100 კაცის ფენომენი ლაშქრობაში


რამოდენიმე წლის წინ შატილში სამი მარშუტკით ვიყავით წასულები. დღემდე ვპოულობ ადამიანებს, ვითან ერთადაც “თურმე” მომივლია ხევსურეთი.

spring-flowers-and-grass-wallpapers_36288_2560x1440

ფეისბუქ ფრენდმა დაასტატუსა რაღაც, მერე იმას კომენტარები მოყვა, მერე რამოდენიმემ ისიც თქვა, ლამაზი ხედის დანახვაში 100 კაცი ნამდვილად ვერ შემიშლიდა ხელსო. ჩემი აზრით, შეუშლიდა და თან როგორ.

ბუნებაში, განსაკუთრებით მაღალ მთაში და უღრან ტყეში იმიტომ მივდივარ ხოლმე, რომ რამენაირად ცივილიზაციას მოვწყდე და ამ რუზრუზისგან და ქაოსისგან დავისვენო, ხოდა როცა 100 კაცია….

  • ლამაზ ხედში და ფონზე შემთხვევით კადრში შეხეტებული ბევრად მეტი ადამიანი
  • გაცილებით მეტი რესურსი, დახარჯული იმაზე, რომ რამენაირად დააორგანიზო ეს ხალხი
  • დაქსაქსული ჯგუფი (ე.წ. სასტავები). ერთი რომ გიტარაზე უკრავ, მეორე ქეიფობს და მესამე ხეზე კონწიალობს და ერთად თუ არიან, ერთი შეხედვით ვერც მიხვდები
  • პროცენტულად მეტი გაჭირვებული და საპატრონო, იმიტომ რომ ასეთ ჯგუფებში ბევრი ახალბედა ხვდება.
  • დაბანაკების პრობლემა–  ორი კარავი ლამის ყველგან გაიშლება, 10 და მეტი- ვერა
  • ხალხი, ხალხი ევრივეარ, კომუნიკაცია, და ბოლოს 5 წუთი საწყალ ბუნებას
  • თქვენი არ ვიცი და მე რელაქსაცია მირჩევნია ბუნებაში და არა ბუნებიან ადამიანებში (თუმცა კარგი ბუნების ადამიანი ძალიან კარგია)
  • ხმაური, წიოკი, კვასკვასი, გაგანი და ვინ როდის სად რას აურევს, კაცმა არ იცის
  • ჩემსავით ხუთი წლის მერე გაარკვევთ, რომ უი, თქვენ ერთად იყავით ტამ, ჭიუხებში ან სადმე
  • სიზარმაცის ზრდა. ოთხ კაცში გინდა-არ გინდა მონაწილეობას იღებ. 40-ში ყველა ხელებში უყურებს ერთმანეთს და ველოდება, ან ფეხებში ებლანდება,  იშვიათი გამონაკლისების გარდა.
  • ორგანიზატორის უზარმაზარი თავისტკივილი, არ გინდა ამხელა ხალხს ჩამკეტი დაუყენო და მომწყემსო? თან ვინმეს ისე იოლად მიაკარგავ, როგორც ნემსს თივის ზვინში
  • სიარულის ტემპის მნიშვნელოვანი ვარდნა. პლიუს, გაცილებით მეტი დრო იხარჯება დილით ადომაში და გამზადებაში
  • და ა.შ.

ხოდა წელს თითქმის არსად არ ვყოფილვარ ბევრი გარემოების გამო (ნუ ეს ცალკე თემაა, რომლის გამოც ლამის შავი დროშები გამოვკიდე), მაგრამ ზოგადად ძალიან ვერიდები ბევრ ხალხთან ბოდიალს, ან თუ მივბოდიალობ, “ვინმე ჩემიანი” მიმყავს, რომ ორასორმოც კაცთან კომუნიკაცია ავირიდო თავიდან. (oh, yes, I am very shy and introverted).

რამე დადებითიც ექნება ალბათ 100 კაცთან ერთად ტამ ჭიუხების, ტანიეს, ტობას, პანორამების ბილიკის და ა.შ. ნახვას უბრალოდ, მე ვერ ვხვდები, რა და გამიხარდება, თუ გამანათლებთ :დ

ბატეთის ტბა, “პახოდში”, ერთწლიანი პაუზის შემდეგ


ადამიანების ორი კატეგორია არსებობს, ადამიანები, რომლებიც წვიმაში სველდებიან, და ადამიანები, რომლებიც წვიმაში სეირნობენ.

გუშინ მკვეთრ დაღმართზე მოვდიოდი, ჯოხით ხელში. შორტები მეცვა და საწვიმარი კურტკა. შხაპუნა წვიმა წვიმდა, ფეხებს მისველებდა, ბათინკებს აკრული ტალახები ალაგ-ალაგ ბათინკებშივე მოძვრებოდნენ. გარშემო ნისლები დაცანცარებდნენ, ცხვირის წვერიდან წვიმის წვეთები მომწანწკარებდა, მეორე ხელში წყლის ბოთლი მეჭირა, უკან პატარა საღვარელი ცუგა მომდევდა,(მეშინია, ვუგაგა) წინ მთები და ხეობა იყო, სადღაც 20 წუთის ფეხით სავალი მქონდა დარჩენილი და მე…. უკიდეგანოდ ბედნიერი ვიყავი.

_DSC2399

 

რაღაც მომენტში გავჩერდი და დავფიქრდი, აი ახლა მე თუ ნორმალური ვარ რა მიხარია თქო.

როგორც მოგეხსენებათ ან არ მოგეხსენებათ (გააჩნია რამდენად აქტიურად მკითხულობთ), შარშან, ერთ-ერთ მორიგ გასვლაში ხერხემალი დავიზიანე. დავიზიანე რა, ვერ ვიდექი, ვერ ვიწექი, ვერ ვიჯექი და მოკლედ, მოპახოდეს კვალობაზე ძალიან უუნარო ვიყავი. (ნორმალური ადამიანის კვალობაზე- პრინციპში, ჯანმრთელი.) ექიმმა იმედი ისე გადამიწურა, სარეცხის მანქანის გაწურული სარეცხი მიმიქარავს. ცალკე ფენომენია ის, რომ  კი არ ეცადა ეშველა, მზა რეცეპტი ქონდა – არ იარო და იქნები კარგად.

თავიდან ვითმინე, ვითმინე, ვიბუზღუნე, დეპრესიაში ჩავვარდი, მერე როგორღაც მოვინელე, შემოდგომა და ზამთარი რაღაცნაირად გადავაგორე, მერე ჯიპ-ტურებში დავიწყე სიარული, მერე ერთიორჯერ ქალაქში დიდხანს ვიბოდიალე და მერე ლომის მთაზე ჩავეწერე. მაგრამ წინადღეს წელი ამტკივდა და ჩამეშალა.

ხოდა ისე გავბრაზდი, აი ისე გავბრაზდი რომ ავდექი და შემდეგ შაბათკვირას ბატეთის ტბის გასვლაში ჩავეწერე. სრულიად უცხო ჯგუფს გავყევი, სამაგიეროდ მეგობართან ერთად ვიყავი, რომლის იმედიც მქონდა, თუ რამე, დავჯდებოდით და აღარ ვივლიდი. 7 კილომეტრი უნდა გვევლო საბოლოო ჯამში, ჩანთა არ მიტარებია, ჩემმა თანამგზავრმა უაპელაციოდ გადაიბარა და ატარა ყველაფერი. მხოლოდ ფოტოაპარატი მეჭირა და სალაშქრო ჯოხი, უკან მივცუნცულებდი და ალაგ-ალაგ სინდისი მქენჯნიდა, ასე მსუბუქად ცხოვრებაში არ მივლია.

_DSC2357

ერთ-ერთი პირველი ავედი, გზაში წამოწეულ ჯიპში ჩაჯდომაზეც უარი ვთქვი და ბოლომდე გაუჩერებლად ვიარე. მერე რა, რომ გზაში საწვიმარი ჩავიცვი და გასაწური გავხდი, უცებ ავცვივდი ტბამდე, მაიკა გამოვიცვალე, ჯემპრი ჩამოვიფხატე და სასწრაფოდ გავბედნიერდი.

ტბასთან რომ ადიხარ, მოსწორებული ადგილია პატარა, გზა ორად იყოფა, მარჯვენა გზა იმ ნაპირამდე მიდის, სადაც პაწაწუნა საბანაკე ადგილია, წყაროთი. მარცხნივ თუ წახვალ, იმ ნაპირზე უკეთესი ადგილია ბანაკისთვის (სამიოდე კარავი ჩაიდგმება), ოღონდ წყარო არაა.

უწყაროო საბანაკე

უწყაროო საბანაკე

ჩვენ მარცხნივ წავედით, და ცხოვრებაში პირველად, კოცონის დანთებაში მივიღე მონაწილეობა. უფრო ზუსტად, იმდენად მოუხერხებლად ეყარა მსხვილი შეშები და იმდენად არაანთებადი იყო, რომ ვერ მოვითმინე და ცხვირი ჩავყავი ანთების პროცესში.

_DSC2369

მერე დავჯექი და ბედნიერად მივეფიცხე.

გემრიელი მწვადების მერე, ყველა ზარმაცულ დროსტარებაზე რომ გადავიდა, მე ვერ მოვითმინე და ტბის შემოვლა დავიწყე, არაპაპსა მხრიდან მინდოდა გადამეღო. თან ორი კაციც ავიყოლიე. ხალხი იძახის, რომ ტბა შემოვლადია. ნუ, ბარდების გავლით შემოვლადია, კი, მაგრამ ვინაიდან მე ძალიან არაბარდული განწყობა მქონდა, უკან დავბრუნდით, თუმცა ორი კადრი მაინც გადავიღე.

ბატეთის_ტბა

და მეორე, რაღაცნაირად აბლანდული, თუმცა იმედია გამყოფი ხაზი გაირჩევა. ისე, რომ რამე, ნავით წავიდოდა კაცი. ან ნაპირიდან წყალში ჩაისვლება, მეორე, წყაროიანი ნაპირიდან პრაქტიკულად შეუძლებელია, ნაპირი არ აქვს, უნდა ჩახტე ზემოდან.

_DSC2386

 

ესეც “ტრადიული”, სტანდარტული ხედი

_DSC2341

ბანაკში ამასობაში ასეთი საყვარლობები ხდებოდა

_DSC2358

და იზრდებოდა

_DSC2342

და იიიიიიიზრდებოდა

_DSC2395ამ ტბაზე სულ წვიმს ხოლმე, თუმცა ჩვენ პატივი დაგვდო და წამოსვლამდე არ გაწვიმებულა. სამაგიეროდ მერე დასცხო და რა დასცხო, ამიტომ, თუ წასვლას დააპირებთ, გაითვალისწინეთ.

პ.ს. როგორ მოვხვდეთ აქ? აი, ეს ჩემი ძველი პოსტი ბატეთზე, აქ წერია ყველაფერი და თან მზიანი ფოტოებიც აქვს.

 

 

პირველი სალაშქრო გამოცდილება, ანუ პლიუსების მინუსები


ჩემი მუდმივი თანამგზავრი

ჩემი მუდმივი თანამგზავრი

პლიუსი- ადამიანი, რომელიც შენ მიგყავს ექსკურსიაზე/ლაშქრობაში, არ იცნობს ჯგუფს და ხშირად მათთან არანაირი საერთო არ აქვს. ჩვენ ყველანი ოდესღაც პლიუსები ვიყავით.

რაც მე საყვედურები მაქვს მოსმენილი, რომ გთხოვე პახოდში რატომ არ წამიყვანეო, თითოს ათი ლარი რომ მოეცა, მმმ…. მინიმუმ ახალ კარგ ობიექტივს ვიყიდიდი ფოტოაპარატისთვის.

სულ თითზე ჩამოსათვლელი პლიუსები მყავს წაყვანილი სადმე, ძირითადად ისინი, ვინც ზუსტად ვიცოდი, რომ

  • იცოდა, რა იყო ლაშქრობა/რაღაც გამოცდილება ქონდა
  • არ იყო ნაზინუზა და ქარის ერთ შებერვაზე არ წაიქცეოდა
  • დიდი ალბათობით, არ ჩავარდებოდა პანიკაში
  • არ საჭიროებდა გაფაციცებულ მზრუნველობას

ძალიან პრაგმატული ჩამოყალიბება გამოვიდა, მაგრამ ეს ის აუცილებელი მოთხოვნებია, რომელსაც ვთვლი, რომ პლიუსები უნდა აკმაყოფილებდნენ. ძირითადად იმიტომ, რომ ვთვლი, რომ ასე აიღო და ადამიანი სადმე წაიღო, შენი პასუხიხმგებლობაცაა. მერე რა, რომ 18 წლისები დიდი ხანია გავხდით, თუ მიმყავს ე.ი. მინდა ისიამოვნოს. ხოდა მე არ ვარ ისეთი ძლიერი ტიპი, რომ სხვაზე ნამეტანი ვიზრუნო. თუმცა არის კატეგორია, ძირითადად მამრები, რომლებსაც დაყავთ პლიუსები, რომლებიც ხელით სატარებელი უხდებათ, როგორც პირდაპირი, ისე გადატანითი მნიშვნელობით.

და როგორი პლიუსი ვარ მე?

ჩუმი, მაგრამ ძალიან სასარგებლო. არა, მართლა, ინტროვერტი ვარ და 5 ადამიანზე მეტს თუ დავლანდავ ჩემს ბაკანში ვიყუჟები და სანამ გარემოს არ მივეჩვევი, გარეთ არ გამოვდივარ. ფაქტიურად არც კი შევიმჩნევი, რომ იქ ვარ. ნუ სამაგიეროდ იშვიათად ვწუწუნებ, თუ მდგომარეობიდან არ გამომიყვან აგრესიას არ ვავლენ, ცოტას ვჭამ, ბევრს ვსვამ (წყალს) და ყოვლად გადასარევ ფოტოებს ვიღებ. ვინმე თუ მომეწონა, პორტრეტები ექნება ოპტომ. (გოგოები მომწონს ხოლმე გადასაღებად, როგორც წესი).

ზატო შეშის მოგროვებით დაწყებული კარვის ორ წუთში გაშლით დამთავრებული ბევრი რამე ვიცი და  შემიძლია ხოდა ნუ ახლა ხომ არაა აუცილებელი ყველამ იკისკისოს და იცანცაროს? სხვა დანარჩენისთვისსხვა პლიუსები არსებობენ უჰთ :3

რა უნდა ვიცოდეთ, სანამ პლიუსს სადმე წავიყვანთ?

  • შოკური თერაპია არ ვარგა

ნუ აიღებ და ნუ ჩააგდებ გამოუცდელ ადამიანს პირდაპირ ჭაუხებში, მყინვარზე ან ნებისმიერ სხვა შედარებით რთულ და გრძელ მარშუტზე. ის, უბრალოდ, ცოდოა.

  • აუხსენი სად მიდის.

გამოუცდელ ადამიანს სიტყვა ჭაუხები, ხახაბო და ა.შ. იდეაში არანაირ ინფორმაციას არ აძლევს და ამით ვერ განსაზღვრავს, რომ შეიძლება მინიმუმ 5-6-7 საათი აღმართებზე სიარული მოუწიოს.

DSC_3404

  • ანახე სად მიდის

ყველაფერს სიტყვებით ვერ ახსნი, სხვა დანარჩენისთვის არსებობს ფოტოები. სასურველია ლამაზი და არატრაგიკულსახეებიანი. თუ 5 საათი სიარული დააშინებს, ბარემ ისიც ანახე რისთვის მიდის და იქნებ შენზე წინ გარბოდეს, არიქა წავიდე ვნახოო.

  • შეასხენე

ისეთი “წვრილმანები”, როგორიცაა საწვიმარი, ფანარი, გამოსაცვლელი ტანსაცმელი/ფეხსაცმელი და ა.შ. ადამიანს, რომელიც პირველად მიდის ლაშქრობაში, შეიძლება გამორჩეს. (მე მუდმივად მრჩება ფანარი, უკვე ტრადიციად მაქვს გასვლის წინ ფაცხაფუცხით “ფარნიანი სანთებელის” ყიდვა)

christmas in a tent in the mountains, forest, snow 150030

  • გაარკვიე, რამდენად ჯანმრთელია

ან უბრალოდ, აუხსენი, რომ ცივილიზაციისგან ძალიან შორს იქნებით და თუ რამე, საკუთარ აფთიაქზე იზრუნოს.

ა, ერთი კიდევ, და ძალიან მნიშვნელოვანი – პათოლოგიური სიმთვრალის მქონე პლიუსებს ვტოვებთ სახლში, ზედმეტად დიდი მინუსია იმისთვის, რომ ასეთი ადამიანი სადმე წაიღო.

იდეალური პლიუსი

  • არ წუწუნებს
  • არ ვარდება პანიკაში (ან თუ ვარდება, ცდილობს რომ დროზე აკრიფოს საკუთარი თავი)
  • იოლად კონტაქტურია ან კაკ მინიმუმ არააგრესიული
  • საკუთარ თავს თვითონ პატრონობს
  • პრინციპში დანარჩენი გემოვნების ამბავია

და თქვენ დაგყავთ ხოლმე “პლიუსები” საკუთარ ვიწროწრიან ჯგუფებში?

 

ტბათანა


როგორც თბილისიდან წყნეთში ახვიდე დასასვენებლად  – აი დაახლოებით ასე წარმომედგინა ბავშვობაში ტბათანა – წოვა-თუშების საზაფხულო აგარაკი

DSC_0467

ტბათანაში ფაქტიურად, ქოხები დგას, ნახევრად დანგრეული, ჩამოფაცხავებული, კედლებზე მილურსმული ხის “საწოლი” თაროებით, ვიწრო ფანჯრებით ან მათ გარეშე, კარები კი ყველას ხეობისკენ, მთებისკენ აქვს გაღებული.

DSC_0518

ადრე აქ ძალიან ბევრი ოჯახი ადიოდა ზაფხულობით, უმეტესობას მსგავსი ხის სახლები ქონდა, ნაწილს კარვები. მერე 90-იან წლებში, პანკისის ამბების დროს, ქოხები დაინგრა, ნაწილი ვეღარ ავიდა, ნაწილი აღარ, ნაწილს უცხო მიმსვლელებმა მოუღეს ბოლო და ასე… ახლა სულ რამდენიმე ქოხია დარჩენილი.

DSC_0487-2

თუ ახვალთ, აუცილებლად დაგხვდებიან სტუმართმოყვარე მეცხვარეები და გიმასპინძლებენ. ჩვენ რომ ვიყავით, წვიმდა, ციოდა და ნისლი იყო. ცეცხლი დავანთეთ და შენიშვნა მოგვცეს –  აქ არაფერი დააზიანოთ, თორემ თუშები იტყვიან, რომ ქისტებმა გავაფუჭეთო.

დანგრეულების გარდა, ახალი, ფეშენებელური, ოროთახიანი ქოხიცაა, სადაც რამოდენიმე ადამიანს გვეძინა. კარებები არ იკეტება, ნებისმიერს შეუძლია შევიდეს და ღამე გაათიოს.

DSC_0491

 

წყალი და საკარვე ადგილები

გზადაგზა, ნაკრძალში, ალბათ იქნება რამე წყარო, ტბათანაში სულ ერთი ცალი ვიპოვეთ, რომელიც ძალიან ცივი და გემრიელია და ასე გამოიყურება.

DSC_0514

 

 

 

საკარვე ადგილიც ყველგანაა, სადაც გაგეხარდება და კარავს დასცემ.

როგორ უნდა მოხვდეთ აქ?

როგორ და… ყველაზე იაფად ალბათ ახმეტა-მატანის მარშუტკით ორთაჭალის სადგურიდან, ახმეტაში კიდევ რამეში გადაჯდომით და მერე ფეხით, ბაწარას ხეობის გავლით სულ პირდაპირ. სულ პირდაპირ გადატანითი მნიშვნელობით ვიძახი. გზა მიხვეულ-მოხვეულია, გზის შემოკლება შესაძლებელი, ჯიპიესის არსებობის შემთხვევაში.

წვიმიან ამინდში ყველაზე იოლად სამხიდიანი მანქანით მიხვალ. ჯიპიც, შესაბამისი კარგი, გამოცდილი მძღოლით. ჩვენ კამაზით ვიყავით, ანუ სამხიდიანით. მძღოლი თან მე მეჭორავებოდა, თან გზას უყურებდა და არხეინად მართავდა მანქანას, ძარაზე მდგომებს კიდევ გული უსკდებოდათ. სლაიდშოუ დაახლოებით წარმოდგენას იძლევა, როგორი გზებია აქ მაისში…

 

This slideshow requires JavaScript.

ჩვენს თვალწინ, რამოდენიმე წუთში, შავი ღრუბლები გადაიყარა და თოვლიანი მთები დავინახეთ.

CSC_0644

 

ამ ტყეში, მთების ფონზე რომაა, გადაშენების პირას მდგომი ხე,  უთხოვარი, იგივე ურთხელი იზრდება.

DSC_0454

ცოტაც და ტბათანის ხედები გამოჩნდა

This slideshow requires JavaScript.

ტბათანას რომ გაცდები, სულ მალე, ტბათანის, ანუ საქისტოს ტბაა. ჩვენ რომ ვიყავით გუბე იყო, ამიტომ  ფოტოს ვერ შემოგთავაზებთ. ერთხელ გასეირნებად ნამდვილად ღირს.

მე აქ აუცილებლად დავბრუნდები, და თქვენც იგივეს გირჩევთ.

როგორ წავიდე ჩემს პირველ ლაშქრობაში? (მოლაშქრე კლუბები)


291508

 

  • მაშინ, როცა გარშემო არავინ გყავს მოლაშქრე
  • ორნი/სამნი ხართ და მარტო მაინცადამაინც არ გეხალისებათ
  • და ა.შ.

პირველი, რაც თავში მომდის,

მოლაშქრეთა ეროვნული ფედერაციაა.

ახლო შეხება არ მქონია, თუმცა ვიცი, რომ აწყობენ ექსკურსია/ლაშქრობებს და საკუთარი აღჭურვილობაც აქვთ, ანუ, თუ არაფერი არ გაქვს ამ ეტაპზე, მგონი კარგი აზრია.

გარდა ამისა, თბილისში ძალიან ბევრი მოლაშქრეთა კლუბია, ნაწილი ვიცი, ნაწილი სამწუხაროდ, არა და თუ რამე გეცოდინებათ, შეგიძლიათ დამილინკოთ და ჩავამატებ.

hikers

ფეისბუქ ჯგუფები

აქ  გაწევრიანების მერე შეგეძლება ივენთებს ადევნო თვალყური. ნაწილი კომერციული ჯგუფებია, ნაწილი მეგობრული.   დასასპამად და საკუთარი გასვლების გასარეკლამებლად ნუ დაემატებით, მკაცრად აკონტროლებენ პოსტინგს.

Hiking in the Bugaboos, Banff National Park.

ფორუმები

2640_1_c7c3ed

სასარგებლო ინფორმაცია

  • ლაშქრობა არ არის ქეიფი, თუ სიარულისას გამოთვრები და ორგანიზატორს ფეხებზე დაიკიდებ, მეორედ დიდი ალბათობით, აღარ წაგიყვანენ.
  • ლაშქრობაში ბევრად მალე უახლოვდები ადამიანებს, ამიტომ ის, რომ აქ პირველად ხარ და უცხო ხარ, ერთ-ორ საათში დაგავიწყდება.
  • ყველა ჯგუფი ინდივიდუალურია, სხვადასხვა ჩვევებით/ხალხით/ტრადიციებით.
  • დასაწყისისთვის მარტივი ექსკურსიით დაიწყე, საკუთარი ძალების შესაფასებლად
  • ჰხოდა ყველაზე მტავარი- პოზიტიურად უნდა განეწყო და ყველაფერი იქნება კარგად

წარმატებები

ბატეთის ტბა

გზადაგზა

DSC_4934

ბატეთის ტბა ქარელის რაიონშია. ძამას ხეობაში.   30-ზე მეტი მონასტერია ერთი ბეწო ხეობაში. ბატეთი მეწყერული ტბაა და ცალ მხარეს ჭაობი აქვს, აი, დაბლითა ფოტოზე მწვანე რომ ჩანს, ეგაა. მწვანე იმიტომაა რომ შვიტებია ამოსული.  უკიდეგანოდ ლამაზი, დიდხეებიანი ტყე აქვს გარშემო.

ბატეთის ტბა2

როგორ მოვხვდეთ აქ?

ა)ვეწერებით რომელიმე ექსკურსიაზე, ოღონდ ჯერ ვარკვევთ, მხოლოდ ეკლესიებია პროგრამაში თუ ტბაც. მე ეკლესიების ტურზეც ვარ ნამყოფი და აბსოლუტურად სხვა სამყაროა/სხვა სიტუაციაა.

ბ) ჩავდივართ ქარელში ლარიანი მატარებლით, ვქირაობთ იქვე რამე კარგი გამავლობის მანქანას კაცზე 5-10 ლარად, წაგიყვანთ-დაგხვდებათ კოდმანამდე დღის ბოლოს. ან მარტო წაგიყვანთ.  მერე ფეხით უნდა იაროთ ემმმ…. 10-ოდე კილომეტრი.

გზადაგზა

გზადაგზა

გ) მივბოდიალობთ საკუთარი მაღალი გამავლობის მანქანით, გადასახვევიდან ტბამდე ფეხით – სულ სამიოდე კილომეტრია.  ტბამდე მანქანით ასვლა ცოტა სათუოა, ოფროუდერი თუ არ ხარ, იმიტომ რომ უკიდეგანო ტალახი ევრივეარ. და საერთოდაც,  ტყეში ბოდიალი ვიცი მე ფეხით. არ ინანებთ.

ტბამდე ასასვლელი გზა

ტბამდე ასასვლელი გზა

საბანაკე ადგილი

საბანაკე ადგილი

საბანაკე ადგილი ტბასთან

  • სანამ ტბაზე ასვლას დაიწყებთ ნიშნულიდან, მშვენიერი მინდორია, მდინარის პირას. რომელიღაც კომერციული გასვლა ქეიფობდა, ჩვენ რომ მოვდიოდით. წყალი– მდინარეში, მონასტრებთან წყაროებიცაა
  • ტბაზე  პაწაწუნა ადგილია, ალბათ სამი კარავი დაეტევა. ბონუსები– უკიდეგანოდ ლამაზი ხედი დილით. არაბონუსი– ბაყაყების ყიყინი და სავარაუდოდ კოღოები. წყალი-გვიმრებშია ჩამალული წყარო, მოძებნა უნდა
  • იქვე მდგარ ფურგონში მგონი ვიღაც მწყემსის თავშესაფარია

ბატეთის ტბა

გზადაგზა ხედები ფანტასტიურია, ბევრია ეკლესია-მონასტერია კეთილი მორჩილებით, გზა ვიკითხეთ და გზის სწავლებას წითელი ღვინო მოაყოლეს ბონუსად. მარათონული სისწრაფით მოვცუნცულებდით და ომნომნომ.

DSC_4975

რომელიღაც ეკლესიის ეზოში ვისვენებთ და წყალს ვავსებთ

ფოტოგადაღებებისთვის იმჰო გადასარევი ადგილია, ზაფხულში ვიყავით და შვიტები, შვიტები ევრივეარ

DSC_4850

ჭაობიანი ნაწილი

 ტბაში ბანაობა და თევზაობა

ბანაობა– რამდენადაც ვიცი, არ შეიძლება. ნაპირებიც მოუხერხებელია მისადგომად და ნახევარი საერთოდაც დაჭაობებულია.

თევზაობა– თევზები არ იშოვება, სამაგიეროდ იშოვება ტრიტონები :3

შვიტები შიგ ტბაშია ამოსული

შვიტები შიგ ტბაშია ამოსული

სირთულის დონე

უმარტივესი.  დასაწყისში მკვეთრი აღმართია და ჯოხი არ გვაწყენდა.

აქ უკვე უკან ვბრუნდებით, ერთ დღეში უნდა ჩავტეულიყავით. სადღაც 20 კმ ვიარეთ შეუვენებლად.

DSC_4965

 

 

This slideshow requires JavaScript.

მწარე სიმართლე ლაშქრობებზე


Comfort zone Adventure

ამ ბლოგზე ბევრი გსმენიათ, როგორი გენიალური რამეა ლაშქრობები.

მოდი ამჯერად იმაზეც მოგიყვებით, რაზეც არასოდეს ყვებიან ხოლმე ლაშქრობებიდან დაბრუნებულები. იმ “საშინელებებზე”, რაც შეიძლება პირველივე-მეორევე ლაშქრობაში დაგხვდეთ და რაც აბორიგენი მოლაშქრისთვის ნორმაა, ვიღაცისთვის შეიძლება ტრაგედია იყოს.

თქვენ შეიძლება დაიკარგოთ

royalty-free-hiking-clipart-illustration-1112466

ხო, აი ასე, მარტივად.

ჩემს პირველ “სერიოზულ” ლაშქრობაში ისე გულმოდგინედ დავიკარგე,  ზოგადი გამართლებადობა რომ არა, და კიდევ კარგი ამინდი,  ცუდ დღეში ჩავვარდებოდი. საბოლოო ჯამში, სულ ოთხი “მსხვილი” დაკარგვაა ჩემს წილ. ხევსურეთში, თუშეთში, ბორჯომში და… ბორჯომში.  ამ დროს ყველაზე ცუდი, რაც საკუთარ თავს შეიძლება გაუკეთო, შიში და პანიკაა. ვინ არ დაკარგულა, აგერ ვარ ცოცხალი და გადასარევთავგადასავლებიანი.

დაკარგვისას შეიძლება მოულოდნელ და რთულ რელიეფს გადაწყდეთ

Hiking05

მაგალითად, ასეთს

თქვენ შეიძლება დაიკბინოთ

SONY DSC

ჩემთვის მივძვრებოდი მდინარის ნაპირას, ღამე,  და რატომ შევხტი იმ მორზე, თუ ვიცოდე…. უცებ ვიგრძენი როგორ მიკბინა რაღაცამ ჯერ კოჭზე, მერე წვივზე, მერე მუხლზე, თეძოზე. ელვის სისწრაფით. ელვის სისწრაფვითვე გადავხტი მოშორებით, გავიხადე შარვალი და დავიფერთხე, კუნაპეტ სიბნელეში, მდინარეში, ქვაზე მდგომმა.  სავარაუდოდ ჭიანჭველა იყო, ორი დღე კი მტკიოდა ნაკბენები.

კოღოები, ობობები, ტკიპები, ჭიანჭველები, გველები, მორიელები…..

თუმცა მე ამდენი წლის მანძილზე მხოლოდ ერთი საწყალი ჭიანჭველა გადამეყარა  (თუ მე გადავეყარე) და ისეც არ გეგონოთ, რომ ყველა ხის ძირში ჩასაფრებული დრაკონი ზის.

თქვენ შეიძლება გარეული ცხოველი გესტუმროთ

P7090499

ეს უფრო მაშინ, თუ რამოდენიმე ადამიანია. ბევრ ხალხს და ხმაურს ერიდებიან. თუ დათვი და მგელი და ტურა არა, მინდვრის თაგუნია შემოიცუნცულებს. იმასაც შია, შენ კიდევ კოცონთან გემრიელობებს რომ ტოვებდი, აბა რა გეგონა?

თქვენ შეიძლება ბიჭებთან/გოგოებთან ერთად მოგიწიოთ ძილი კარავში

sleeping in a tent

არც მიფიქრია ეს რომ უნდა დამეწერა, მაგრამ ლაშქრობების ორგანიზატორმა  აღნიშნა, რომელიც მამრია და გულწრფელადაა შეწუხებული გოგოების მოთხოვნებით.  ლაშქრობაში ეს ბუნებრივი მოვლენაა, იმიტომ რომ სად გითვალონ ახლა კარვები და  ადგილები? კდემა სახლში უნდა დატოვო  და ისე წახვიდე. ან ჩემსავით საკუთარი კარვით იარო და ვინც გინდა ის შემოუშვა. თუმცა მე სქესზე არ ვჭედავ და საერთოდაც ჩემი კარვის კარი სულ ღიაა, ნებისმიერი ადამიანისთვის, და ეს ასეც უნდა იყოს, იმიტომ რომ ლაშქრობის დაუწერელი კანონები გვეუბნებიან, ქალი და მამაკაცის გარჩევა მაშინ, როცა მას ეძინება, სძაგს ლაშქრობის ღმერთსო.

ხო, ძილზე გამახსენდა….

sleeping-bag

ძილი ნახევრად ფეხზე მდგომარე პოზაში, როცა კარავი დამრეც ფერდობზეა გაშლილი და მთელი ღამე წინ და უკან “დაცურავ”. ხმელი პარალონი, როცა ზურგით ყველა კენჭს გრძნობ. როცა კარავი არასწორადაა გაშლილი და კედლები უსველდება ან წვიმაში წყალი ჩამოდის და გუბეში გეღვიძება. როცა დილის ექვსისკენ სიცივე იმატებს და მაშინ გეღვიძება აკანკალებულს. როცა შენი მეზობელი უკიდეგანოდ ხვრინავს. როცა საერთოდაც უკარვოდ გძინავს, ღია ცის ქვეშ, კოცონთან (მაგრამ ეს ნეტარებაა)

ჰიგიენა არა ისა….

IMG_5774

ნუ აი….შხაპი რომ არ დაგვხვდება, თავიდანვე გასაგებია. არც ცხელი წყალი იქნება კბილის გასახეხად და შეიძლება არც წყარო იყოს პირის დასაბანად. უარეს ვარიანტში ბოთლით მოგიწევს დასხმა. უკეთეს ვარიანტებში ჩანჩქერები, მდინარე და ტბებია. და სველი ხელსახოცები ინტიმური ჰიგიენისთვის. უჟას-უჟას-უჟას? ხო, შეიძლება. თუმცა ლაშქრობაში მსგავს რეაქციაზე გაეცინებათ. თუ არ შეგიძლია, და სულაც არაა გასაკვირი და სასირცხვილო, დარჩი სახლში.

გოგოებს არ გეწყინოთ, მაგრამ მაკიაჟიც სასაცილოა ლაშქრობაში. აი დიდსაყურიანი გოგოსავით… მე ვის რას ვეუბნები, სუნამოს მინიფლაკონი მიგდია სულ, მაგრამ სუნამოც სასაცილოა, პრინციპში.

და ბოლის სუნი, ბოლის სუნი ევრივეარ…. მე მიყვარს… იქნებ შენც შეგიყვარდეს, მაგრამ მანამდე უნდა იცოდე რომ თვალებს აგიწვავს.

თქვეგან შეიძლება “გუნდური თამაში” მოითხოვონ

p015gn2m

მაშინ, როცა ბანაკი იშლება, უქმად ჯდომა სტეხს. ისიც სტეხს, შენი ბოთლიდან წყალს რომ არ დაალევინებ ადამიანს უღრან ტყეში( უღრან ტყეში-მეთქი)  და დახმარების ხელს არ გაუწვდი. ჯგუფს თუ ჩამორჩები ფოტოს გადასაღებად და საძებნი გახდები, ესეც სტეხავს. ბოლო პურს და შოკოლადს რომ გადამალავ, ეგეც ძალიან ცუდი რამეა. კარავში რომ არ შემოუშვებ ხალხს, ესეც.

მზეზე დამწვარი კანი… 

o-SUNBURN-facebook

მაღლა, მთაში, აი რაც არ უნდა წაისვა, რაც არ უნდა წაისვა, არარსებობს, მაინც შეიტრუსები. ღრუბლებშიც კი. მთელი დღე მთის მზეზე ყოფნას ქალაქელის ნაზი კანი უბრალოდ, ვერ უძლებს. დიდი ამბავი, ვის არ დაწვია ოდნავ კანი.

საჭმელ-სასმელი

120823_backpacking-food-quinoa-hiking-backpacking-meals_0001

ხევსურეთში რომ მოვხვდი პირველად, მწყემსს შევეკითხე, წყალი სად ავავსო თქო და იმ კაცის სიცილი არ დამავიწყდება… შვილო აქ სულ წყალი არააო?! მდინარის პირას ვიდექით. მდინარის წყლის დალევა, როცა სხვა არ გაქვს,  მთაში ბუნებრივი მოვლენაა. წყაროსიც, ტყეში.  საჭმელად ანაკომიც ბუნებრივია და შპროტიც (ჩემი ტკივილია) და დილით ცხელი ყავაც შეიძლება არ იყოს. საჭმელი მიაქვთ ცოტა, მაქსიმალურად ენერგეტიკული. ზოგჯერ დღე ისე დაღამებულა, სნიკერსის და ქიშმიშ-ნიგოზის ნარევის გარდა არაფერი მიჭამია.

აბორიგენები, აბორიგენები ევრივეარ

ზოგჯერ ადგილობრივებიც ჭედავენ. აი ასე, მარტივად და კონკრეტულად. რაზე? რავი რაზეც გაეხარდებათ. თუნდაც იმაზე, რომ ერთი ჭიქა არ დაულიე და არ დალოცე. მთაში ჭედავენო იძახიან.  ბარში გამჭედავებიც ბევრი მინახავს. თუმცა ძირითადად მაშინ ხდება გაჭედვა, როცა რომელიმე მხარე  დაიპრანჭება ცხვირაწეული.

მეორე დღის სინდრომი

დაჭიმული კუნთები, კუნთების ტკივილი, ნაკაწრები-ნაკაწრები ევრივეარ. თუ გაგიმართლა, გადაყვლეფილი მუხლები, ხელები, შხამიანი დიყის ნაკვალევები. ცუდი ფეხსაცმლის და ჩანთის შემთხვევაში ბებერები და მხრების/ზურგის ტკივილი. ზოგადი დაღლილობა და სამსახურში ძილები. გრძელი ფრჩხილების შემთხვევაში, ზოჯერ მოტყდომები.

სიმართლე იმაზე, როგორ ადიხარ მთაზე

Hiking Swiftcurrent Creek

“გული რომ ყელშია და თავში რაღაც ბაგაბუგობს როგორ ვერ ვიტან მაგ შეგრძნებას.  სიმაღლის აკრეფისას მემართება სულ”-იძახის ადამიანი, რომელიც ჩემზე კიდევ უფრო ბევრჯერაა სიმაღლეზე ასული. მე არ მაქვს ლაპარაკი გამოცდილ მთამსვლელებზე, ჩვეულებრივ ადამიანებს ემართებათ ხოლმე. მეც მემართება, ხანდახან, სულ პირველად სიმაღლე რომ ავიღე, იქიდან მოყოლებული. აუცილებელი არაა, დაგემართოს, უბრალოდ, ხდება ხოლმე

სიმაღლის აღება: ზღვის დონიდან 400 მეტრიდან სიტყვაზე, 1000-მდე ასვლა. რაც უფრო აღმართზე და სწრაფად ადიხარ, უფრო ბაგიბუგობს. რაც უფრო დიდხანს მიდიხარ, ანუ დამრეცზე და სერპანტინებით, მით ნაკლებად.

სხვა?

რავიცი,  გააჩნია, ყველას თავისი ბზიკები აქვს, მე დღემდე შპროტებზე მაჟრჟოლებს.

ამ ყველაფრის მერე, რატომღა დავდივართ?

აი ამიტომ

This slideshow requires JavaScript.

comfort-zone

სტუმრად განახლებულ კახეთში


DSC_6468

ხედი ნადიკვრიდან, ალაზნის ველი და კავკასიონი.

ჩემი ძალიან სუბიექტური და საქართველოშემოვლილი აზრით, კახეთი ერთ-ერთი ყველაზე “იოლი” და კარგი ტურისტული მიმართულებაა:

  • თბილისთან ახლოსაა
  • გომბორის გზა უკვე გაკეთებულია და მაქსიმუმ საათნახევარში იქ ხარ
  • იშოვება როგორც ეკლესიები, ასევე ტბები, პაწუკა საყუარელი ქალაქები და თუ არ დაგეზარებათ, მთებიც, ანუ თუშეთი (ნუ აქ გზა ძალიან რთულია, მაგრამ იქით წელს გაკეთებას გვპირდებიან და ძალიან აღარ შეგეშინდებათ)
  • სასტუმროების არჩევანი დიდია -ყვარლის ტბა, შატო მერე, ლოპოტა, როიალ ბატონი, ძველი თელავი და ა.შ…. (თუმცა ფასები იკბინებიან, მარგამ დამიჯერეთ, ღირს)
  • ჩემი აზრით, ადამიანმა ცხოვრებაში ერთხელ მაინც უნდა ნახოს შუამთის ტყე. უკიდეგანოდ ლამაზია.

მსოფლიო ბანკის  კახეთის რეგიონალური განვითარების პროექტის  ერთ-ერთი მიზანი კახეთის ტურისტული პოტენციალის  განვითარებაა. არჩევანი დიდია: ღვინის ტურიზმი (მაგ: ღვინის გზა), სათავგადასავლო ტურიზმი (თუშეთი ჩემი სიყვარული) და კულტურული ტურიზმი. კახეთს უკვე facebook ფეიჯი და საკუთარი ტურისტული ლინკიც აქვს: http://www.kakheti.travel/ , ტურისტებისთვის საჭირო ინფორმაციებით. და აი ასეთი ყოვლად საყვარელი ლოგოც აქვს:

აღმოაჩინე შენი კახეთი

Picture1

საინფორმაციო ტურში, რომელიც მსოფლიო ბანკმა მოაწყო, მე და კიდევ რამოდენიმე ბლოგერი მოვხვდით.  ტურისტებად წავედით კახეთში, რომ ჩვენი თვალით გვენახა  ის, რაც გაკეთდა და იგეგმება.

ძალიან დიდი ხნის მერე, ჩემი პირველი გასვლა იყო “ქალაქგარეთ” და დილიდან აჟიტირებული წავედი, თან იმდენად მინიმალური ბარგით, რომ ლამის ოთხი ფენა ტანსაცმელი მეცვა, ნელ-ნელა გავიხდი თუ დამცხება და თან სიმძიმის თრევაც აღარ მომიწევს-მეთქი.

 

DSC_6867

თელავი

ფესტივალ NEWნადიმზე წავედით, რომელიც კახეთში ჩატარდა, გამოფენებით, ხალხური სიმღერებით, მასტერ-კლასებით, ტრადიციული სამზარეულოს ელემენტებით  და ა.შ.  დასაწყისისთვის თელავის ახალი ინტერიერი დავათვალიერეთ, ქუჩებში ვიბოდიალეთ და ძალიან გვიხაროდა, რომ წვიმა არ იყო.

რესტავრირებული  ქუჩები ასე გამოიყურება. გარდა ფასადებისა, ინფრასტრუქტურაც შეცვლილი და განახლებულია. მაქსიმალურადაა შენარჩუნებული ტრადიციული იერსახე, ის, რისი გულისთვისაც ტურისტები ჩვენთან ჩამოდიან.

მათთვის, ვინც გზები არ იცის, მთავარ მოედანზე ტურისტული ცენტრია გახსნილი.

DSC_6282

DSC_6276

მთავრობის ორგანოს შენობა

ადმინისტრაციული შენობა

DSC_6283

რაღაცაკაფე

DSC_6296

პერი და რესტავრირებული სასტუმრო

პერი და რესტავრირებული სასტუმრო

DSC_6885

ვახვახიშვილების კოშკი

ამ კოშკში საგამოფენო სივრცეა, თუში მოყვარული ფოტოგრაფის, შალვა ალხანაიძის ფოტოგამოფენა იყო.

ბატონის სასახლე

მეფე ერეკლეს ძეგლი

ჩემი საყვარელი “ერეკლე” ანუ ბატონის ციხე

DSC_6309

ეს წვეტიანი შენობა გერმანელი საბჭოთა ტყვეების აშენებულია ადრე-ადრე. მარცხნივ უცხოელი ტურისტი, ველიკის ბილიკზე.

ფოტოები ძალიან ბევრი იყო და ბარემ სლაიდშოუ გავაკეთე, ნახვისთვის მიაწკაპუნეთ

This slideshow requires JavaScript.

ჩემი  ფავორიტი ფოტო
DSC_6314

ნადიკვარი სულმთლად ახალი და ცინცხალი დაგვხვდა. ტერიტორია გაზრდილია, ახალი ტერასების ხარჯზე, ატრაქციონებიც განახლებულია, მწვანე გორა გაუთხრიათ და ახლა მინიგვირაბიკი გადის. მე ყველაზე მეტად ახალი ტერასები მომწონს, ბავშვების საქანელებით და საძრომიალოებით.

This slideshow requires JavaScript.

თუ გაგიმართლათ, ასეთ ცისარტყელასაც ნახავთ
DSC_6514

DSC_6513

ჰხო, მე მეგონა, რომ ამას თავად მსოფლიო ბანკი აკეთებდა, იმდენჯერ მოვისმინე თელაველი ნაცნობებისგან. სინამდვილეში, მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით,  მუნიციპალური განვითარების ფონდი ახორციელებს სამუშაოებს. კახეთის რეგიონალური განვითარების პროექტი ერთ-ერთია მათ მიერ განხორციელებულ 50-ზე მეტ პროექტს შორის. გომბორის გზის რემონტირებაც მათი ერთ-ერთი პროექტის ფარგლებში მოხდა.

კახეთის რეგიონალური განვითარების პროექტის ერთ-ერთი ამოცანა კერძო ინვესტიციების მოზიდვა, ადგილობრივი ბიზნესის გამოცოცხლება და რეგიონული ტურისტული მარშრუტების ჩამოყალიბებაა. ამასთან, ადგილობრივი კოლორიტის შენარჩუნება და ტრადიციული დარგების ხელშეწყობა.  ანუ, რაც უფრო მიმზიდველი იქნება კახეთი, და იოლად მისადგომი, მით მეტი ტურისტი ჩამოვა ჩვენთან, მით უკეთესად ექნება საქმე ადგილობრივ მოსახლეობას, რომელსაც შეუძლია ტურისტს ადგილობრივი პროდუქტი/ მომსახურება და ა.შ. შესთავაზოს და ტურიზმი შემოსავლის ერთ-ერთ წყაროდ გაიხადოს.

მნიშვნელოვანია, ეს ყველაფერი ნებისმიერი სახის ტრანსპორტისთვის ადვილადმიღწევადი იყოს, ხოლო ტურისტებისთვის მაქსიმალურად კომფორტული, სწორედ ამიტომ, მსოფლიო ბანკის დახმარებით გაკეთდა “შატო მერესთან” და “კახეთის ტრადიციული მეღვინეობის” სასტუმროსთან მისასვლელი გზები და კიდევ რამდენიმე კერძო ობიექტისთვის მომიჯნავე ინფრასტრუქტურა. მომავალი წლიდან  ახალი პროგრამაც იგეგმება, რომელიც იმ მცირე მეწარმეებს დაეხმარება, რომლებსაც ტურიზმთან დაკავშირებულ ბიზნეს-იდეები ექნებათ. ამისთვის საკუთარი ინიციატივა და წამოწყება იქნება საჭირო. ეს პროექტი ჯერ მხოლოდ განხილვის სტადიაშია და იმედია დამტკიცდება.

თელავში, მას მერე, რაც სახლების ფასადები და კომუნიკაციები შეკეთდა, პატარ-პატარა, საოჯახო ბიზნესებიც გაუკეთებია რამოდენიმე ადამიანს. რესტავრირებულ ქუჩებზე პატარა კაფე, მაღაზიები და საკონდიტრო იყო გახსნილი. რამოდენიმე ადგილას ფართიც ქირავდებოდა. მე მაგ ქუჩებზე სახლი რომ მქონოდა, ალბათ პატარა ჰოსტელს გავაკეთებდი, მეც ბედნიერი ვიქნებოდი და ჩემნაირი ზურგჩანთიანი ტურისტიც, რომელიც ძვირიან სასტუმროს ვერ შეწვდებოდა.

ეს ერთ-ერთი ბენეფიციარის კაფეა, ადრე არ მახსოვს, რა იყო, მაგრამ ახლა მეორე სართულიც აქვს. ძალიან მოშიებულიები და საწყლები შევედით, პელმენს ცოტა დიდხანს ველოდეთ, სამაგიეროდ ყავა იყო ძალიან კარგი.

DSC_6321

უკანა ფონზე ძველი, აწ რეკონტრუირებული სასტუმრო მოჩანს, კერძო ინვესტორის. რესტავრაციამდელ თელავში აქ საბჭოთა უსახური მრავალსართულიანი სასტუმრო იდგა, რომელიც არ ფუნქციონირებდა.

ესეც შიგნიდან.

DSC_6365
DSC_6928

საკონდიტროს მეპატრონე, ალექსიშვილი ლია, იძახის რომ თელავის მეორე ბოლოდანაც დადიან მყიდველები.

ქალბატონი მერი

ქალბატონი მერი

ქალბატონი მერი, რომელიც პირველ სართულზე ფართს აქირავებს, მარტოხელა პენსიონერია და მე თვითონ მაღაზიის ან სხვა რამის გაკეთებას ვერ მოვახერხებო.

ილიას ტბაზე ახალი სასტუმროა – როიალ ბატონი, ტბიდან იქამდე  ჯიპის გარეშე  ვერ მიხვალ, მაგრამ  გზის გაკეთება, პროექტის ფარგლებში, უკვე იგეგმება. რომ გაკეთდება, აუცილებლად უნდა წახვიდეთ, აი ამ აუზის გულისთვის. თუმცა ამ ფოტოზე მგონი არ ჩანს კარგად, მაგრამ აუზის კიდის იქით აღარაფერი არაა და  ჩემნაირი პანიკიორები და სიმაღლისშიშიანები ნუ წახვალთ, მაინც :დ

DSC_6609

DSC_6621

ეს შორიდან

DSC_6640

სხვა ფოტოების სანახავად სლაიდშოუზე მიაწკაპეთ

This slideshow requires JavaScript.

მსოფლიო ბანკის პროგრამაში ბარის გარდა, თუშეთიც მოხვდა, დართლოში სახლებს ძველებული იერი დაუბრუნეს, სიპის ქვებისგან ნაშენი. იმ წელს ომალოში რამოდენიმე სახლის შეკეთებაც იგეგმება, რომ ტურისტებმა საკუთარი თვალით ნახონ, როგორია ნამდვილი თუშური სახლები. ამ სეზონზე იქ ასვლა ვერ მოხერხდა,  მაგრამ ფოტოები  მოიპოვება.  houses-in-dartlo-village-after-restoration

დართლო, რესტავრაციის მერე

after-restoration

ეს რესტავრაციამდე…

before-restoration

ყვარელი

მეორე დღეს ყვარელში გავისეირნეთ. დათვალიერებისას აჰმედ ეივეიდა, რეგიონული განვითარების პროექტის ხელმძღვანელიც გვახლდა თან. აჰმედმა გვითხრა, რომ ყვარელში 100-მდე სახლის გაყვანილობა შეიცვალა, პლიუს ჭიშკრებიც და გალავნებიც რესტავრირდა. გარემონტდა და განახლდა სანიაღვრე სისტემებიც. ველიკების ბილიკებიც გაკეთებულა, წითელი, თუმცა არამგონია ვინმე ველიკიანმა ამ ბილიკებით შემოიზღუდოს თავი. რეაბილიტაცია ყვარლის ციხეს და ადმინისტრაციულ შენობებსაც შეეხო.

სიახლეები VS ტრადიციები

სიახლეები VS ტრადიციები

DSC_6848

ტრადიციული გალავანი + ველიკის ბილიკი

DSC_6837

ახალი სასტუმრო, ყვარელში

ბონუსად ნიუნადიმის ფოტოებიც იყოს, ტრადიციული თექა, სასმელები, ჩურჩხელები სიმღერები დაა.შ.  ის, რითიც კახეთია ცნობილი და ამ პოტენციალის არგამოყენება უბრალოდ, არ შეიძლება. აქ ფერადი საინტერესო რამეებიც იყიდებოდა. მე ჭიამაია ვიყიდე.

მეტი ფოტოებისთვის სლაიდშოუზე დააწკაპეთ

This slideshow requires JavaScript.

ჩურჩხელებსაც ავლებდნენ, უკანა ფონზე განახლებული საზაფხულო თეატრი ჩანს, კონცერტი ტარდებოდა, ჩოხიანებიც ერთ-ერთი ანსამბლი იყო სავარაუდოდ.

DSC_6374

და თქვენ მოგწონთ ის, რაც თელავში და საერთოდ, კახეთში კეთდება?  მე პირადად გულწრფელად და უკიდეგანოდ მიხარია რესტავრირებული დართლო თუშეთში.

თუ ჩემი ფოტოები მოგეწონათ, 7 ნოემბერს, ერეკლეობაზე, აუცილებლად წადით თელავში, უგემრიელესი მწვადები და ჩურჩხელები გარანტირებულია და იქნებ ცისარტყელასაც გამოკრათ ხელი.

ხე, რომელიც გადავარჩინე(თ)


ეს ადგილი ქვაბისხევშია. დიდი მინდორი, იქვე ტყე, პაწუკა მომდინარო ელემენტი და წყაროც. შესასვლელიდან 50 მეტრშივე შეიძლება დაბანაკება. მერე კაი ხანი საბანაკე აღარ შეგხვდება. ამავალ-ჩამავალი ტურისტები ხელსაც დაგიქნევებენ, რომ რამე. ერთადერთი ნაკლი საქეიფოდ ამოსული ქართველი ადამიანებია, რომლებიც მდინარესთან არსებულ სკამ-მაგიდებს ეტანებიან. და ჭიანჭველებია კიდევ, ოღონდ შიგ ტყეში. მინდორზე აღარ.

DSC_5217

ერთწლიან ხეებს ბებიაჩემი “დაბძოებს” ეძახდა ხოლმე. წარმოდგენა არ მაქვს, რას  ნიშნავს, უბრალოდ ვიცი, რომ გაზაფხულზე ტყეში თესლებიდან ხეები რომ ამოდის, მეორე წლამდე დაბძო ქვია. სასაფლაო ტყეშია, ამიტომ ყოველ წელს თუ ეს ხეები არ ამოძირკვე, მეორე-მესამე და მეოთხე წელს შეიძლება სასაფლაოს მაგიერ ტყე დაგხვდეს უკვე ახალი. ხოდა, ყოველ ზაფხულს ან გაზაფხულს გავდივართ საფლავებზე და ვკლავთ ხეებს, მკვდრების გულისთვის.

DSC_5282

ამასწინათ მანდ ვიყავი, მინდორზე ვიწექი და ვირუჯებოდი. იქვე ცხენები ძოვდნენ. ბალახზე ხე ვიპოვე, ამოგლეჯილი, და თანამგზავრს ვაჩვენე. პირველად ნახა ერთწლიანი ხე.

კონტეინერში ჩავრგეთ, მიწა დავუყარეთ, ხავსი შემოვულაგეთ, ძირი გავუხვრიტეთ და ახლა მის სახლში, ფანჯრის რაფაზე ცხოვრობს, მომავალ წლამდე, ან იქამდე, სანამ ფესვი გაეზრდება, ნიადაგში გადასარგველად.

DSC_5288

მე ბევრი ხის მკვლელი ვარ

და იქნებ ეს მაინც გადარჩეს, რომ მეთქმოდეს, რომ სადმე, ოდესმე, აი ის ხე იმიტომ შრიალებს, რომ

მე ვიპოვე და გადავარჩინე.

DSC_5293

პ.ს. ჩვენ ავტონომიური კოცონი გვქონდა, მმოშორებით. მოქეიფეებმა ერთი შამფური მწვადი გვაჭამეს, მერე მთელი ღამე მინდორზე დრიფტაობდნენ მანქანებით, ჩხუბობდნენ, შველდებოდნენ, ცივ მდინარეში ცვიოდნენ, მთელი ღამე რაღაცეებს აკაკუნებდნენ და საერთოდაც, ცუდი ხალხი ალბათ არ იყო, უბრალოდ, არავის არ უსწავლებია, როგორ უდნა მოიქცე იქ, სადაც შენს გარდა სხვაც ათევს ღამეს ბანაკში.

წვერის წმინდა გიორგი


რამდენიმე წლის წინ ვიყავი წვერზე. გაზაფხული იყო, სიმწვანე. მაშინ სულ სხვანაირი ვიყავი, სულ სხვა ხალხს ვიცნობდი და სულ სხვა რაღაცეები მიხაროდა.

DSC_9550

ახლა თოვლი დამხვდა, უფრო სხვანაირ ხალხთან ერთად ვიყავი და გზადაგზა იმაზე ვფიქრობდი, რა სხვანაირი იყო ის პერი.

DSC_9499

თბილისიდან მანგლისის მარშუტკას უნდა გაყვე, ვაგზალთან, ტაბიძის ქუჩაზე ავტოსადგური ექსპრესია და 11-ზე გადის მარშუტკა. ბილეთი 4 ლარი ღირს, მაგრამ თუ უბილეთოდ ხარ, სამ ლარადაც იმგზავრებ. გზა საშინლად მოყინულია და ცურაობით დადიან.

DSC_9557

მძღოლს ეტყვი, რომ წვერის გადასახვევთან გაგიჩეროს (ხელმარჯვნივაა გადასახვევი), მერე დაადგები გზას და ივლი. გზა ჯერ ტყეზე გადის, მერე მინდორზე, მერე ნიშთან, მერე ისევ ხეებზე და მერე ეკლესიასთან.

DSC_9635

თუ სადმე რამე გადასახვევი შეგხვდებათ, ყოველთვის მარჯვნივ უნდა აიღოთ გეზი. თუმცა, არ ვარ დარწმუნებული, რომ მეორედ წასული მივაგნებ.

DSC_9622

ხო, თოვლი არ მიყვარს, იმიტომ რომ სველია და ცივია და კიდევ იმიტომ, რომ ბევრი ტანსაცმელი როცა მაცვია, თავი დიდი მსუქანი სელაპი მგონია და არ მომწონს. (მინიბეგემოწიკი რომ ვარ, ეგ არ ითვლება).

DSC_9515

არადა ძალიან ციოდა და შესაბამისად, ისა…

DSC_9516

რაღაცნაირი თოვლი იყო, ზედ დავდიოდით და არაფერი არ მოსდიოდა, არადა ღრმა იყო, თუ ჩატყდებოდა. (ფეხები ძალიან დაღრეჯილი ჩანს, ელასტიკი მაქვს დიდი, მეტი პატარა ზომა არ ქონდათ)

DSC_9654

უკანასკნელი ფოთლიკანი.

DSC_9569

არ მახსოვდა, აქ ამდენი ჭინჭი თუ იყო შებმული, ერთადერთი, რაც წინა გასვლიდან მახსოვს, კოკისპირული წვიმა და თოკით დაშვებებია.

DSC_9620

ეს ისე, გულიკი

DSC_9607

და ბანალური საყუარლობა

DSC_9613

თბილისიც მოჩანს. 200მმ “ზუმით”.

DSC_9527

ეს გოგო მე არ ვარ, კადრი მომწონს ძალიან. მე სხვას ვთხოვე იგივე გადაეღო და სულ სხვა რაღაც გამოვიდა, სამწუხაროდ.

DSC_9542

ასეთი ხეივნებიცაა ერთი-ორი ცალი გზაში.

სულ დამავიწყდა, ეს ეკლესია ვიღაც უძეო ცოლ-ქმარს აუშენებია, უფრო სწორად, ქმარს (იმჰო). მერე ქმარი მომკვდარა და კედელშია ჩატანებული ქვა, სადაც ეს ყველაფერი წერია, დაბადება-გარდაცვალების თარიღებიანად. (ცოლისაც, დაბადების – წინასწარ).  მააააგრამ ვიღაცას ცოლის სიკვდილის მერე დავიწყებია, რომ ჩასამატებელი ქონდა მისი გარდაცვალების თარიღი და ის ადგილები დღემდე ხელუხლებელია, ანუ ჩვენ არ ვიცით, როდს გარდაიცვალა ის ქალი. ან იქნებ ცოცხალიცაა, თუმცა ეჭვი მეპარება, 1920-ინ წლებშია მგონი ეგ წარწერა გაკეთებული. ხოდა ასე… მე მაინც იმედი მაქვს, რომ ძალიან მოხუცი და ცოცხალია და მის გულმავიწყ ნათესავებს არ დაავიწყდათ, რომ თარიღებია იქ ამოსატვიფრი ქვაზე, და მიხედონ მაგ ამბავს, რავიცი.

პ.ს. მემგონი, დამავიწყდა როგორია წვრილმანები რომ გიხარია. სელფშოტბიც იმდენი ხანია არ გადამიღია, ხოდა, საკომპენსაციოდ.

პ.პ.ს. აქ ჯერ კიდევ არ ვიცოდი რომ ქუდი დავკარგე (ცაცკალი ცაცკალი მე)

DSC_9671

პ.ს. კიდევ მაქვს ძალიან ლამაზი კადრები, მაგრამ რომ დავდო ეჭვი მაქვს ამაღებინებენ, ამიტომ იყოს, წარმოიდგინეთ რომ დევს…