ჩრდილში ვისვენებდით სასაფლაოსკენ მიმავლები.

ყველაზე გენიალური ჩაი დედამიწის ზურგზე


დილას ყოველთვის ყავით ვიწყებ ხოლმე, საღამოს კი თითქმის ყოველთვის ჩაითი ვამთავრებ, თან უბრალო ჩაით კი არა, ჩემი ხელით მოკრეფილი და გამხმარი რომაა, იმით.

გაიცანით, ეს მთის ქონდარია. იმ ქონდარში არ აგერიოთ, რომელიღაცა საჭმელში რომ უკეთებენ სანელებლად, (ძირიტადად მთიელების ხინკალში) ეს განსაკუთრებული ქონდარია, რომ დაკრიფავ, შეგიძლია პირდაპირ ცხელ წყალში ტუცო და ლამაზი, მწვანე, არომატული ჩაი გამოგივა.

ან გაახმო და ზამთარში გამოიყენო მავნე ქიმიური ჩაის მიმსგავსებული რაღაცეების მაგიერ, სუპერმარკეტებში რომ დევს. ჭიქაში ჩააგდებ თუ არა, მაშინვე იბრუნებს ძველ ფერებს და არომატს. დამამშვიდებელი ეფექტიც აქვს, რაც ძილის წინ მისწრებაა ჩვენს გიჟურ რიტმში. დალევ და ტკბილად დაიძინებ.

კრეფა საკმაოდ შრომატევადია, აი ასე, უნდა ჩაიმუხლო და კრიფო, თან ძირითადად სოფლების გარეთ იზრდება, მთეა-გორაკებზე, და კაცმა არ იცის, რომელი მეცხვარის რომელი ქოფაკი შემოგყეფავს ამასობაში.

თუმცა, საშიშები საერთოდ არ არიან, როგორც წესი, გიყეფენ, გიყეფენ და საშუალებას გაძლევენ, დროზე გაასწრო. ერთი საერთოდაც, ჩრდილში წამოწვა და იქიდან გვიყეფდა გზაზე მიმავლებს.

აქ არ ჩანს, მაგრამ ახლომახლოს ნამდვილად დაყეფიანობდა რომელიღაცა ლომა ან მსგავსი სახელის ფუმფულა კბილებიანი დარაჯი.

პ.ს. ეს პოსტი მთის ქონდრის ჩაის არომატის ფონზე იწერებოდა.

პ.პ.ს. ბეგ-ქონდარა, ბექთ-ქონდარა და მთის ქონდარი ერთიდაიგივეა , ყველა საჩაიეა.

ჩემ შინ


ჩემ შინ მოსასვლელი გზები ძალიან შორია, ლამაზი და სასტიკი.ანდამატივითაა ჩემს შინ მისასვლელი გზები,  იწირავს და ნთქავს ადამიანებს, ისინი კი მაინც დგებიან, ჯალაბ-ჯულაბით, ხაბაკ-ხუბაკით, დედაწულიანად, აიყრებიან და მიდიან თავ-თავის შინ, ვინ ფარსმას, ვინ გირევს, ვინ დართლოს, ვინაც წოვათას. კიდევ ერთხელ აახმაურებენ სოფლებს, შეასწორებენ სახურავზე დაცურებულ სიპის ქვებს და დაიწყება ზაფხული, ნამდვილი.

თუშეთის გზაზე

თუშეთის გზაზე

შემ შინ ღრუბლებზე მაღლაა, იქ მოსახვედრად ჯერ უფსკრულების კიდეზე უნდა გაიარო, მერე ნისლებში დასველდე, ბარის მტვერი ჩამოიფერთხო, სახიფათო მოსახვევებში ღრმად ჩაისუნთქო და სუნთქვა შეიკავო, ბევრი, ძალიან ბევრი საათი იარო სისხამ დილას გასულმა, სანამ პირველ სამოსახლოებს დაინახავდე.

ჩემ შინ მიმავალი ყველა მძღოლი თითო ჭიქა არაყს აუცილებლად გადაკრავს მგზავრობის წინ, გზადაგზა წყაროსთანაც შეგასვენებს და იქაც მოგაწოდებს სასმელს.

ჩემ შინ არყის ხის ტყეებია, შრიალა,თეთრპირისკანა და უკაცურ ადგილას ამოსული, მარტო გზააბნეული რომ გადააწყდები.

IMG_0224

ჩემ შინ  წარმართი ქრისტიანები ცხოვრობენ, ხატებს საკლავებს რომ უკლავენ და ეკლესიაში მანდილით შედიან.

ჩემ შინ” ყველა წმინდა სალოცავის ძალი და მადლი გვეწეოდესო”, ასე ამბობენ და აუცილებლად სვამენ “ცოდვილა-უპატრონოების” სადღეგრძელოს.

DSC_2213

ჩემ შინ ყველაზე გემრიელი ქონდარი იზრდება. ერთ ჭიქას ორი ასეთი ყვავილი ყოფნის იმისათვის, რომ ბარად ჩასულმა ისევ ჩემ შინ ვიგრძნო თავი.

 

ჩემ შინ ყველაზე გემრიელი ხინკლები და კოტრები კეთდება, ალუდი იხარშება და თუ კარგად მოიქცევი, შეიძლება ქუმელსაც გაუსინჯო გემო.

ჩემ შინ მთა-თუშეთშია. მთა-თუშეთი ჩემი სახლია. ჩემ შინ კი თუშურად ჩემს სახლს ნიშნავს.

თუშეთი, დღე ბოლო და არა უკანასკნელი(?)


ძალიან დიდხანს ვწელე ამ პოსტის დაწერა, არ ვიცი საიდან უნდა დავიწყო და სად დავამთავრო… ისე, რომ არც ძალიან სოპლებიანი გამოვიდეს, არც ძალიან მშრალი. კიარადა….

კარგი ადამიანები ასე მალე არ უნდა მიდიოდნენ

და როცა მიდიან, რჩებიან ადამიანები, რომლებსაც ისინი სულ ახსოვთ და უყვართ

და ეს ადამიანები აკეთებენ ისეთ რამეებს, რითაც (ალბათ) იმათი სული იქ კარგადაა და ბედნიერია.

კაცი/ბიჭი რომ მოკვდება თუშეთში, წლისთავზე, იმ სახლიდან, სადაც გაიზარდა, დედის ძმის სახლამდე აჭენებენ ცხენებს, გამარჯვებულებს კი ამ ბიჭის ცხენი/ხმალი/ნივთი ერგებათ (ყოველშემთხვევაში, ასე გვითხრა ერთმა ქალმა შენაქოში).

ჩვენც იგივე გავაკეთეთ ერთი ბიჭისთვის, რომელიც არც თუში იყო, და არც დედის ძმა ყავდა იქ, მაგრამ მთავარი ეგ არ იყო, მთავარი რაღაც სხვა იყო, იმაზე მთავარი, ვიდრე გაშლილი სუფრა, სიმბოლურად გაქცეული სამი ცხენი, მოყაყანე ადგილობრივები, დაგვიანებით მოსული ვიღაც ტიპი, რომელიც ძალიან გავდა დევის შთამომავალს და ალუდი.

და მერე წამოვედით


და ეს იყო ძასლიან სევდიანი და მტკივნეული

არადა აი ხომ ვიცი, იმიტომ კი არ იყო ასეთი მტკივნეული, რომ

  • თუშეთი იყო
  • ჩემი იყო
  • ლამაზი იყო
  • ფუსთაჰაერიანი და გემრიელწყლიანი და რაღაცნაირსუნიანი იყო


არა, მაგიტომაც იყო, მაგრამ

ლაშრობისას მნიშვნელობა აქვს

  • ზოგჯერ იმას, სად მიდიხარ
  • ზოგჯერ-ვისთან ერთად მიდიხარ
  • ზოგჯერ კიდევ, როგორ მიდიხარ
  • და რა თავგადასვლები გელოდებიან წინ

და როცა ეს ოთხივე პუნქტი ერთად იყრის თავს და კომფორტიც ემატება, ძალიან ძნელია უკან დაბრუნებები

  • უჰაერობაში
  • რუტინაში
  • რეალობაში

როგორც ხმელეთზე ამოგდებული თევზი, ასე ვიჯექი უზარმაზარ სატვირთოში და თბილისისკენ მოვდიოდით


მაგრამ სანამ თბილისისკენ დავიძვრებოდით, უკანა გზაზე, გერმანელი სკაუტები დაგვემგზავრნენ, თხუთმეტი- თვრამეტი წლის ბავშვები, თან პასტორი ახლდათ, ყაზბეგიდან მოდიოდნენ, დამშეულები. მანქანის საბარგულის წინა ნაწილში ჩვენ ვისხედით, მეორე, უკანა ნახევარში ისინი.

რაღაც მომენტში სიმღერა წამოიწყეს… მერე ჩვენც გადავხედეთ ერთმანეთს და რამდენიმე ამღერდა, მერე ისევ ისინი, მერე ჩვენ. იმათ გიტარა დაიჭირეს, ჩვენ ფანდური გამოვაცოცეთ, ერთმანეთის სიმღერებსაც ავყევით ლალალა-თი და ტაშით და ისა… იმ წუთას გადასარევად გვესმოდა ერთმანეთის, მიუხედავად იმისა, რომ არც იმათ იცოდნენ ქართული, არც ჩვენ გერმანული.


თან ბევრი მთის ქონდარი ჩამოვიტანე, ამასობაში უკვე აგრილდა და ყოველ საღამოს, დიდი ჭიქით როცა ვსვამ, ისევ ის ღამე მახსენდება, გარეთ რომ ვიჯექი, ეზოში, მარტო, ციოდა, ხელში ცხელი სურნელოვანჩაიანი ჭიქა მეჭირა და ცას ვუყურებდი, ვარსკვლავებიანს.

მე დავბრუნდები.

ალბათ.

თუშური ჩემ-ფესვ-ტური, III, პენსიონერები დიკლოში


წინა დღის მკვლელი ბოდიალის მერე, დილით გამოძინებული რომ გამოძვრები საძილე ტომრიდან, აივანზე გახვალ, დაღესტნის მთებს გახედავ, გაიზმორები, შენს ნივთებს მოხიკავ და ცხელი შხაპის მისაღებად გადახვალ მეზობელ სახლში, მერე ყავას აიდუღებ, მაგიდას გაშლი და სამ ადამიანთან ერთად ისაუზმებ, ხვდები, რომ არც ერთი წამით არ ნანობ, დილის ექვს საათზე ცხენს რომ არ მოახტი და ტბის სანახავად არ გაქუსლე დანარჩენ ოც კაცთან ერთად…



ხათო და ნიკოლოზი ყავის სამზადისში.



ეგ კი არა, ისეთი გაზარმაცება დამემართა, ნიკოლოზს რომ არ შემოეძახა და გავერეკე, შენაქოს ნახვაც კი დამეზარა. არადაიქვეა, ნახევარ საათში ფეხით გადაისეირნებ, ასეთი ლამაზი სახლები დგას და საერთოდაც დიდი სოფელია.



ძველისძველი ფანჯრები შენაქოში



მე ტყემალი დავკრიფე… ივლისში ვჭამე მჟავე, მკვახე ტყემალი…



შენაქოში ეკლესია დგას, ეკლესიის ახლოს კიდევ ხატი, ამიტომ ეკლესიის უკან გასვლა არ შეიძლება…



შენაქოს უკან კიდევ აგიურთაა, ძველისძველი, ახლა უკვე ნანგრევაბად ქცეული სოფელი, ეს გზა მიდის, შემოუხვევს და უკვე იქ ხარ



ადგილობრივებმა როგორც გვითხრეს, ლეკები შემოესივნენ და ამოწყვიტესო და რავიცი აბა… დღეობაზე მანდ გადავდივართო…



აგიურთადან გამობრუნებულებმა ტყეში დავისვენეთ, გავშალეთ თავშლები, დავწექით/დავჯექით, ათას სისულელეზე ვიჭორავეთ, ქიშმიშიდან თხილები და კაკლები ამოვჭამეთ…



უკან რომ ვბრუნდებოდით დიკლოში, შევამჩნიე, რომ ნივეას ჰიგიენური პომადა აღარ იყო, არადა ისე მიყვარდა, იმდენი ვაქე… ბავშვები რომ არა, დავბრუნდებოდი, მაგრამ ისეთი სახეები ქონდათ, ახლა მაგის გამო არ დაგვაბრუნოო, ამოვიოხრე…

ასე დარჩა აგიურთაში ჩემი ისა… თუ ნახავთ, მომიკითხეთ :შ

უკანა გზაზე ძაღლმა დაგვინახა, მზის გულზე რომ მივწანწალებდით, წავიდა, ჩრდი;ლში ჩამოჯდა და იქედან გვიყეფდა…

დიკლოში ისევე ვიბოდიალეთ, ქონდარი დავკრიფეთ, სოფლის ორღობეში სკამზე ჩამოვსხედით და ცივი ყავა დავლიეთ



საღამოს ხინკლების ცომის გათხელებაში და მოხვევაში მივეხმარე, ასე 10 წელია არ მომიხვევია და თურმე არ დამვიწყებია.

ამასობაში ორეთის ტბაზე წასულებიც დაბრუნდნენ, სახეახეულები და ძალიან კმაყოფილები… თუმცა მათ დანახვაზე კიდევ ერთხელ მივხვდი, რომ ისა…



საღამოს იყო ცხვრის ხორცის ხინკალი, ზეთში შემწვარი ხაჭაპურები და მეტი არ მახსენდება… გემრიელი კი იყო… ნუ ვისთვის როგორ, ზოგს კუჭმა შეუტია, ხორცი ვერ აღიქვა და გააპროტესტა

მერე კოცონი და ჩირაღდნები…

ასე დამთავრდა ყველაზე გემრიელი დღე თუშეთში..

ხო ნუ მე ნათესავიც კი გავიცანი თუმცა როგორც ყოველთვის დაბნეულობა ჩამერთო და ისა :შ

თუშური ჩემ-ფესვ-ტური II


ჩვენ ამ დღეს ორჯერ გაგვიმართლა, ორმაგად დავიკარგეთ:

  • დიკლოში მიმავლები ომალოს ბილიკს დავადექით
  • და ომალოს ბილიკზე დამდგრებმა ეგ ბილიკიც დავკარგეთ
  • კიდევ კარგი დავკარგეთ, გადავრეკეთ და დიკლოს ბილიკი მიგვასწავლეს
  • მეორე გამართლება-დათვის ბუნაგს ვესტუმრეთ და სახლში არ დაგვხვდა

ხოოოოდა, მეორე დღეს დილით წვიმიანი დილა რომ დავინახე, გულზე შემომეყარა, გამოვძვერი კარვიდან, გავშალე ცალი ფეხი, მივლასლასდი ნაკოცონარ ადგილთან და შევუშვირე ჩემი შავი შორტიკები გასაშრობად.

ამასობაში რკინის კრუშკები შემოდგეს ცეცხლზე, მე მივხვდი რომ ცხელი წყლის მათხოვრობას აზრი არ ქონდა, რიგში ისედაც ბევრი იდგა ჩემამდე, ალექსას გაზი გამახსენდა და ოლია მათხოვრის და აბეზარი ბუზის როლში შესულმა მივაჭერი, ფლიიიიზ ყავა თქო, ხოდა ასე და ამდაგვარად მე და ხათოს და კიდევ მაკას გვერგო ცხელი ქაფქაფა ყავა იმ ცივ დილას. (ალექსა ამასობაში მთის ქონდარს არეკლამებდა, მაგრამ ყავა ჩვენი არსობისა-ო მივუგეთ ჩვენ )


მერე წავცანცარდით მე და ხათო, წინა დღეს ალვანის სახლში შუქი დაგვეტოვებინა და გასაღები გამოატანეთ ბესოსო დამირეკა თამაზიმ, მივეცით გასაღებები, შევარჭეთ დასატენად ტელეფონ-ფოტოაპარატები, გავისეირნეთ დართლოში და დავალევინეთ თვალებს წყალი, ვითამაშეთ კდემამოსილი მანდილოსნების როლები, მე ამასობაში მივხვდი რატომ მქონდა შატილში “სახლშიდავბრუნდი” შეგრძნება, სიპისქვებიანი სახლების გამო, ხოდა ამასობაში სხვებიც მოვიდნენ, ბრაზიანმა შორენამ გვითხრა ეკლესიის ადგილიდან გამოდით დროზე, თორემ წვიმა მოგივათო (შორენასთვის ექსკლუზიურად არ გაწვიმდებოდა რამდენიმე კვადრატულ სანტიმეტრზე ეტყობა :უსერ:)

ჩანთები დავტოვეთ, დიკლომდე უჩვენოდ წაიღებდა მანქანა და დავადექით ბილიკებს, რომლებითაც უნდა გადავსულიყავით დართლოდან დიკლოში ჩიღოს გავლით.

ჩიღომდე მარტივი იყო, თუ რამდენიმე ცხვრის ბინას არ ჩავთვლით, წარმოიდგინეთ, მიდიხარ შენთვის, უცებ ხედავ ცხვარს სადღაც შორს და მოექანება შენკენ კბილებდაღრჭენილი უზარმაზარი ქოფაკი და გიყეფს. თან ვიღაც ძაღლი აგვეკიდა და მთელი გზა წარმატებულად მიშლიდა ნერვს, იმიტომ რომ ძაღლის დანახვაზე უფრო წიოკდებოდნმენ ის ქოფაკები.

იდეაში მეცხვარის ძაღლი არ იკბინება, უბრალოდ გიყეფს და განახებს რომ “აქ მე ვარ და აბა დროზე დასტოვა ტერიტორია”, თუ ბილიკზე ერთად შეჯგუფდება რამდენიმე კაცი და მშვიდად გაივლის, ხელის ქნევის, ჯოხის მოღერების, ქვის სროლის, წივილ-კივილის და მსგავსი მანიპულაციების გარეშე, არც თვითონ არ ერჩის , ყეფა-ყეფით გააცილებს, სანამ იმ ტერიტორიას არ გადაცდება, რომელიც თვითონ აქვს “მონიშნულ-მისაკუთრებული” და შორს წასულსაც მიაყეფებს ერთ-ორს, პროფილაქტიკისთვის.

თავიდან ძალიან მეშინოდა, აი უძალიანესად, დიკლოდან გასულებიც არ ვიყავით, მეცხვარე შემოგვხვდა ცხვარი მიყავდა სადღაც და ეს მოგზაური ძაღლები ისეთი გაცოფებულები იყეფებოდნენ, ბოლო ხმაზე ვიკივლე გაიყვანეთ თქო, მოვიდა მერე, გვიშველა. მერე და მერე მივეჩვიე, ისინი ყეფდნენ, ჩვენ ერთად ვქუჩდებოდით და ნელა გავდიოდით ბილიკზე, აქეთ-იქიდან ძაღლები მოგვდევდნენ და ყეფდნენ, მეცხვარეები არც კი გვიმჩნევდნენ, ერთს გამოიხედავდნენ (ან არც გამოიხედავდნენ) და საქმეს აგრძელებდნენ, ამით კიდევ უფრო ვმშვიდდებოდი, ე.ი. იცის რომ არაფერს არ გვიზამენ თქო და ვაგრძელებდი ბილიკზე სიარულს.

იმჰო, თუ ცხვრის გადარეკვისას შემოხვდი და არა ჩვეულ ადგილას, კიდევ უფრო აგრესიულები არიან.

ხოდა ამასობაში მივედით ჩიღოში, დიდი არაფერი, პაწუკა სოფელი, ერთი ოჯახი დაგვხვდა სულ და იქაური მყეფარი, რომელსაც ჩვენი ძაღლი შემოეკბინა, საოჯახო სასტუმროც იყო, სამჯერადი კვებით 50 ლარიო, უკვებოდ 30. თითქმის ყველა სოფელშია მსგავსი სასტუმროები, დაგაძინებენ, გაჭმევენ, შხაპსაც მიგაღებინებენ.


იქ აგვიხსნეს რომ “ქვასთან მარჯვნივ უნდა გადაგვეხვია”, მერე მდინარე გადაგველახა ხიდით, მერე ბილიკით ავიდოდით, გადავივლიდით დიკლოს მთას და დავინახავდით მთის წვერიდან დიკლოს. ხოდა, ძალიან მოვინდომეთ და დავინახეთ “ქვა”, გადავუხვიეთ მარჯვნივ, დავიწყეთ დაშვება ციცაბო ბილიკზე, ტყეში, გავიგონეთ მდინარის ჩხრიალი, გაგვიხარდა, მივედით ახლოს და… მდინარეზე გადებულია ოთხი მორი, რამდენიმე ადგილას გარდიგარდმო სხვა მორით გამაგრებული, დაბლა ლოდებზე მოჩქეფს მდინარე და ვიღაც ღადაობს რომ ერთი ხელ-ფეხის აცდენა და ვსო, კაპუტ… ცურვა თუ არ იცი, მართლა 100% კაპუტ, თუ ცურვა იცი, ან გადარჩები ან არა, სწრაფი დინებაა და შეიძლება რომელიმე ლოდზე მიგახეთქოს.


წარმოდგენა რომ შეგექმნათ, აქ დაშვება ახალი დაწყებული გვაქვს არასწორ ბილიკზე და ხეობაში ჩავდიართ, სიღრმე არ ჩანს…


პირველები გერმანელი გოგო და ორი ჩვენი ბიჭი გადავიდნენ, მერე კიდევ სხვა გოგოები, მე ვიდექი და მუცელი ამტკივდა შიშისგან და სანამ სიმხდალე მომრევია წავალ თქო, ჩანთა ქსოვრელმა გადამიტანა, შარფი მოვიხსენი მხრებიდან (ბუზ-კოღო-ქინქლებს ძალიან გაუხარდათ) თავი ხელში ავიყვანე, მორებზე დავჯექი და ისე დავიწყე გადასვლა.

ამ დროს მთავარია, ძირს არ ჩაიხედო და პირდაპირ იყურო, თორემ მოგეჩვენება რომ ხიდი მდინარეში მიცურავს, დაგეხვევა თავბრუ და მოადენ ტყაპანს, ძალიან ვცდილობდი წინ მეყურა, მაგრამ ისიც ხომ უნდა დაინახო, რას კიდებ ხელს და სად ჯდები და უცებ მივხვდი რომ დამერხა, მეჩვენება რომ “მივცურავ”, თან საშინელი სისწრაფით, დავხუჭე თვალები, თავბრუმ უცებვე გამიარა, წამოვდექი და ახლა ოთხზე მდგარმა გავაგრძელე გადასვლა (აქ ზურგსუკან ვირაცის ყვირილი მომესმა, ხათო ყოფილა). ოთხით უფრო მარტივი აღმოჩნდა და ასე გავედი მეორე ნაპირზე. რეალურად, რომ არა ჩემი ცურვის არცოდნა, ძალიან მშვიდად გადასასვლელი ხიდი იყო, ჯუსტ ცოტა უნდა გაგეჭირვებინა და გეფოფხა.

მეორე ნაპირზე დაგვხვდა წელამდე ბლახები და ბილიკის არანაირი ნიშანწყალი, არადა უნდა ყოფილიყო. რატომღაც მდინარის მიმართულებით გადავწყვიტეთ წასვლა, გავუყევით ნაპირს, ჯუნგლი, ბლახი, ბუზი, კოღო, ჩახერგილი ტყე, წაქცეული მორები, ზოგგან დამპალი, უამრავი ტყის მარწყვი (გამოვკსტი, ისეთი გემრიელი იყო), ალაგ-ალაგ დათვის ნაგორავები. პარალელურ რეჟიმში რამდენიმე კაცი ცდილობდა სწორი მიმართულების დადგენას.

ნაგორავებს რომ გადავაწყდით და დათვი ვახსენეთ, ნაიამ მოიმარჯვა მობილური და რომელიღაცა კეთილი ადამიანის და შემდგომ მეორე კეთილი მწყემსის დახმარებით და რჩევით დავბრუნდით უკან, ისევ გადავფოფხდით იმ ხიდზე (დიდხანს ვბჭობდით ღირდა თუ არა გადასვლა, ნაწილი ამტკიცებდა რომ დიკლო მაინც აქეთ მხარესაა და ასევე უნდა ავაჭართ მდინარის გაყოლებაზეო), უკან გადაფოფხება უფრო რთული აღმოჩნდა, მეორე ნაპირი ამჯერად უფრო მაღლა იყო ვიდრე აქეთა და ხიდის ბოლოსკენ ისეთი შეგრძნება მქონდა რომ უკან ვვარდებოდი.

ავიარეთ ის აღმართი უკან. უფრო სწორად, ავფოფხდით, ასვლა არ ერქვა ამას. წყალიც გვითავდებოდა და თან ნერვი მეშლებოდა, იმხელა დაღმართ-აღმართს რომ მივასკდით უაზროდ. გზადაგზა წამდაუწუმ ვჩერდებოდით და მე სერიოზულად ვიფიქრე ჩიღოში გაგვეთია ღამე, მეორე დღეს გადავიდოდით დიკლოში, ფიფლებმა არაო და ნუ კაი, ავფოფხდით როგორც იქნა ზემოთ, ქსოვრელის ჩხუბის თანხლებით, დავინახეთ ნანგრევები და ნაიას მეცხვარის მითითების მიხევით დავეშვით ქვემოთ, მერე იყო ხიდი, ხიდის ზემოთ წყარო, სადაც თვალებში გამოვიდეხედეთ და შევუდექით ბილიკს სულ ზემოთ და ზემოთ, ალაგ მდელოზე, ალაგ ტყეში, თან სერპანტინებად იყო ეს ბილიკი და სადაც დასასვენებლად დავჯექით ყველგან ქონდარი გავჭყლიტეთ და ეს ლაშქრობა ამ სუნთან ასოცირდება ჩემთვის. ზოგადად, ძალიან მინდოდა დამეჩივლა დავიღალე თქო, მაგრამ ერთ-ერთ მოლაშქრეს მუხლი ქონდა ნატკენი, ტკივილგამაყუჩებელი დალია და ისე მოდიოდა, ორი ჯოხით და იმას რომ ვუყურებდი, ვკეტავდი და გზას ვაგრძელებდი ჩუმად.


ის ნამდვილი ხიდი რომ დავინახე, მეორე სუნთქვა გამეხსნა

გზადაგზა არყის ხეების ტყეს შევხვდით, თუშეთში და არყის ხეები, არ ველოდებოდი.


წიწვიანების იყო ალაგ-ალაგ

ამასობაში ჩამოღამდა, ფაქტიურად ოთხით მივფოფხდი მთის წვერამდე, საიდანაც დიკლო ჩანდა და ქვებზე დავეხეთქე დასასვენებლად. მციოდა, მყინავდა, თბილი არაფერი არ წამოვიღე რატომღაც (შტერ) და საწვიმარში გავეხვიე.

წვერზე საყვარელი მესაზღვრე დაგვხვდა, ცოტაზე გაგვაცილა, კიდევ ერთხელ შეგვახსენა, რომ ძაღლების დანახვისას შევჯგუფებულიყავით და ისე გაგვევლო, დაგვემშვიდობა და ჩვენ სრულ უკუნეთში გავაგრძელეთ გზა, ტყეში.


დიკლოს ახლოს ძაღლების ყეფა გავიგონეთ, ვიცადეთ იქნებ ვინმე გამოვიდესო (ახლოს ისმოდა ყეფა), არავინ რომ არ გამოვიდა, რაღას ვიზამდით, წავცანცარდით და აღმოჩნდა რომ საერთოდაც მეორე მთაზე ყეფდნენ ის ძაღლები.


სოფელთან არმისული ჯიპის ეკიპაჟს დაენთო ცეცხლი და გველოდებოდნენ, ისე უბოდიშოდ დავასკდი პარალონზე, არც კი მიკითხავს შეიძლებოდა თუ არა და რაღაც პურს წავეპოტინე. ვერ შევჭამე, თავი არ მქონდა, გადავაგდე, ვიჯექი და ცეცხლზე ვლღვებოდი.

ამასობაში ჩვენი ბარგიც მოიტანეს და მოდით აქო დაგვირეკეს სოფლიდან, წავჩანჩალდი, ახლა უკვე ავტოპილოტზე (მომთენთა ცეცხლმა) კინაღამ კრაზანების თაიგული დამრჩა, გზადაგზა რომ ვაგროვე, ჩავედით სოფელში, ახლა იქ დავსხედით რაღაც სკამზე… ხოდა ისხდნენ ის ქალები და ჩაღმურად ქოთქოთებდნენ რა უთავბოლო ხალხიაო, თავი რომ ვერ შევიკავე და პასუხი რომ გავეცი ცოტაარიყოს გაუკვირდათ, როგორ გავიგე რას ლაპარაკობდნენ, მერე ავუხსენი რომ თუში ვიყავი და ახლა ის გაუკვირდათ, რატომ ჩაღმურად არ ვლაპარაკობდი. მერე გამომკითხეს ვინ ვიყავი და ააა, საბდოს გერის შვილი ხარ-ო? (საბედა ბაბუაჩემის მეშვიდე თუ მეექვსე ცოლია, ანუ ჩემი ბებიანაცვალი)… საბედნიეროდ გამოკითხვა ამით დამთავრდა და ლეონკე ბელადიძემ მოგვაკითხა, სახლის კარი გაგვიღო…


მე სასწრაფოდ ყველაზე რბილი ლოგინი დავიკავე ჩემთვის და ხათოსთვის, იქვე მდგარი სავარძელი საწყობად გამოვიყენე, დავიკიდე ყველანაირი ხმაური-ყაყანი-ვიღაცისფეხის და კედლებში გამჯდარი ცხვრის სუნი, პლედი დავიფარე ფეხებთან, ტანსაცმლიანად ჩავძვერი საძილეში, ისე რომ შარვლის ღილიც კი არ გამიხსნია, გადავბრუნდი კედლისკენ, არადა არ მეძინებოდა, უბრალოდ, არაფრის თავი აღარ მქონდა, დაღლილობისგან გული მერეოდა, თან ძალიანძალიან მშიოდა და ვნატრობდი ნეტა ვინმე მოიფიქრებდეს, პურის ფინჩხას შემომთავაზებდეს თქო მარა ვის ქონდა ჩემი თავი ყველა გაჭირვებული იყო იქ.

ბუნდოვნად მახოვს როგორ ხმაურობდნენ და ჭამდნენ ვიღაცეები ოთახის მეორე ბოლოში, როგორ ომახიანად გეგმავდა ნიკოლოზი რაღაცას, როგორ ჩაძვრა ხათო საძილეში და რაღაცეებს იძახდა (თუ არ იძახდა?), როგორ შევუღრინე რომელიღაც ტიპს, შენი ფეხსაცმელი ოთახიდან გაიტანე თქო, როგორ იმტკიცებდნენ ვიღაცეები საწოლებს და წინ და უკან დაათრევდნენ ლეიბებს და მერე აღარაფერი არ მახსოვს მეორე დილამდე, როცა შორენა შემოჩხუბდა ოთახში, ადექით, ორეთის ტბაზე უნდა წავიდეთ ცხენებითო….

პ.ს. ოდესმე თუ დართლოდან დიკლოში ფეხით გადასვლას დააპირებთ – დართლოდან ჩიღომდე მართლა ერთადერთი ბილიკი მიდის, ჩიღოში რომ შეხვალთ, სოფლის გავლით ქვემოთ უნდა დაეშვათ, გადალახოთ პატარა ღელე/ხევი ქვებზე სკუპსკუპით, გაყვეთ მარცხენა, ყველაზე ზემოთა ბილიკს, ბილიკი მოუხვევს და აიწევს ცოტა ზემოთ, ცოტას გაივლით და დაინახავთ ნანგრევებს (სოფლიდან გამოსვლიდან ასე 10-15 წუთში ან არც), დაეშვებით დაბლა ისე რომ ნანგრევები მარჯვნივ დარჩეს, ბილიკზე შემოგხვდებათ დიდი წითელი ქვა და წახვალთ მარჯვნივ, ზიგზაგისებურად ეშვება ბილიკი ტყეში, ზოგგან მაღალ ბლახებში იკარგება და წყლიანდება და რუს გავს და არ შეიმჩნიოთ, გააგრძელეთ გზა, მიადგებით ადამიანურმორებიან ხიდს, ხიდთანვე გრძელდება ბილიკი, რომელიც ადის მარჯვნივ და ზემოთ და რაც მთავარია, 5-ოდე წუთში გხვდებათ წყარო, ასერომ მდინარის წყლის ამოხაპვით თავს ნუ მოიკლავთ. მერე გაყვებით ამ ბილიკს, ივლით-ივლით, ერთადერთია და ვერ დაიკარგებით. მთის წვერზე ცოტა მდელოზე იკარგებასავით მარა უკვე იმ ადგილას, საიდანაც დიკლოც მოჩანს. მერე ძაღლებია და უნდა შეჯგუფდეთ, მერე გზა ისევ ტყეში შევა და ისევ ვერ დაიკარგებით და ასე ჩაბილიკდებით დიკლოში და არ დაგავიწყდეთ მანდაურობა მომიკითხეთ და გულნაზის გადაეცით დიდი მადლობა შხაპისთვის და საყვედური ძროხის ყველის და არაკოტრული ხაჭაპურებისთვის.

თუშური ჩემ-ფესვ-ტური. I



თბილისი-ალვანი-ცერის უღელტეხილი-დართლო-დანო-ნაწვიმარი კარვები

პარასკევს წავედით თბილისიდან ალვანში, დავიქირავეთ 15 კაციანი მარშუტკა, რომელშიც რატომრაც 20 კაცი ჩავსხედით და ალვანამდე ორი საათის გზას ოთხი საათი მოუნდა გომბორის გავლით…

საბედნიეროდ თამაზის სახლში გავჩერდით, ოღონდ მანამდე საკმაოდ დიდხანს ვეძებდი ჩაბნელებულ ალვანში იმ უბანს, სადაც გავიზარდე და სადაც გასაღები უნდა ამეღო სახლის. იმ ღამეს წყლის გადავლებაც მოვასწარით მე და კიდევ რამდენიმე გოგომ.

დილით ექვსზე ავდექით და შვიდისკენ დავიძარით, მე ძალიან მეშინოდა გზის, ტოესწ, სიმაღლის და საშიში შეგრძნებების და სასიამოვნოდ გაოცებული დავრჩი სიმარტივით და მძღოლის ოსტატობით :აქდიდიგულიკი:


გზა იდეაში კარგია, პატარა მანქანა თავისუფლად დადის, მაგრამ დიდ სატვირთოს რაღაც მომენტში ადგილი არ ყოფნის მოსახვევში, ამიტომ უკანსვლით იხევს უფსკრულამდე, მერე ერთს ამოიხვნეშებს და გზას აგრძელებს და აი მაგ ადგილებში ისა, რამდენიმე წლის სიცოცხლე დავტოვე მგონი :შ

(თუმცა ზვიო მომიყვა, რომ წესით ძარაზე კი არ დგას ხალხი, როგორც ჩვენ ვიდექით, არამედ უამრავი ბარგია დაწყობილი და ადამიანი თუ დადგა, ბორტი მუხლამდე წვდება, ამიტომ ბარგზე ჯდებიან და ხელი ბორტზე უკიდიათ და გადავარდნის შანსები+ ექტრემალური შეგრძნებები უფრო მეტია)

ხოდა, მიუხედავად იმისა, რომ მთა ყველგან მთაა, ტყე ყველგან ტყეა, ბალახი ყველგან ბალახია და გზა ყველგან გზაა და მე ძალიან ბევრგან ვარ ნამყოფი, თუშეთის გზამ მომხიბლა, აი ხევსურეთში რომ მიდიხარ, უბრალოდ აიღებ და მიდიხარ, არანაირი მისტიკა, აქ კი ცაზე გამოკიდებული გრუნტის გზით შედიხარ კანიონებში, უფსკრულში მდინარე მოჩქეფს, ზემოდან გადმომყურე ფერდობებზე ჯუნგლებივით ტყე და წვრილ-წვრილი მდინარ-ჩანჩქერებია და შენ სადღაც შუაში, სალ კლდეზე შეკოფსილ გზაზე მიცანცარებ, ჭიანჭველასავით…


კანიონის მერე უცებ გადიხარ გაშლილ სივრცეში, რომელიც ძალიან გავს ხევსურეთის გლუვ მთებს და ხვდები, რომ ის კანიონები და დროსა და სივრცეში მოგზაურობის შეგრძნება რომ არა, თუშეთი ერთი ჩვეულებრივი მთიანი მხარე იქნებოდა.

მიდიხარ დ მიდიხარ და მიდიხარ და ერთ ადგილას კამაზი უკუსვლით რომ დაეშვა და წივილის მაგიერ სიცილი რომ დავიწყე, მაშინ მივხვდი რომ მეშინია არა ფეხი, რომ დანდობილი ვარ ამ კაცმაარიცის რამდენი წლის კამაზს და მის მძღოლს და სალ კლდეებზე წამოკიდებულ გზებს.

მეტი სურათების სანახავად შეცანცარდით აქ


ცერის უღელტეხილი, ანუ ცერი, ანუ ადგილი, სადაც ყველანაირი ღორისხორცეულობა უნდა დატოვოთ, ამ ადგილის მერე აღარ შეიძლება.


ხოდა, პირველი ქუმელაურთა გხვდება (ყოველშემთხვევაში ასე აწერია)
და მერე იყო ომალო, ყველაზე დებილი სოფელი იმ სოფლებს შორის, რაც თუშეთში ვნახეთ,. უაზროდ გაბნეული უაზო სახლები, მოკლედ ისა… ჩკა :/


კესელოები… უმმ… დიდი არაფერი, კოშკებია შეკოფსილი ბევრი ერთად, იქ მუზეუმია , იმიტომ რომ ჩემხელა ბოქლომები ედო, შევიჭყიტე და ძველი სურათები დავინახე, ბებიაჩემსაც ქონდა მასეთები, ქალები ვერცხლისფულებიანი ყელსაბამებით, კაცები მკაცრი სახეებით და მრგვალსახიანი ჩაღმა ბავშვები…

დართლო
დავიძარით მერე დართლოსკენ,ხოდა მე ის-ის იყო გავიფიქრე, თუშეთი როგორ მზიანად მხვდება თქო, რომ ლაწანი გავიგე და ტოტი მომხვდა თვალში, არადა ძარაში ვიყავი მოხრილ-ჩამალული და აუჰ ისე გამამწარა :შ ფაქტიურად ისა, სად დაწანწალებდიამდენხანს-ო წკეპლა მომხვდა. ისე, ერთადერთხელ იწვიმა, არადა კოკისპირული წვიმები იყო გამოცხადებული.

მერე იყო დართლო


ისევ დართლო…


იქ დაგვხვდა დიდი ველი, მდინარე, ხეობა და საკარვე ადგილები, დავბანაკდით, ვჭამეთ და დანოსკენ შევუყევით.

ჩემი გვარის სოფელია დანო, დართლოდან რამდენიმე კილომეტრში, პირქუში, მთის წვერზე შემომდგარი, გრილნიავმოქარაშოტე. სახლების ნახევარი დანგრეულია, მათ შორის ჩვენიც, ანუ პაპაჩემის. მე არ ვიცოდი რომელი იყო და ყველას გადავუღე. ხატი იყო სამაგიეროდ ლამაზი, და ვიღაცეები იყვნენ იქ ჩასულები, ბავსვიანები, გაშავებულები, მძიმე შრომისგან დაბერებულები…

და თუ ადამიანები ის ვართ, რადაც გარემო გვქმნის, აწი აღარაა გასაკვირი რომ ისა…


დანოელების ხატი

დანო ზემოდან
დანოს მეტი სურათების სანახავად დააკლიკეთ აქ

სანამ დანომდე ავიდოდით, ღრუბლები მოიჯარა, დანოშივე გაისმა ჭექაქუხილების ხმები და ცივმა ნიავმა დაუბერა. კვავლოს ნახვა საერთოდ არ მინდოდა, ამიტომ სირბილთ დავეშვი და წკიპზე მივასწარი საკუთარ გარეთ დაგდებულ რუგზაკს, შევაგდე კარავში. ჩვენს კარავსაც გადავაფარეთ რამეები, შევძვერით სულ სველები, ვხუხეთ დათოს წამოღებული ორნახადი ჭაჭა და კარავშჳ ისე უცებ დათბა : ))) აი ასტერიქსში და ობელიქსში რომ სასმელს სვამენ და ნაწნავები გაეპრიხებათ ხოლმე, ზუუსტად მასე გამეპრიხა ყველა უჯრედი.

ხოდა მერე მითხრეს რაააამდენს წუწუნებო, ბოდიში ბატონო, მე როცა ვნერვიულობ ვწუწუნებ ხოლმე და აწი გამაგდეთ წვიმაში გარეთ და სულ წავალ ჯანდაბაში :შ

ხოდა ესაა დართლოში ის ცნობილი თორმეტი მსაჯულის სჯისადგილი, რომლის სათავეშიც ქალი იყო და რომლის როლშიც მე ვარ ამ სურათზე



ხოოოდა სანამ ჩემს სახლში შემოხვალთ, ფეხები კიარადა, ღორის ხორცები დაიწმინდეთ თუ შეიძლება…

მიუხედავად იმისა, რომ წინა დღეს ცალკე მე და ცალკე ორგანიზატორმა საკმაოდ ბევრჯერ გავიმეორეთ რომ ღორის ხორციანი რამეები არ უნდა წაგვეღო, ცერზე ამოიღო ჩანთიდან რომელიღაც გოგომ პაშტეტი და ისა… კიდევ კარგი უცხო იყო, თორემ ჩემიანი რომ ყოფილიყო ძალიან, ძალიან ვეჩხუბებოდი… ახლა კი რას ვიზამდი, გავწიწმატდი და მტკიცება დავიწყე რომ ისა, ესა და და ამდაგვარად და რამდენჯერ გთხოვეთ ბლაბლაბლა…

მესმის, რომ მისთვის ჩემი ღორის ხორცზე გაჭედვა ზუსტად ისეთივე იყო, როგორც ჩემთვისაა ეკლესიაში კაბით შესვლის მოთხოვნა, მაგრამ მე თუ შემოვდივარ შენს ტაძარში კაბით ან თავს ვიკავებ, შენც დატოვე რა ეს ხორცი, არ მოკვდები უმაგისოდ ოთხი დღე…

თუ თქვენ გჯერათ, რომ ქრისტე მესამე დღეს გაცოცხლდა იმისდამიუხედავად, რომ საკუთარი თვალით არ გინახავთ, მე რატომ არ უნდა მჯეროდეს, იმის, რომ მას მერე,რაც თუშმა კაცმა დართლოში ტურისტების მიერ ატანილი ღორის ხორცი შეჭამა, ხევი ადიდდა და სახლი სახურავამდე დაიფლო? მითუმეტეს, ჩემს გადაღებულ სურათებზეც კი ჩანს იმ სახლის სახურავი.(კაცი გადარჩა)

აკხმ….

არა, თქვენ არაფერი არ მოგივათ ღორის ხორცისგან, უბრალოდ, ზრდილობის ამბავია….

აი ხატთან ქალის გავლაზე უფრო მკაცრი წესებია და ზრდილობის ელემენტარული წესები ვეღარ გიშველით )))

გაგრძელება იქნება…

შემდეგ სერიაში– მეცხვარის ძაღლები ,ხინკალი, კოტრები, დათვის ბუნაგი და სხუა მრავალი

საკუთარი თავის გადასარჩენად


პარასკევს, 15 ივლისს
ვიღებ ჩანთას და
მივდივარ
საკუთარ სახლში
როგორც სტუმარი და
კარზე დაკაკუნების მერიდება

არც ვიცი ვინ გამიღებს,
როგორ გამიღებს
გამიღებს კი საერთოდ?

თბილ, მზიან ამინდებს შემომთავაზებს
რბილ ბალახს დამიფენს
გზას დამილოცავს

თუ

სი იყავ, რად არ მოხველ ამდენ ხანს, მონა ხარი-ვ
მეტყვის
და
ცხვირწინ მომიჯახუნებს
წვიმებს და ცივ ამინდებს.

მივდივარ
დედულეთ-მამულეთის სანახავად,
რომელიც არასოდეს მინახავს,
სახლის-
რომელიც არასოდეს მქონია
და
მეს საპოვნელად.

ჩემი სოფელი


თქვენ ვერასოდეს ვერ მიხვდებით, რას ნიშნავს ჩემთვის წინაპრების საფლავებთან დაბრუნება.

სოფელი, რომელიც ბავშვობაში მოყოლილ ზღაპრებს გავს, გულის სიღრმეში გჯერა რომ სადღაც მართლა არსებობს ის სამყაროები, რაზეც გიყვებიან… ჩემი ნევერლანდია )))))

მივდივარ იქ, სადაც წესით მე უნდა დავბადებულიყავი, გავზრდილიყავი და სად მოვკვდებოდი ეგ კაცმა არ იცის, მარა მაინც… აქაურობა უნდა ყოფილიყო ჩემი სახლი და არა ის უსახლკარობა, რასაც ნაცრისფერ სკაში ერთი ოთახი ქვია

და ვინც მიხვდება, იმან ისედაც იცის, რომ ისა…

  • ერთი შეღრენვა ვალი მაქვს გადასახდელი,
  • ალუდი დასალევი
  • ქვა სანახავი
  • დეკა წამოსაღები

ვთქვა რომ გზის მეშინია?

ეს ნიშნავს რომ არაფერი არ ვთქვა,
იმიტომ რომ
მე ხომ ისედაც ემოციურგაუწონასწორებელშეფერთხილი ვარ და
იმ გზაზე სატვირთო მანქანით გავლა, სადაც ჩემი წინაპრების მინიმუმ 40%-ია დაღუპული,
ემოციების იმხელა თაიგულს მთავაზობს,
მეზობლებს რომ ეთხოვოთ ნერვული უჯრედები, მაინც არ გეყოფათ
ალფათ )))

და იმედი მაქვს
რომ უკან, თბილისში დავბრუნდები (თ)
(მადოლის ძალა და მადლი გვეწეოდეს…)

და მოვყვები
რა
სად
როგორ…

შემოიარეთ იმ კვირაში

პ.ს. ვინც არ იცით, მე თუში ვარ, მაგრამ არასოდეს ვყოფილვარ თუშეთში, უბრალოდ, რაღაც, ჩემგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო პატარა ასაკში ასე მოხდა და დიდ ასაკში უკვე მე აღარ მინდოდა სხვის სახლში წასვლა 🙂
პ.პ.ს. ძალიან სოპლებიანი პოსტია, ვიცი 🙂
პ.პ.პ.ს. მართალია მე მტკიცედ მჯერა, რომ ხატის/სალოცავის გზაზე დამდგარ ადამიანებს არაფერი მოუვათ გზაში, მაგრამ, რომ რამე, ანდერძი ძალაშია.

უთუშეთო



მინდა, გავფრინდე, გავცდე ქარაფებს
გაშლილი ფრთებით, დაცლილი სულით
რომ მეშინია, არაფერს ნიშნავს
ნიშნავს არაფერს სიტყვები,
წუთი

მზე
ლილე
იმღერე ლილეო.

მე არ ვარ მზე
არც დალი
მთებში დაბადება არ მღირსებია
არც მონადირეს ვიცნობ
ქალამნებიანს
და
სახელი ამირანიც არასოდეს მომწონდა
მხოლოდ თავისუფლება მიყვარს
გალიაში ვერ ვსუნთქავ
და
სახატეების მორიდება მომდევს,
თავისთავადი.

დამაინც

მე წავალ მთაში
დავბრუნდები საკუთარ თავთან
მე- სტუმარი-ვით
წინაპრების საძვალეებზე.

პ.ს. სურათებზე მამაჩემის წინაპრების სოფელია თუშეთში, დანო.
ანუ მე მანდ იდეაში რომელიღაც ნასახლარი “მეკუთვნის”.
არასოდეს არ ვყოფილვარ თუშეთში, ლამის ნახევარი საქართველო მაქვს მოვლილი ამდროს…