პანორამების ბილიკის ზაფხული


როცა ორი დღის სავალ მანძილზე მთელ კვირას, თვეებს და წლებს გადიხარ, როცა მიდიხარ, რომ საკუთარი თავი გადაარჩინო და საკუთარ თავს თუ არა, მის ნაწილს მაინც პოულობ.

ემოციებით სავსე პერწკლი


დილის ექვსზე, ტრადიციულად, გაროჟილი მივცანცარდი, რედბულით ხელში და გამომეტყველებით “მეძინება”, სამთო ქიმიასთან.

ჩევმარშუტკდით, გადმოვბარგდით, ნელ-ნელა მივედით რეინჯერების ტერიტორიამდე, შემოვაკონწიალეთ ჩანთები ცხენებზე, დავიმარაგეთ წყალი და შევუდექით მესამე ბილიკის ე.წ. მკვლელ, ტყეში სავალ აღმართს, როგორც ორგანიზატორმა ახსენა. ალბათ იმიტომ, რომ ჩანთა არ მეკიდა, მშვენივრად ავედი. (ძალიან, საშინლად, აუტანლად სუნიანი და უზარმაზარბუზიანი ცხენები დავიქირავეთ ბარგის სათრევად)


მორჩა ტყე და დაიწყო ზაფხული, თავისი ხმებით და სუნებით და ბლახებში გორაობით და მხურვალე მზით და აიაიაიაიაიაი, როგორც იქნა ძვლები გამითბა, წელს პირველად მივხვდი რომ მართლა მოვიდა ფასხული .


უძალიანლამაზესი ხედები და ბლახები


კოტეჯამდე ავედით და მერე მივხვდი რომ გააააავიყინე, გოგოები კარვებს შლიდნენ, მე ქეთოს უფრო ხელი შევუშალე ვიდრე მოვეხმარე… ამასობაში გაშალა, გამოვიცვალე, ანუ კომბოსტოსავით შევიფუთე, კეტჩუპი, პური და სოსისი ვიპოვე და ნიამი-ნიამი, მთელი დღე ქიშმიშზე/სნიკერსზე ყოფნის მერე მეფური სადილი იყო. ჭამა-ჭამით მივედი კოცონთან აკანკალებული და რომელიღაც ბიჭმა ისეთი ჭანჭურის არაყი დამალევინა, აიაიაიაი, დამეწვა პირი ერთი ყლუპისგან, სამაგიეროდ საფუძვლიანად გავთბი :გულიკი:

მერე ცოტა წავიჭორავეთ კოტეჯში, ტოესწ, ხალხები ლაპარაკობდნენ და ღადაობდნენ და მე ჯუსტ ვიცინოდი


ცა ზუსტად ისეთი იყო, როგორც მთაში უნდა ყოფილიყო, ჩემმა თანამეკარვემ გარეთ დაძინება გადაწყვიტა, მე სულ მარტო დავრჩი, გავაღე კარვის კარი და ცის ყურებაში ჩამეძინა


ბანაკი დილით, მზეზე გამთბარი….


მეორე დღეს ავიბარგეთ და დავიძარით საღალატო სერისკენ….

ერთ ადგილას ყველაზე მაღალ ადგილას, შევისვენეთ, ვიჯექი მარტო და ვივსებოდი ბედნიერებით, სუნთქვას რომ გიკრავს, ისეთით.


ყვავილი თოვლზე, ანუ დეკის ყვავილი, ანუ დააკვირდით ქვემოთა სურათს, თოვლები მოჩანს 2000+ მეტრია და ვიღაცას ბავშვი დაკარგვია ქვემოთა მარცხენა კუთხეში

ძალიან ვეცადე, მაგრამ დისკომფორტი ვერ შევიქმენი მაშინ, როცა გაწვიმდა, გამყოლმა ცხვრის ბინებში ჩაგვიყვანა, ავირ-დავირიეთ, ვისი პარალონი ვის ჩანთაზე იყო ვერ გაიგებდი, ვინ ჭამდა, ვინ სვამდა, ვინ ეწეოდა, ვინ ჩხუბობდა, ვის ეშინოდა და ვინ ისტერიკაში იყო და ვინ ამ ყველაფერზე კაიფობდა.

ლაშქრობაა, რა, ხან დაგაცხუნებს, ხან დაგაწვიმს, ხან შეგცივდება, ხან მოგწყურდება, ხან სილამაზით გადაირევი, ხან ბოლი მოგაბოლებს და ხან ამ ბოლში შემწვარ უგემრიელეს სოკოს შეჭამ. კომფორტული ცხოვრება სახლშიცაა და დავრჩეთ ბატონო და არაფერიც აღარ შეგვაწუხებს.


დაღამდეს, მერე რა?!
ფანარი არ გაქვს? მერე რა?!
მოწვიმა? დიდი ამბავი, არ დადნები!

ხან ტუალეტში მოგინდება შესვლა, ზრდილობიანად იკითხავ სად არისო, მიგასწავლიან და კბილებდაკრეჭილი ძაღლი დაგხვდება და ისეთს შემოგიყეფებს, მთელი წლის საკივლელს ერთად იკივლებ და მუხლები აგიკანკალდება. სამაგიეროდ ადრენალინის დოზას მიიღებ და დანარჩენ გზას ჭკუამხიარულად და ცანცარით გაივლი 😀

და მერე მეცხვარე ქალი ყავას მოგიდუღებს და დალევ და შემოგახსენდება, ზუსტად ასე, წვიმისგან თავშეფარებულს როგორ დაგალევინა რაჭაში, მეფუტკრემ, ყავა და თან ბოდიშებს გიხდიდა, მეტი არაფერი მაქვსო. არადა ყავაზე მეტად არაფერი რომ არ გინდოდა იმწუთას < 3

ხოდა ან იმ მეცხვარე ქალის მოდუღებულ ყავაში ერია რამე ან წვიმამ იმოქმედა ან ძაღლის შემოყეფვამ, არხეინად და ღიღინ-ღიღინით ჩავირბინე დანარჩენი მარშუტი მარშუტკამდე

გზაზე მდინარე შემოგვხვდა, სასწრაფოდ გამახსენდა, რომ სანდლებიც დავასველე და ავწუწუნდი ორ ხმაში, ამასობაში დახმარებამაც არ დააყოვნა და ზურგზე მოკიდებულმა გადამიყვანა ორ თუ სამგან და ალაგ-ალაგ ხელი მომაშველა და მერე უკვე დიდი მდინარე რომ დავინახეთ, სხვა რა გზა იყო, იკადრა ჩემმა უდიდებულესობამ გატოპვა, არადა ისე მშრალად მიაბიჯებდა მოხერხებული ბათინკით და უცებ კოჭებიდან დაუშვა და ნელ-ნელა ჩამოვიდა ტერფებამდე ცივი წყალი (გარედან ვერ შემოვიდოდა, წყალგამძლეა). სამაგიეროდ ხმელეთზე რომ გავედი მინიჯაკუზი მქონდა ბათინკებში, თითქოს ბევრი ჰაერის ბუშტუკი დადიოდა შიგ ყველა ფეხის გადადგმაზე.

ჩავედით მერე მარშუტკამდე, ზუსტად დაღამებისას, გამოვიცვალე ფეხზე, დავიგორგლე სავარძელზე, გავირჭე ყურში მუსიკა, ფეხები ვიღაცის ჩანთაზე შემოვაწყე და ასე მეძინა თბილისამდე.

სახლამდე ნაიამ მომიყვანა, კიდევ კარგი, ისე ვიყავი გაბომჟილი ტაქსი ან გამიჩერებდა ან არა, უსერ

ჭირი იქა, ლხინიც იქა, ჭირის მერე გამოდგებათ.

პ.ს. სულ 35-40-ოდე კილომეტრი ვიარეთ,(42-ია მაგრამ ჩვენ მოკლეზე მოვჭერით, მდინარით) ორი დღე, სუბალპურ და ალპურ ზონებში

ზანავი-ნუნისი ნაწილი 2


გამოღვიძება იყო უცნაური… მეორე საწოლზე გოგო იწვა რომ დავიძინეთ და კაცის ხვრინვამ გამაღვიძა… არც მეორე ოთახიდან ისმოდა ხმა, კედელზე 2009 წლის კალენდარი ეკიდა და საერთოდ ვერ მივხვდი, ორი დღე გადაბმულად გვეძინა, რა დღე იყო, ჩვენები სად იყვნენ ხმები რატომ არ ისმოდა… მოკლედ ისა, კიდევ ერთი საინტერესო გამოღვიძება შემოემატა ჩემს კოლექციას.

ავლაპარაკდით მე და პუტინა და გვეპასუხება იატაკიდან ვიღაცა… კაი ხანი ლაპარაკის მერეღა გაგვახსენდა, კიმარა რომელი ხარ შენ მანდ-ო და ასე გავიცანით გოგო, რომელიც გუშინ ჩვენთან ერთად იყო მთელი დღე მაგრამ ისა… ნუ ხომ გესმით )))))


მყუდროდ და ბუნდოვნად მახსოვს მეორე დღე, სპალნიკიანად ვიწექი რბილ ლოგინზე, იქვე ღუმელი გუგუნებდა და ცხელი ყავისთვის წყალს ამზადებდა, ხან მეძინა, ხან ვთვლემდი,ხან რამეს შევისუსნებოდი, ალაგ-ალაბ საინტერესო რამეებს ვთამაშობდით, ნაწილი მღეროდა და ქეიფობდა, უცებ, ჩათვლემილი რომ წამომახტუნა გურულმა კრიმანჭულმა, წერილი როგორ არ წავიღე, ვერ მივხვდი, ეს იყო სრული კაკაფონია, ვინც ეს კრიმანჭული მოიგონა…. დაილოცოს მეგრული ნანა, და მრავალჟამიერი და საგალობლები და ყველა მრავალხმიანი სიმღერა გარდა კრიმანჭულისა :ტირილ:


აი ასეთი ხედი დავინახე ახალგაღვიძებულზე….

სულ გამომრჩა, წივწივას როგორ ველოდებოდი, ტოესწ ნუნისის მდელოზე წივწივას კარავში შეძვრომა-დაბანაკებას და ვერ გადავედით,მდინარე იყო გადასალახი, ამიტომ თავისი ფეხით გვესტუმრა და ისა, ისე გამიხარდა, ისე, შენიანს რომ აღმოაჩენ უდაბნოში.


ახალაშენებული მონასტერიც მოვინახულეთ, მე უკვე მესამედ… იგალობეს, მრავალჟამიერიც იმღერეს, მე ეზოშჳ ვიდექი, ასე უფრო ეფექტური მოსასმენია ხოლმე.


იყო ბევრი მწვანე და ფუსთა ხაერი


და რეინჯერების კოტეჯი, რომელსაც კარაველების ურდო შემოესია, რეინჯერები გააძევა და შტურმით აიღო და დაბანაკდა, ფესვები და ბათინკები გაიდგა, ჩანთები გასაშრობად მიაფინა და არსადაც არ წავალთ-ო გამოაცხადა.


ეს იმ კოლექციის მცირე ნაწილია, რომელიც იმ ორი დღის მანძილზე ღუმელთან შრებოდა. მოჩანს ასევე გამურული ჩაიდანი, რომლის მსგავსის დანახვაზეც ერთხელ ჩემმა ნაცნობმა სერიოზულად მკითხა- კიმარა, აქედან რომ სვამთ როგორ არ გეშინიათო. მეც საწყალი სახე მივიღე- აბა სხვა რა გზა გვაქვს თქო.


მერე მზიანი დღე გათენდა, ჩვენი ნუნისიდან წამოსვლის დღე


მზეზე წოლაც მოვასწარი, დაჟრუანტელებაც, სახის ალეწვაც .


და დავიძარით პირველი არა და მეორე ნაკადი (პირველები დედაბერაზე გადასვლის დღესვე,შუაღამისას წამოვიდნენ თბილისში), მე, ხათო, ბარტყი, ქეთი, და ბაქარის რაზმი.


გზა იყო ასეთი


ალაგ ასეთი


ააააააი, იმ თოვლიანი მთიდან ჩამოვიდნენ ისინი ბარში, დიახთ, დიახთ


გზაზე…


გველი ვიპოვეთ, მკვდარი, და მე ის გველი გამახსენდა, გული რომ გაუსკდა რაჭაში : )))


მერამდენედ ჩავიარე ამ სახლის გვერდით და ისევ ზუსტად ისეთია, ნეტა ჩადის ხოლმე ვინმე, თუ ჭიშკარგამოკეტილი ელოდება ამაოდ…


ხოდა მერე რელსებზე მოვძუძგეთ, გვაგვიანდებოდა, ცხოვრებაში ასე სწრაფად იაპონურად და შეშინებულად არ მივლია მგონი, სწრაფად იმიტომ რომ ბიჭები დადიოდნენ სწრაფად, იაპონურად იმიტომ, რომ ძელები ახლო-ახლო იყო და შეშინებულად იმიტომ რომ ვერ ვხვდებოდი საიდან უნდა მოსულიყო მატარებელი და არ მინდოდა ზედ ჩემზე გადაეჯლიგინა.

ხოოოოდა, პირველად იყო ისა, ლუდი :აქ დიდი გულიკი:

ჩემი მესამე და არაუკანასკნელი ტრადიციული ლუდისსმა მოლითში, აქ ლუდი განსაკუთრებულად გემრიელია, მითუმეტეს თუ ლუდისჭიქიანად და ზურგჩანთამოკიდებულს შეგსვამენ მატარებელში, გზადაგზა იმღერებ, საწყალ ბულბულს შეიბრალებ, ლუდი რომ გაგითავდება და კიდევ იშოვნი, ნაგვის ყუთში შენივე ჩადგმულ ჭიქებს უკანვე ამოიღებ, შეავსებ და სმას გააგრძელებ.


ბაქარი და მისი რაზმი გვემშვიდობება… არ ვიცი ამას წაიკითხავენ თუ არა, მარა მადლობა მინდა ვუთხრა, დედაბერაზე ძალიან მამხნევებდნენ თავისი იქ ყოფნით და კიდევ რომელიღაცამ შეკრების ადგილამდე რომ მიმიტანა, მიყვანა არ ერქვა ამას, უცებ ვიღაც მომვარდა, ჩანთა მომხსნა და სნამ აზრზე მოვედი, ცხვირსახიცივით მიმაფრიალა .


დაბოლოს, მატარებელში იმდენად დაკომპლექსებული ხალხი იჯდა,რომ ათლარიანი ვაგონის ბოლოშიღა ძხლივს დავაურდავეთ.

პ.ს. მთელი ეს ისტორიები იქ მყოფების და ბლოგის მკითხველების გარდა ერთმა ტაქსისტმა და ერთმა გამყიდველმაც იცის, მკითხეს, არ დამეზარა და მოვუყევი : )))

დედაბერას ნისლიან მთაზე დაკარგულები


როცა გაქცევა  მინდება, ლაშქრობებში გავრბივარ, ახლაც ასე იყო, 25 ადამიანთან ერთად სადღაც ტყეში წავედი, საბოდიალოდ, დასაკარგად, კისრის მოსატეხად… მოკლედ, ყველაფრის გასაკეთებლად ცუდ ამბებზე ფიქრის გარდა.

მეოთხე ბილიკის დასაწყისი

მეოთხე ბილიკის დასაწყისი

გეგმა გადაჭარბებით შევასრულე, განსაკუთრებით მეორე დღეს, ზანავიდან რომ დავიწყეთ აღმასვლა დედაბერას  მთაზე და 10 საათი ვიარეთ, აქედან 5 თუ 6 გაყინულ, ნაზამთრალ თოვლზე.

პარასკევ საღამოს დავიძარით და ღამე ჩავედით ზანავში, სოფელია ასეთი, ბორჯომის ტყე-პარკთან ახლოს. ცოტა ფეხითაც გავიარეთ და რეინჯერების კოტეჯამდე მივედით.
შევდივართ და გვხვდებიან ვიღაც უცხო ბიჭები, რომლებიც თურმე ჩვენ მოგვყვებიან,  ჭინკებივით ხტებიან ჭერში ანუ სხვენში და ისეთი ხმები ჩამოდის, ფიქრს იწყებ, ნეტა ჭერი გაუძლებს თუ დაგვასკდებიან თავზეო.

დაძინება… მმმ, ესე იგი ვინც სად მოასწრო და როგორც მოასწრო და როგორც მოახერხა, ისე გაშალა პარალონები, ჩემი პარალონი თაროზე შემოდებული უზარმაზარი სავარძლის ქვეშ იყო გაფენილი და რა კარგია რომ არ ჩამოვარდა. 😀 ქაშაყები უფრო ხალვათად წვანან ხოლმე კონსერვის ქილაში, ვიდრე ჩვენ ვიწექით, სამაგიეროდ ცალ გვერდს აყუდებული ლეიბი მითბობდა, ცალს პატაპუტინას საძილე და არ შემცივნია, თუმცა მენჯის ძვლებმა და იატაკის ფიცრებმა ძმობა შეფიცეს იმ ღამეს, ისე ახლო-ახლოს იყვნენ.

IMG_1399

მეორე დღის გეგმა დედაბერას მთაზე გადასვლა და ნუნისის მდელოზე დაბანაკება იყო, ბერების სენაკებთან. მთელი დღე უნდა გვევლო, ამიტომ აღვიჭურვეთ და შევუდექით გზას, სავარაუდოდ ეკლებით მოფენილს. ჯნოსს ისეთები ეწერა თემაში, კბილებით და ფრჩხილებით ვიფოფხებ ალბათ თქო ვიფიქრე და თავიდან უბრალო გრუნტის გზა, ბილიკი და აღმართები რომ დავინახე, მეთქი უი, სულ ეს არის? აბა სადაა თოვლი? ის კი არ გამახსენდა, რომ 1800-ზე ვიყავით ასასვლელები. 😀

IMG_1403

გზაზე იყო სიმწვანე, აბუსუნებული ნაძვები ახალამოსული წიწვებით, დასველებული ზამთარგამოვლილი შემოდგომის ფოთლებით, იებით, ფურისულებით, ენძელებით. ჰაერი იყო მწვანე, სველი და ცინცხალი, ნეშომპალის სუნით გაჟღენთილი, ცა- ღრუბლიანი.
რა უცნაური, სალათისფერი მწვანეა აქაურობა თქო, კი გავიფიქრე და მერე ამეხვლანჯა ფიქრები, ყველა გავლილი და გასავლელი გზა ერთად შემომახსენდა. რა უცნაურია ისე, ტყეში ხეტიალისას არასოდეს რომ არ მახსენდება მუსიკა, ზედმეტიც კია იქაურობისთვის, კონტექსტიდან ამოვარდნილი.
ზემოთ რომ ავდიოდით, ნელ-ნელა მოდიოდნენ ნისლებიც, უფრო სწორედ, ჩვენ მივდიოდით ნისლებისკენ და გვეგონა რომ ისინი გვიახლოვდებოდნენ.

IMG_1461
ერთ ადგილას ველური ჰიაცინტებით მოფენილი მინდორი რომ შემომხვდა, ზურგზემოკიდებული ჩანთიანად გავიშოტე ბალახზე ფოტოაპარატმომარჯვებული.

IMG_1482
დიდი შესვენების მდელო, წყარო და ჩემი პირველი წაქცევის ადგილი (ეს ერთი და სხვა მრავალიო კი გავიხუმრე და ისე აგიხდეთ ყველაფერი, მე რომ ამიხდა). სველ მორზე ამისრიალდა ფეხი.  საუკეთესო საბანაკე მინდორი იყო, სიამოვნებით დავბანაკდებოდი ერთი დღით. წყაროც იქვე იყო, ჩრდილიც. ვისხედით მწვანე ბალახზე და წარმოდგენაც კი არ ვგქონდა, ერთ საათში სად ამოვყოფდით თავს.

წყაროზე მივდივართ

წყაროზე მივდივართ

ცხელი ყავის მერე გზა გავაგრძელეთ. ჰხოდა, მივდიოდით, მივდიოდით, მივდიოდით და ბოლოსდაბოლოს მივადექით თოვლიან მწვერვალებს ანუ იმას, 1800 მეტრიანი მწვერვალუკას დასაწყისს.

IMG_1510

ნელ-ნელა თოვლი გამრავლდა…

IMG_1517
და ხეებიც გაჭინკავდა…

IMG_1543

ნისლიც გამუქდა, გასქელდა და შედედდა.

IMG_1555

და მერე სულმთლადგათოვლდა და განისლდა და გამისტიურალქაჯებიანადგილდა.
წესით ხის უკნიდან ჭინკას უნდა გამოეხედა ან ტროლს, ან დალს (თუ ეგენი მარტო კლდეებზე ცხოვრობენ?) მაგრამ იმდენნი ვიყავით შერცხვა და გადაწყვიტა, სხვა დროს, ცოტა ნაკლები ადამიანი რომ ამოვა, მერეო.

IMG_1559

გაზაფხული დადგაო, ხეში წყალი ჩადგაო, მერე გვერდებზე თოვლი გადნაო და ასეთი ლამაზი ორმოები გააკეთაო.

მივდიოდით ასე, შეკრულ ჯგუფად,  ნელ-ნელა, აღმართ-აღმართ, საფეხურების ჭრით.  ჩემს წინ ვიღაც ბიჭი მიდიოდა და სულ იქცეოდა, თან წინ მიმავლების გაკეთებულ ნაფეხურ-საფეხურებს შლიდა და მე მიწევდა თავიდან გასაფეხურება, მოკლედ ისა, არასოდეს იაროთ მძიმე ბიჭის მერე, რომელსაც მძიმე ჩანთა კიდია და ფეხი უცურავს.

IMG_1561
ისეთი ლამაზი იყო, საცალფეხო ბილიკებად დაწალიკებული ფერად-ფერადსაწვიმრებიანი ხალხი ნისლიან ტყეში, უზარმაზარი ხეების ძირას მიმავალი… ნაკვალევს მივყვებოდით, იმიტომ რომ წინ მომავლები რაღაც მანძილის მერე ნისლში აღარ ჩანდნენ და “ალბათ აი ეს აღმართიც და მორჩა, ასულები ვიქნებით”-ის ძახილით ავედით ბოლომდე.
სურათების გადასაღებად გაჩერებას ვერ ვახერხებდი, მოძრაობისასაა ყველა თოვლიანი კადრი გადაღებული.

IMG_1570

ქვემოთ დაშვება რომ დავიწყეთ, ნისლის და თოვლის გამო გზაც და ხეებზე ნიშნებიც აღარ ჩანდა და ვარაუდით დავდიოდით, პარალელურად ჯნოსი და ბიჭები ბილიკს ეძებდნენ. ხანდახან ვჩერდებოდით კიდევაც. სამ ადგილას საყვარელი ღელე შეგვხვდა თოვლქვეშ მიმავალი და ზედ გადავიარეთ, რიგ-რიგობით, 30-მა ადამიანმა. არადა საკმაოდ საშიშია ასეთი თოვლი, რომ ჩატყდეს და ჩავარდე, სასწრაფოდ უნდა შეჩერდეთ და დაზარალებულს მიხედოთ… ყველაზე მეტი ადრენალინი მანდ მივიღე, სამჯერ რომ გადავიარე და თან წინასწარ წარმოვიდგინე/დავგეგმე, როგორ მეცლება ფეხქვეშ თოვლი, ვვარდები ყინულივით ცივ წყალში და როგორ უნდა გადავრჩე და ამოვფოფხდე. სანამ ჩემი ჯერი მოვიდოდა, სპირტითაც კი დავიზილე და მშრალი ტანსაცმელი ჩავიცვი ფიქრებში : )))))))))))
IMG_1571

რამდენიმე ადგილას ადამიანები დაცურდნენ, იანო კინაღამ ჩანთიანად ჩაიჩეხა მდინარეში, მაგრამ იყოჩაღა და ხესთან დამდნარ თოვლის ორმოში ჩახტა. მერე იყო და ხათომ წამოკრა ფეხი თავის საწვიმარს და ტალახიან უხეებო ფერდობში ჩავარდა, როგორ შეჩერდა, თვითონაც ვერ მიხვდა. სამი კაცი გადაება რომ ამოეყვანათ, გზადაგზა კინაღამ საწვიმრის საყელოთი მოახრჩვეს. კიდევ დაცურებულან ვიღაცეები, მე არ შევსწრებივარ, ყველაზე კარგად კი ჩემი დაცურებები მახსოვს.

სიარულით ასე უნდა გევლო: თოვლს ქუსლი ჩააჭირა, ჩათხარა, სიმკვრივე შეამოწმა, დააბიჯა, მეორე  ქუსლით გათხარა, შეამოწმა, დააბიჯა და ა.შ…. მე და პატაპუტინა მივფოფხავდით ერთად, თან ერთმანეთს ვამაგრებდით და უცებ რანაირად მოვახერხე, არ ვიცი, ფეხი დამისხლტა, მივქრივარ დაღმართზე, ვგრძნობ რომ ხათო ხელს არ მიშვებს და მომყვება. წინ ხე დავინახე, გავიფიქრე, ო, კაია, ამას ჩავეხუტები! ხელი გამიშვი თქო – ვიკივლე. გამიშვა, გავცურდი, ჩასახუტებლად შევემზადე და…. ხეს გვერდი ავუარე : )))) (აქ კადრსმიღმა ისმის ხათოს კივილი -პერწკლიიიიი) თან მიკვირს, თან ისე მშვიდად მივცურავ ამ დაღმართზე, თითქოს ქვემოთ ლეიბები მელოდებიან და ვფიქრობ, კი მაგრამ, ის ხე ცხვირწინ არ მქონდა? გახტა თუ რა ჯანდაბა ეტაკა? ამასობაში შემომხვდა ტალახი, ქუსლები მივარჭე, ჩანთაც დამაგრდა, ვიღაც ბიჭი მომვარდა და ამაყენა, ვდგავარ და ვიფხრიწები სიცილით.

224134_1888141616366_4340355_n

ამ დავარდნის მერე  უკვე აღარ მედარდებოდა დაცემა, გადავიღალე ან კონცენტრაცია მოვადუნე და სამ წუთში ერთხელ ბრახ და ვიქცეოდი, გავიცინებდი, ავდგებოდი და მივდიოდი და პიკი ის იყო, რეინჯერების ლოდინისას, შედარებით ვაკე ადგილას ჩანთის მოკიდება რომ ვცადე და ძირს გავიშოტე და თან სულაც არ შემრცხვა.

სამჯერ რომ გადავიარეთ წყალზე გადებულ თოვლის ხიდებზე,  უკვე დაიწყო ნერვების ფხანვა. ვისაც არ ეზარებოდა, ამტკიცებდა, რომ დაგვაღამდება, რომ აქ დავრჩებით, რომ ვაიმე და უიმე. ჯნოსმა ამასობაში რეინჯერებს დაურეკა და იმათ ამოგვაკითხეს, ბილიკზე დაგვაყენეს, როგორც იქნა, დამთავრდა თოვლი და დავეშვით სულ დაბლა-დაბლა, დაღმართ-დაღმართ. გზადაგზა ბასილა მომყვებოდა და რამდენიმე ადგილას გადაფოფხებაში დამეხმარა.

IMG_1580

სანამ იმ რეინჯერებს ველოდებოდით, რამოდენიმე ბიჭმა კოცონის დანთება ცადა, ალის დანახვაზეც კი გავთბით. სნიკერსი მედო ჩანთის ხელმისაწვდომ ჯიბეში და რამოდენიმე ადამინმა გავიყავით, ამან ცოტა ენერგიაც მოგვცა.
ვეშვებით, აი ის ნიშნები, რაც საყუარელი ნისლის გამო ვერ დავინახეთ კარგად.
პ.ს. რა ბედნიერი სახე მაქვს ))))))))

IMG_1590

გავივაკეთ, განათებული მონასტერიც გამოჩნდა მდინარის მეორე მხარეს, მივყვებით ამ ბილიკს და არ მთავრდება… თურმე მდინარე უნდა გადავლახოთ… საბედნიეროდ, სამი ბიჭის ანუ ბაქარის რაზმის დახმარებით სკუპ-სკუპით გადავხტი ქვებზე, მერე მორზე, მორიდან ციცაბო ნაპირზე, ვიღაც მიყვირის, რაც შეიძლება მაღლიდან გადადიო და მე ვიყო ცარიელი შპროტის ბანკა, თუ ვიცოდე როგორ ავცოცდი სლიკინა ტოტებზე მოჭიდებული სლიკინატალახიან ფერდობზე, მარცხნივ დავინახე ფაფასავით საფლობი ტალახი, სადაც ჩემს წინ მიმავალი მუხლამდე ჩაეფლო და ჩანთიანად ავხტი,  გვერდულად გადავკოტრიალდი და ბალახზე აღმოვჩნდი.

ათიოდე მეტრი აღმართზე ფეხით და რეინჯერების კოტეჯიც გამოჩნდა, იქ იყო სინათლე, თბილი ღუმელი, მშრალი ტანსაცმელი, ცხელი ყავა, სკამი, სადაც ჩამოჯდომა შეიძლებოდა და რბილი საწოლი, სადაც საძილე ტომრიანად ათწუთიანი ძილი გამოვაცხე.

ვიყავი სულ სველი, სულსულსულ, ტალახიანი, გამოვიცვალე, დავჯექი ღუმელთან და კეთილმა ადამიანმა მომცა ცხელი ყავა და მე ვსვამდი და არ მჯეროდა რომ მთელი ის ემოციები სულ ჩემი იყო, მე გამოვიარე ყველა ის თავგადასავალი და რაღა დაგიმალოთ და ვამაყობდი საკუთარი თავით.

საბედნიეროდ (ხო,ხო, საბედნიეროდ) 15-ოდე კაცი იმღამესვე გამოგვაკლდა, უმეტესად იმიტომ, რომ გამოსაცვლელი ტანსაცმელიც კი დაუსველდათ ჩანთებში და სხვა გზაა არ ქონდათ, მიუხედავად ამისა, დასაძინებელი ადგილები ისევ დეფიციტური იყო და ზოგს მაგიდის ქვეშ ეძინა, ზოგს მაგიდაზე და ზოგს თავი ედო გასაშრობად ღუმელთან მილაგებულ ბათინკების არმიაზე. მე და პატაპუტინა ყველაზე პირველები დავწექით, მატრასიანი საწოლი შეგვხვდა და ვაიმე ეს იყო ნეტარება… )))) მთბილოდა, მრბილოდა და ალაგ-ალაგ ძილში სიმღერები მესმოდა, გვერდით ოთახში გათენებამდე მღეროდნენ და ქეიფობდნენ…

არ გადაგვრთოთ, გაგრძელება იქნება….

ბზობა, გარეჯი, ტრიალი მინდვრები და ბოდიალი


აქა ამბავი იმისა, როგორ ავაშენეთ ახალი გზა, გავაკეთეთ ცოცხალი ჯაჭვი, ვიარეთ ფეხით ძალიან ბევრი ქარში, როგორ ვიჯექით ერთ ჯიპუკაში 16 კაცი, ვიფოფხეთ აღმართებზე ბალახსმოჭიდებულებმა და სხვა მრავალი… გვიყურეთ, არ გადაგვრთოთ.


ძველი ინგლისური ციხე-სიმაგრეების და ამწვანებული ბალახების ნახვის მუღამზე რომ მოხვალთ, აპრილის გარეჯი გაქვთ მოსანახულებელი ე.ი.

კომპლექსი დაარსდა VI საუკუნის I ნახევარში ერთ-ერთი ასურელი მამის დავითის მიერ. იგი თავის მოწაფე ლუკიანესთან ერთად მოვიდა გარეჯის უდაბნოში და დასახლდა პატარა, ბუნებრივ მღვიმეში. ასე ჩაეყარა საფუძველი მონასტერს, რომელიც შემდგომ საუკუნეებში ცნობილი გახდა დავითის ლავრის სახელით.

სიმშვიდე, სიმწვანე, ბევრი ხალხის მიუხედავად, იდეალური ჰარმონია.
ვერ გაარჩევ სად მთავრდება ბუნებრივი კლდე და სად იწყება ადამიანების ხელით გაშენები, ნაკვეთი, ნაწვალებ-ნაამაგარი.


აქ მონასტერია, ე.ი. კაბა და თავსაბურავი აუცილებელია, მე მოსახვევი წავიღე, შევეცადე თავზე აბრეშუმის შარფი დამეკოსებინა, მაგრამ ვერ მოვახერხე, შევეშვი და ქურთუკის კაპიუშონს შევაფარე თავი ეკლესიაში, მერე ეგეც მოვიხსენი, ხელს მიშლიდა კომფორტულად გარემოს აღქმაში…

ძალიან ლამაზია აქაურობა და ფუსთა… იდეა მაქვს, მთელი საქართველო წმინდა ადგილად გამოვაცხადოთ, ეგებ მაშინ ქუჩაშიც აღარ დაყარონ არაფერი….

ასეთი ხედი იშლება შესასვლელიდან, ჩამოჯდები, დატკბები, ერთი კვირა მაცხოვრა აქ, ნირვანაში ისე გავალ, თვალს არ დავახამხამებ.


მერე დოდოს რქაზე წავედით, არაა შორს, აქვეა, ესეც ბერების ადრინდელი სამყოფელია… რამდენიმე წლის წინ რომ ვიყავი, აქ ძალიან ბევრი მწუანე ბალახი და ყაყაჩოებით მოფენილი ველი იყო, ახლა კიდევ გადახრიოკებული დაგვხვდა ფერდობი. ზემოთ და მარცხნივ ჩანს ქვაბულები, კარგად თუ დააკვირდებით.

VI საუკუნის I ნახევარში დააარსა დავით გარეჯელის ერთ-ერთმა მოწაფემ დოდომ.
შედგება სხვადასხვა დროის (VI – XVIII სს. ჩათვლით) გამოქვაბული კომპლექსებისაგან.


ახლოდან ასე გამოიყურებოდა, მეტალო-პლასმასის კარფანჯარა, ესაო, ისაო… არადა უხდება, მე ვიყო შპროტის ბანკა და პიკულის ცარიელი ქილა…..


მოწონს ეს სურათა, წმინდა მამები დგანან და გველიან….
ერთი მამა გამოგვყვა, არქიმანდრიტი ყოფილა, სულ თან გვდია და გზები გვანახა და მოკლედ, გვიპატრონა.


რამდენიმე წლის წინ ამ ახლადგათხრილი ეკლესიის 3/4 მიწაში იყო… აქ შემონახულია მხატვრობის ერთ-ერთი ყველაზე ადრინდელი (VIII-IX სს.) და მნიშვნელოვანი ნიმუში საქართველოში.


მეზობლის ბავშვი აწ უკვე ყოფილ და დანგრეულ მეექვსე საუკუნის შენობის იდეაში (ანუ თავის ჭკუაში) უკანა კედლის ფანჯარასთან ზის.


შორს თეთრ წერტილად მარშუტკა მოჩანს, დოდოს რქიდან ვბრუნდებით და ვაპირებთ საბერეებისკენ წავიდეთ… (მაგრამ ამ დროს ზემოთ ვიღაცამ ჩაიხითხითა და დაიწყო და რა დაიწყო…)

მეორე მარშუტკის მძღოლმა გაპარჭყა ფეხები, ლოდი ააგდო და თავი შეუშვირა, ჩემი მარშუტკა ისეთი ნაზია როგორც დილის ნამიო და ძალიან დიდი ბოდიში, ამ ჩემს ფეხებს კიარადა მარშუტკის რესორებს თუ წინ რომ რაღაცა უყენია იმას, წადით ისე, როგორც გინდათო. ბასა გადაირია, გადმოირია, ეჩხუბა მარა არ უშველა ამან მძღოლს და დავიწყეთ ბოდიალი…


წარმოიდგინეთ 22 ადგილიანი მარშუტკა და 40 ადამიანი, ნაწილი ფეხით დადიოდა/დავდიოდით, მარშუტკა ხალხს წაიყვანდა, მერე უკან დაბრუნდებოდა და ფეხით მიმავლები მიყავდა და ა.შ. და ა.შ. რამდენჯერმე… ნუ ალაგ-ალაგ საყვარელი ორმოები იყო და იქ უკვე უნდა ჩამოსულიყო ყველა რომ მარშუტკას არაფერი მოსვლოდა. ერთგან კი უზარმაზარი ორმო იყო და ვეცით ქვებს და გზა “ავაშენეთ”.

თან ქარი იყო ისეთი, უკნიდან თუ მიბერავდა ფეხებს ძალას აღარ ვატანდი,ისედაც მივდიოდი ქარის ძალით. და მინდორი, ტრიალი, ბუჩქი არ იყო ძაღლს რომ მიეფსა (ნეტა რას შვრებოდნენ მეცხვარის ძაღლები ჩვენ რომ გამოგვეკიდენენ აი ისინი?).

ისე, კიდევ კაი ფეხით ვიარეთ, დღის ყველაზე კარგი ნაწილი იყო, ულამაზესი პეიზაჟები, ფუსთა ჰაერი, კრიალა ცა, მოკლედ, ნირვანა… ვივლიდი ასე დაუსრულებლად :გულიკი:

ბოლოს მივედით ადგილამდე, სადაც მეორე მარშუტკამ, აი ემ სორი მაგრამ ნაჭაობარზე ვერ გადავალ, ჩავრჩებიო… გასავლელი რჩებოდა მმმ… ბევრი, ალბათ 5-ოდე კილომეტრი ან ცოტა მეტი, შორს მთის წვერზე მღვდლის ჯიპი ჩანდა წერტილად… ამასობაში გახდა 7 საათი, ანუ უკანა გზაზე უეჭველად დაგვიღამდება, გამახსენდა მეცხვარის ძაღლები და ტვინი გავუღუნე ალბათ ბასას, იმდენჯერ გავიმეორე ხომ არ დავბრუნდეთ თქო, თან აჩქარებული ტემპით მივიწევდი წინ, პრინციპის ამბავი იყო უკვე საბერეების ნახვა 😀 დაღამება რომ არა, არც იყო პრობლემა იქამდე მისვლა.

ამასობაში იმ მღვდელმა ეტყობა იფიქრა, ესენი ისეთები ჩანან, ღამის 12-ზეც რომ მოუწიოთ მისვლა, მაინც მივლენო, დაბრუნდა უკან და სამ გზობად წავგვიყვანა, 16 ადამიანი ვიჯექით მანქანაში.


და დავინახეთ ეს…… ღირდა ყველა გავლილ კილომეტრად, მოწყურებულ წყლად, იმ მოღალატე მძღოლზე გაბრაზებად, გზადაგზა ადევნებულ და აყეფებულ ძაღლებად, ვეღარმივალთ ფიქრებად…

.

სულ არ მეტყობა, ოთხით რომ ამოვედი აღმართზე და ბლახებს ვეჭიდებოდი და საკუთარ თავს ვუმეორებდი რომ მე სიმაღლისა არ მეშინია, რა სისულელეა 😀


ასეთი ხედები იყო ზემოდან… მთელი გზა საშინელი ქარი იყო, აქ ნიავი ქროდა და მზე ათბობდა.


ალბათ რა ბედნიერები, კეთილები და მშვიდები იყვნენ ის ბერები, აქ რომ ადგილები იპოვეს, მერე იშრომეს, გამოთხარეს ქვაბულები, მოხატეს და მერე ცხოვრობდნენ და ალბათ აქვე კვდებოდნენ (აქ გამომაღვიძოთ სიმართლე არ მომიყვეთ ასე ჯობია რა)


ერთადერთი ხე საბერეებისკენ მიმავალ გზაზე :გულიკი: :ბევრიგულიკი:


დაბოლოს…. მთვარეც კი ამოვიდა, სანამ წამოვიდოდით.

დაბრუნება უკვე აღარ არის საინტერესო, გარდა იმისა, რომ უკანა გზის ორმოებთან ისევ იცლებ-ივსებოდა მარშუტკა, ბასას ჭრიჭინებმა ისე იმხიარულეს და იმდენი ვიცინე, ვერც გავიგე ისე ჩამოვედით იმ მეორე მარშუტკამდე, გადავნაწილდით და მერე აღარ მახსოვს, მგონი მეძინა….

პ.ს. არ შემიძლია არ აღვნიშნო გავლილი დღის ერთადერთი შავი ლაქა ჩემი აზრით, მგზავრი, რომელიც მთელი გზა აფრქვევდა საქართველოს აშენების სტრატეგიულ გეგმებს, აძაგებდა ყველას და ყველაფერს და საერთოდაც ცოტა მეკლდა რომ არ მეკივლა , გასკდა თავი, მოდუნდი და იკაიფე და სხვასაც აცალე კაიფი თქო 😦 საბედნიეროდ ფეხით ბევრმა სიარულმა მოგვიწია და მაქსიმალურად გავრბოდი :მო:

პ.პ.ს. ყველა გამუქებული ციტატა კარავიდანაა წამოღებული.

P.P.P.S. ფოტოაპარატი ჯდებოდა და მარტო საკვანძო მომენტები გადავიღე 😦

შიდა ქართლი, დმანისი, შემოდგომა


შაბათის დილა იყო მგონი, კარავზე თემას გადავაწყდი, ერთი ნაცნობი სახელი და კიდევ დმანისი მომხვდა თვალში, მივჭიკარტდი და კვირას, 9:30 რედისონ ივერიასთან ვიყავი დარჭობილი. (კარაველების საყვარელი შეკრების ადგილი, რომელიც მიუდგომელი ციხესიმაგრეა ჩემთვის, არაფერი არ მიდის ანუ ჩემგან), მივდიოდით მე, ბასა-ტტტ, კიდევ კარავი87 (ეს ის აღმოჩნდა, რკონის გასვლაში რომ დავკარგეთ კინაღამ) და მისი მეგობარი დიმიტრი. მანქანის სახელი არ მკითხოთ, ჯუსტ ვიცი, რომ მსუბუქი მანქანა იყო და საწყალი სულაც არ ეცოდებოდა პატრონს.

დმანისში კი… უბრალოდ, ლამაზი იყო და ეკლესიის ჩუქურთმებსაც შევახე ხელი.
აწი მემახსოვრება )))


ხე სიცოცხლისა

ამინდი იყო სუპერ, ანუ მოღრუბლული, ნესტიანჰაერიანი და შემოდგომისფერებიანი.
ქვემო ქართლში ვიყავით, ბევრი ეკლესიები ვნახეთ, მე ყველაზე ძალიან ყორანთა და როსტევანი კიარადა რატევანი მომეწონა, ტოესწ, კი არ მომეწონა, ულამააზეს ადგილებში იყო გაშენებული.


ხოდა, ჯერ დმანისით დავიწყებ, იმიტომ რომ იქ მწვანე ეკლესია იყო, საყვარელი :გულიკები:


ცა აბანოდან კიარდა მისის სახურავიდან ჭვრიტი


ესეც აბანოდან გადავიღე


ზემოთ, ციხიდან მოვფოფხავთ. ჩაფოფხებისას ავტყდი სურათი გადამიღეთ თქო და ისეთი დავენარცხე… კიდევ კარგი დავენარცხე დაარ დავსრიალდი თორემ ჩავსრიალდებოდი ეკლესიამდე და მოვიტეხდი რამეს ))

ხედი სულსულზემოდან


ფერად-ფერადი


შუასაუკუნეების ფეოდალის ციხე-სიმაგრეს გავს, არა?


სხვარი. ერთს ზედაც შევაჯექი, აქ ვერ დავდებ, არაპოლიტკორექტულია მაინც, თან ამდენი ჩემი სახე რაუბედურებაა


რა მნიშვნელობა აქვს, რა იყო, ლამაზი ხომ იყო


ტრადიცია თათრების (თუ სხვა ეთნიკური ჯგუფია,იზვინიაიუს, ვერ ვერკვევი), გოგო როგორც კი 18 წლის ანუ გასათხოვარი გახდება, წითელ ნაჭრებს კიდებენ რომ აჰათ გოგო და წაიღეთო. პ.ს. მე კიდევ მეგონა რომ ვიღაც მოკვდა და იმიტომ გამოკიდესო, ძალიან ბევრგან რომდავინახე მერეღა ვიკითხე და გამარკვიეს.


რომელიღაც წინაპარის ძვალი ყორანთასკენ მიმავალ გზაზე.
პირდაპირ გზაზეა გამოთხრილი ძველისძველი სამარხები


ხედი სადღაც ყორანთიდან. მეჩვენება თუ ელფების მთებს გავს?


ა, ხო, ცხოვრებაში პირველად ვნახე ხის სოკო ხეზე!


რატევანთანვე იყო რარაც ძველისძველი ეკლესია, უგუმბათო და ობოლი, სააამაგიეროდ შიგ 1960-იან წლებში გარდაცვლილი 98 წლის ქალის საფლავი იყო, ზედ ქვის ლოდით. ეტყობა მის ახალგაზრდობაში მოდაში იყო და ძელი მოდით მოინდომა საფლავი, მარა რაღა მაინცადამაინც ეკლესიის შიგნით?!


ეს კადრი შემიყვარდა, რატო, არ მკითხოთ, ვერ დავასაბუთებ.


რატევანი


ბოლნისი….


რატევანი

რატევანში ხაერი იყო ფუსთა-ფუსთა, კრისტალურად, აი იმ მდინარესავით, სამეგრელოში რომ ვიპოვეთ და რომელის სახლიც სულაც არ მახსოვს. და ბალახის სუნი ქონდა ჰახერს, არ ვაჭარბებ, აი ცვეტში, მე ვიყო ფარშევანგი. სანამ თამარიჩი და კარავი სურათებს იღებდა მე ჩამოვრჩი და სოფლის ხმებს ვუსმენდი :გულიკები:


ხავსიანი ქვები რატევანის მიდამოებში…
აუ, ისე, გავღიზიანდი ამ სათათრეთში ძალიან, დიდი სიამოვნებით გავასახლებდი ტათრებს თავიანთ ისტორიულ სამშობლოში, ქართულ ენას ეგენი არ სწავლობენ და აქ რა ჯანდაბა დაკარგვიათ?


ცურტავი, აქედან ყოფილა ის იაკობი, ტვინს რომ მიბურღავდა მეცხრე კლასში.
დედები ცხოვრობენო, მაგრამ არ იყვნენ, ეტყობა წირვაზე წავიდნენო დავასკვენით, კრუგები ვურტყით, ვაბრახუნეთ და წამოვედით გაწბილებულები


ზატო ფუსა იყო იქ.


მე-შმაკი 😀


დმანისის ციხეზე ვპოზიორობ სიტყვებით “აუ გადამიღეთ რაააა”, კადრი ეკუთვნის ბასას


მფრინავი ჰოლ… კიარადა პერწკლი


ასოცირებული სურათი, აი ასეთი გასვლა იყო, მწვანე და ფუსთა

პ.ს. გააავიყინე, სახლში რომ მოვედი, ორსაუკუნენახევარი ვლხვებოდი აბაზანაში.

იყალთოს აკადემია


შაბათს კარაველებთან ერთად ექსკურსიაზე ვიყავი კახეთში, ამის გულისთვის. დანარჩენი ყველაფერი ნანახი მქონდა და იყალთო არა. ჯეოსელმა ხომ წამოიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები და რამე გრანდიოზულის მოლოდინით წავედი…
არ მინანია , თბილოდა, ჰაერში მაინც შემოდგომის სუნი იდგა და ეზოშიც ხმელი ფოთოლი და მწვანე ბალახი იყო ერთმანეთშჳ არეული.


ეზოშჳ დავჯექი ძველი ხის მორზე და კარგახანს ვიჯექი, სიმშვიდით და იმის შეგრძნებით ვტკბებოდი, რამხელა ისტორიის მქონე ადგილას ვიყავი. მერე ეს სურათი გადავიღე.


რაცა შუბლზე გეწეროს…
გული დამწყდა, საფლავის ქვები ხავსისგან მაინც გაეწმინდათ, ზოგი ნახევრად მიწაში იყო ჩაფლული. ეკლესია ხარაჩოებში იყო, ზამთაარში შეჩერდა და მერე ისევ გაგრძელდებაო. კაი, ეკლესიას აღადგენ,მარა აუცილებელია თავზე მაინცადამაინც გუმბათი ედგეს, რამეს რომ მოკიდონ ხელი გადასარჩენად? 😦 ამ საფლავებსაც აქვს ისტორიული ღირებულება, თჲ მაინცადამაინც სარგებლის მიღება უნდათ რამის გადარჩენისგან.


ეზოში. გაადიდეთ და მაყვალ-ბარდებს დაინახავთ, რომლის გაკაფვასაც ერთი გამრჯე ადამიანი და ერთი დღე ყოფნის.


აკადემიის ნანგრევები

ეს მცირედი ისტორიული ცნობები დაინტერესებული პირებისთვის
იყალთო, ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი თელავის ჩრდილოეთით, 7-8 კმ-ში. დააარსა ერთ-ერთმა ასურელმა მამათაგანმა ზენონმა VI საუკუნეში. იყალთო ქართული კულტურისა და განათლების მძლავრი კერა იყო. გადმოცემის თანახმად, არსენ იყალთოელს (XI-XII საუკუნეები) აქ აკადემია დაუარსებია. ჩვენამდე მოღწეულია აქაური ხელნაწერები, რომლებიც შედარებით გვიანდელი ხანისა და იყალთოს აკადემიის შესახებ ცნობებს არ შეიცავს. კომპლექსიდან შემოჩერნილია 3 ეკლესია და სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა, მ.შ. აკადემიისა და სატრაპეზოს ნანგრევები. ეკლესიათაგან მთავარია VIII-IX საუკუნეების ფერისცვალების ეკლესია “ღვთაება” (აგებულია იმ ძველი აკლესიის ადგილას, რომელშიც დაკრძალული იყო ზენონი). სამების მცირე ეკლესია, რომელშიც მიუხედავად საფუძვლიანი გადაკეთებისა, შემორჩენილია VI საუკუნის გუმბათოვანი ეკლესიის ნაწილები და ყველაწმიდის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც XII-XIII საუკუნეების მიჯნას მიეკუთვნება. აკადემიის გეგმით წაგრძელებული შენობა რიყის ქვით არის ნაშენი. პირველი სართული 2 ოთახისაგან შედგება, მეორე კი ერთი მთლიანი დარბაზია (24,5 მх9 მ) და, როგორც ჩანს, სამეცნიერო შეკრებათათვის იყო იმთავითვე განკუთვნილი. შენობა სტილით VIII-IX საუკუნეების ფეოდალურ სასახლეებს ენათესავება და აგებულიც მაშინ უნდა იყოს.

:როგორარუნდავიაროთ: ტური ანუ ხადა



კვირას კარაველებთან ერთად წავპროწიალდი იქ, ხადას ხეობაში.


ეს ბილიკი მჟავე წყლის გაკეთებულია, ამას რა დამალევიებდა, საშინელი გემო აქვს, სამაგიეროდ გადავუღე


ციხეები და მათი მცველები,ტანში ჟრუანტელი მივლის იმის წარმოდგენაზე, რომ ოდესღაც აქ ხალხი ცხოვრობდა და ძალიან ხშირად იმ ციხეების დაცვას ეწირებოდა. გადავიღე ეს სურათა და მერეღა გავარკვიე რომ ესენი უბრალოდ სასიგნალო კოშკები ყოფილა და მეტი არაფერი. ;(


სხორი


მუა რომელიღაც მთიულური სოფლის ფონზე, სადაც ერთი საწყალის ერთჱი ბებო კარტოფილებს იღებდა.
ერთ კარაველს ვკითხე რა ქვია ტქო და შედი კარავზე და წაიკითხეო.
რონმელ თემაში, ადამიანების სურათების მეტი რომ არაფერი არაა?
ჰმმ

რტო….. პრიკოლ, სოფლიდან გავედით, 100-200 ან მეტი მეტრი გავიარეთ თქვენც ხედავთ როგორ ადგილას, მერე უკან მივტრიალდით და რომ ვიკითხე რატო თქო, ჯასთ ვათვალიერებდითო. :ტოჟე მნე:


თმაც კი ისეთი ფერის გაქვს საერთოდ არ ჩანხარო. მართალი უთქვამთ ლოლ. ისე, ეს თითქმის ერთადერთი ადგილი იყო, სადაც ფერები იყო შემოდგომური. გადახრუკულ-ჩაჟამებულია წელს საქართველო, იმჰო.

ღრუბლის დაბადება.

ამ სურათის გადაღებისას წნევა უკვე მაღალი მაქვს, ძლივს დავდივარ და თავი მისკდება ყველა გატოკებაზე. არ ვიმჩნევ და გმირულად მივდივარ.


აქ უკვე ვიმჩნევ და ძალით ვიცინი, დღუს ბოლო სურათია.

ვარდისფერი საყვარლობები.


ძალიან ლამაზი ხეები.

მთავარი სოფელი, ხონჩო. რომელიც არ მინახია გზის თურმე უცოდინრობის გამო.

რეალურად, მე უკმაყოფილო დავრჩი, ალბათ იმიტომ რომ თავიდანვე გავიფანტეთ, მერე ბიჭები ალექსას გაეკიდნენ, მაგას კიდევ ჩემი მტერი გაეკიდა აღმართებზე, ჯიხვივით დარბის, ხოდა ვიგრძენი ცხოვრებაში მეორედ, რომ ვეღარ მივდიოდი, რომ არ დავმჯდარიყავი, დავვარდებოდი. ბიჭები ზოგი ხელს მიწვდიდა, პლიუსმა ჩანთა გამომართვა კიარადა წამართვა და ასე ავჩანჩალდი აღმართებზე და ვაკემდე მივაღწიე, სული მოვითქვი, მაგრამ ორგანიზმმა ჩათვალა რომ ძალიან ცუდად მოვექეცი. მეძინა კიდეც, თითქოს გამიარა მარა სახლში როგორ მოვედი წესიერად არ მახსოვს, ჩანთა დავდე, მეზობელს შევუვარდი წნევა გამიზომე პლზ თქო და ცოტა მაღალი იყო (ჩემს ცხოვრებაში პირველად) !!!! 2000 მეტრზე რომ ავქოთქოთდი აბა რა მეგონა… ეს ყველაფერი არ მოხდებოდა ბატური სიარული რომ არა…..
ნუი კაი, ხედები იყო ლამაზი და რა მაწუწუნებს, ხო ვიცოდი სად მივდიოდი : ))))
პ.ს. ამ შაბათკვირას ტრტულის და წივწივას მივყვები თმოგვის ციხეზე, ეჭვი მაქვს ერთ-ერთი საუკეთესო გასვლა იქნება.
მემაპატიეთ ნაწერის შეცდომების გამო რა 😦

მწვანე სიმშვიდე ანუ რაჭა ჩემი თვალით


იმისათვის რომ გემრიელად დავისვენოთ და გავთავისუფლდეთ ყოველგვაირ ნეგატივისაგან, საჭიროა:

  • ერთი ცალი მარშუტკა მძღოლით, რომელიც მუდამ ბუზღუნებს იმის გამო რომ შენ ასე კმაყოფილი დაეხეტები წინ და უკან, მაგრამ შენ ყურადღებას არ აქცევ და მის ცხვირწინ იწყებ რეზინობანას თამაშს.
  • მაისის შხაპუნა წვიმა, ელჭექი და ცინცხალი ჰაერი იმისათვის, რომ შევიგრძნოთ რომ ჩვენ ვცოცხლობთ!
  • ლოლა, სმაილი და მაისები იმისათვის, რომ მოვისმინოთ გულისგამგმირავი კივილი, რის მერეც ტურები კომპლექსდებიან ჩვენ ასე არ შეგვიძლიაო, წავიდეთ კოკისპირულ წვიმაში კოკა-კოლაზე 4 კილომეტრის იქეთ მდებარე სოფელში, ვიცინოთ ზეძალიანბევრი და ვიღელვოთ ბედკრული ზანგების და გველების ბედზე.
  • შუაღამისას დაბანაკება შაორზე, გაურკვეველ ადგილას, ძილი ტამტამების ხმაურის ფონზე, და დილას აღმოჩენა იმის, რომ შენი კარვის “ფანჯრიდან” შაორი მოჩანს.
  • ფეხშიშველი სიარული მწვანე ბალახზე და გარუჯვა.
  • ტრული, დილით ეფექტური და სწრაფი გამოღვიძებისათვის. (სუსტი გულის პატრონებს ვთხოვთ მოშორებით დაბანაკდნენ).
  • არჩილი, რათა ვინმემ დაგვარიგოს ჭკუა და მოგვმწყემსოს და მძღოლი გამოკვებოს.
  • რამოდენიმე მობუზღუნო ელემენტი რათა მთლიანად შევიგრძნოთ რაოდენ კმაყოფილები და ბედნიერები ვართ ჩვენ.
  • შლოპანცები იმისათვის რომ მივუშვიროთ ფეხის თითები მზეს და ზაფხულს.
  • პატას მზრუნველი მოგვარეები, ლორიანი ლობიანებით და ხაჭაპურებით რომ გაგვიმასპინძლდნენ და ღვინოც მოგვცენ
  • კეთილი მეფუტკრე ქალი, შუაგულ რაჭაში ორი დღის ნანატრი ცხელ-ცხელი ყავა რომ მოგვიდუღოს.

ჰხომდა

აქა ამბავი იმისა, როგორ წავედით კოკა-კოლაზე ცეცხლი,ნაკვერჩხალი, სამხედრინა, ოდნავ მაღალი გოგო, თითქმის გადაპარსული, მწვანეშარვლიანი, რამდენიმე მაისი და თავადი.

ეს იყო პეტერ… ტოესწ ზნაკვაში, როცა მწუადებიც შეიწვა, გაწვიმების გამო ციხის ნახვაც ვერ მოხერხდა და არაფრის კეთებისგან სასწრაფოდ გამოინახა დიადი ექსპედიციის მიზეზი, ანუ კოკა-კოლა დამილიესო დაიწუწუნა რომელიღაც მაისმა და რამდენიმე ადამიანი დავიძარით მაღაზიის საძებნელად სოფელში, სადაც სულ ორი კომლი ცხოვრობს….

გაგიკვირდებათ და ვერ ვიპოვეთ ვერაფერი, საააამაგიეროდ, სულ რაღაც 4 კილომეტრის იქით სხვა სოფელი იყო. ერთმანეთს გადავხედეთ, რკინის ქალამნები და მხნე განწყობა მოვიმარჯვეთ, სიცილ-ხარხარის ცხენი შევკაზმეთ და გავუდექით გზას. წვიმამ გადაწყვიტა რომ მარტო ვერსად ვერ გაგვიშვებდა და წამოგვეწია და რა წამოგვეწია, ჩემხელა წვეთები მოფრინავდა ციდან. ჩვენ რასაკვირველია არ შევიმჩნიეთ და გავაგრძელეთ გზა. ამასობაში სატვირთუკა წამოგვეწია, შემოგვისკუპა და წაგვაჩიქჩიქა.

ისეთი ზღაპრული შეგრძნება იყო, მთელი წვიმა და ქარი სახეში რომ მირტყავდა,ხელი გავყავი ტენტის გარეთ, მთელი სიამოვნება სრულად რომ შემეგრძნო და წვიმა დამეჭირა. აი ეს უნდა გამოცადო, აღწერილით ვერ გაიგებ…… აი რომ გრძნობ რომ ცოცხალი ხარ, როგორ გასველებს წვიმა,სახე სულ სველი გაქვს, ქარი კიდევ უფრო გაყრის წვეთებს დაგაგრილებს, საერთოდ არ გცივა, გარშემო ყველაფერი სველია, მწვანე-მწვანე და ცინცხალი, ტყე სველი და ახალდაბანილი და ჰაერში სველი მიწის და რაღაც ძალიან მსუბუქის და სიცოცხლის სუნი დგას.

ზნაკვის გამგებელი იდგა თურმე ძარაზე, სურათები გადაგვიღო,სახლში გვეპატიჟა, კაი-კაი-ვო ვუთხარით და თან ჩამოვუხტით მანქანიდან, მაღაზია დავინახეთ და…

ნეტა რა გაიფიქრეს ადგილობრივებმა, ხისგან აშენებულ “ბირჟა”-ში რომ შეუცვივდათ 10-ოდე გადალუმპული გოგო-ბიჭი : )))

მაღაზიაში კოკა-კოლა არ იყო, ზატო იყო ლუდი, ლიმონათები და პური… მერე ორმა ბაბუამ ორი ბოთლი არაყი და თხილი მოგვიტანა და დავლიეთ, გავხურდით, გავშრით, სადღეგრძელოები იმასვქენით, თებრო კინაღამ გავათხოვეთ, საყვარელ ბაბუას ლუდი დავალევიეთ, აუ ისე გაუხარდა, ისე გემრიელად სვამდა, ნამ-ნამ-ო არ უთქვამს, ისედაც იგრძნობოდა : ))) ამასობაში გადაიღო წვიმამ და წამოვჩიქჩიქდით, შემოგვაღამდა და ასე, ღამეში სიცილ-ბოდიალით მივაღწიეთ ბანაკის ნარჩენამდე.

წვიმას ისინიც შეუშინებია და რომლიღაც სახლშჳ შეყუჟულან, ჩვენც იქ გვაგზავნიდნენ მაგრამ ლოდები ავაგდეთ, თავები შევუშვირეთ, მერე პატაპუტინამ ტრადიციისამებრ თავადი კარვიდან გამოაძევა და 6 გოგო ისე გემრიელად დავეტიეთ და ისე გემრიელად დაგვეძინა ,რომ შუაღამისას ამტყდარი შუშხუნების სროლა და ბუშტების გახეთქვის ტკაცუნებიც კი ვერ გავიგე ისე ღრმად მეძინა თჲრმე : )))

აქა ამბავი იმისა, როგორ უნდა გვეძინოს შუაგულ ომში და ქარ-ცეცხლში კიარადა სამი დილა ერთში.

სად იყო და სად არა, 6 საათიანი სიარულის მერე, ორჯერ წრე რომ დავარტყით მგონი შაორს, მერე პატრიოტის ბანაკებიდან წინ-უკან-მარჯვნივ და მარცხნივ ვიარეთ, როგორც იქნა მივაგენით დასაბანაკებელ ადგილს, რომელიც წინამძღოლს ახსოვდა, ბუნდოვნად, მარა მაინც ხო ახსოვდა! ჰხოდა, გაიშალა სუფრა, იჭამა-დაილია, მერე კოცონთან გადავბარგდით და ზოგი სიმღერა მოვისმინეთ, ზოგი გიტარაზე მელოდიური დაკვრა (პ.ს. knocking on the heaven`s door ჯერ კიდევ აკვიატებული მაქვს), მოვქექე ნაკვერჩხლები და ვიგრძენი რომ აი ძააააააალიან მეძინებოდა. საწყალობელი თვალებით რომ გადავხედე თანამოკარვეებს, თურმე იმათაც ეძინებოდა და წავედით კარავსა შინა.

მთელი ღამე მესმოდა ძილში, როგორ იძახდა მეზობელი კარავის სასტავი სადღეგრძელოებს ძალიან ხმამაღლა და გულმოდგინედ და რატომღაც, გამუდმებით აბრაგუნებდნენ ტამტამს. უცებ, მაღვიძებს საშინელი ხმა, კარავი ზანზარებს, ისმის ჩხუბის ხმები, გულგახეთქილი ვირინდები და უცებ ვერ ვხვდები რა ხდება. თურმე განრისხებული ტრული დასხმია თავს ჩვენს მეზობელ კარავს და მთელი ბანაკის სახელით უძიებია შური. კარავის მობინადრეებს ამასობაში უკვე ჩაძინებოდათ და ტრულიმ თავისუფლად მოახერხა ახალგამოღვიძებული კარავის მობინადრეთა ოკუპირება და დისკრედიტაცია კიარადა ნუ ახლა ბიჭებს რა უნდა ეთქვათ გოგოსთვის, გაუჩუმდნენ და ტრული რომ წავიდა მერეღა მოიოხეს გული. (ეს გადმოცემით ვიცი, მე ტრული გინების ფონზე ჩამძინებია ისევ).

ჰხომდა ხო გვეძინა ტამტამების იავნანის ფონზე და ახლა ტრულიმ ისეთი ამბავი მოაწყო, თვალის გახელის თავი რომ მქონოდა გავძახებდი რამეს, წიპა ტამტამების ხმა ჯობდა თუ დილაზე ასეთ ლანძღვაში გაღვიძება თქო, კიარადა მჯობნის მჯობნი თუ რამე ასეთი თქო მარა სანამ აღშფოთებული აზრები დავვარცხნე, კიდეც ჩამეძინა.

თვალი რომ გავახილეთ და კარვიდან გავიხედე, პირდაპირ ჩანდა შაორი….

ეს ზნაკვაა, სოფელი ქვემო რაჭაში

ჰხომდა კიდე რა მინდოდა მეტქვა?

არაფერი ისეთი

უბრალოდ.

კაი იყო 🙂

ჩამოვჭრაჭავდი


წვანე გემრიელი, სველი და ცინცხალი რაჭიდან ჩამოვჭრაჭავდი, ვიბანავე და მოვასკტი კომპს.
მმმმაგარი იყო.
განსაკუთრებით მაისის თავსხმა წვიმაში ბოდიალი, კეთილი მეფუტკრის ყავა და შეშის ღუმელი, ვიღაც ბებოს ხაჭაპურები, აუტანლად ატანადი ტიპები, პატას გვარის ისტორიები, სასაფლაო, სისხამ დილას შაორზე გარუჯვა, ტრულის საშინელი რისხვა, რომელმაც ჩვენი კარავიც კი შეაზანზარა, მწუადები წალამზე და კიდე ბევრი და ბევრი კარგი რამ.
სხვისი არ ვიცი და მე ისსსსეთი კმაყოფილი ვარ რომ აი რავი :უსერ: და უხერხულად ვიგრძენი დღეს ტავი რომ ასეთი კმაყოფილი დავრჩი :მო:.
დაწვრილებითი რეპოსტაჟი ამ დღეებში იქნება, თუ ვინმე დაინტერესდებით, შემოიარეთ და გაიგებთ.

ფობია


უცხო ხალხის ფობია

კიარადა

ამ შაბათ-კვირას გავარკვევ, რამდენად ფობიურია ჩემი ფობია.

უფრო სწორედ

ვატყობ

ჩემი ენთუზიაზმი

როგორ მტოვებს

ბედის ანაბარა

ჰხომდა,

კარგად უნდა მოვძებნო, ეგებ სადმე ჩანთის ძირში ეგდოს