ხე, რომელიც გადავარჩინე(თ)


ეს ადგილი ქვაბისხევშია. დიდი მინდორი, იქვე ტყე, პაწუკა მომდინარო ელემენტი და წყაროც. შესასვლელიდან 50 მეტრშივე შეიძლება დაბანაკება. მერე კაი ხანი საბანაკე აღარ შეგხვდება. ამავალ-ჩამავალი ტურისტები ხელსაც დაგიქნევებენ, რომ რამე. ერთადერთი ნაკლი საქეიფოდ ამოსული ქართველი ადამიანებია, რომლებიც მდინარესთან არსებულ სკამ-მაგიდებს ეტანებიან. და ჭიანჭველებია კიდევ, ოღონდ შიგ ტყეში. მინდორზე აღარ.

DSC_5217

ერთწლიან ხეებს ბებიაჩემი “დაბძოებს” ეძახდა ხოლმე. წარმოდგენა არ მაქვს, რას  ნიშნავს, უბრალოდ ვიცი, რომ გაზაფხულზე ტყეში თესლებიდან ხეები რომ ამოდის, მეორე წლამდე დაბძო ქვია. სასაფლაო ტყეშია, ამიტომ ყოველ წელს თუ ეს ხეები არ ამოძირკვე, მეორე-მესამე და მეოთხე წელს შეიძლება სასაფლაოს მაგიერ ტყე დაგხვდეს უკვე ახალი. ხოდა, ყოველ ზაფხულს ან გაზაფხულს გავდივართ საფლავებზე და ვკლავთ ხეებს, მკვდრების გულისთვის.

DSC_5282

ამასწინათ მანდ ვიყავი, მინდორზე ვიწექი და ვირუჯებოდი. იქვე ცხენები ძოვდნენ. ბალახზე ხე ვიპოვე, ამოგლეჯილი, და თანამგზავრს ვაჩვენე. პირველად ნახა ერთწლიანი ხე.

კონტეინერში ჩავრგეთ, მიწა დავუყარეთ, ხავსი შემოვულაგეთ, ძირი გავუხვრიტეთ და ახლა მის სახლში, ფანჯრის რაფაზე ცხოვრობს, მომავალ წლამდე, ან იქამდე, სანამ ფესვი გაეზრდება, ნიადაგში გადასარგველად.

DSC_5288

მე ბევრი ხის მკვლელი ვარ

და იქნებ ეს მაინც გადარჩეს, რომ მეთქმოდეს, რომ სადმე, ოდესმე, აი ის ხე იმიტომ შრიალებს, რომ

მე ვიპოვე და გადავარჩინე.

DSC_5293

პ.ს. ჩვენ ავტონომიური კოცონი გვქონდა, მმოშორებით. მოქეიფეებმა ერთი შამფური მწვადი გვაჭამეს, მერე მთელი ღამე მინდორზე დრიფტაობდნენ მანქანებით, ჩხუბობდნენ, შველდებოდნენ, ცივ მდინარეში ცვიოდნენ, მთელი ღამე რაღაცეებს აკაკუნებდნენ და საერთოდაც, ცუდი ხალხი ალბათ არ იყო, უბრალოდ, არავის არ უსწავლებია, როგორ უდნა მოიქცე იქ, სადაც შენს გარდა სხვაც ათევს ღამეს ბანაკში.

ხარაგაულელი მწყემსები


ოდესმე ბორჯომ-ხარაგაულის ტყე-პარკში გასეირნებას თუ გადაწყვეტთ, აუცილებლად აიყვანეთ მეგზურები.

რატომ?

წინა დღეს თექვსმეტი კილომეტრი ვიარე ბორჯომ-ხარაგაულის ტყე-პარკში, პანორამების ბილიკზე. მძიმე ზურგჩანთა ცხენმა ატარა, მწვანე ზურგჩანთაში ჩაგდებული  ფოტოაპარატი, მოსასხამი, ქიშმიში და წყალი ბოთლით-მემ.

ღამე კარავში შევძვერი, კარი ღია დავტოვე, საძილე ბოლომდე შემოვიკეცე, კეთილი მასპინძლის მიერ დატოვებული პლედიც გადავიფარე, ცხვირი გავყავი გარეთ, სუფთა ჰაერის სასუნთქად და თვალებიდან  თმები გადავიწიე, ვარსკვლავიანი ცის დასანახად.

დილა ასეთი გათენდა. მზიანი და ლურჯციანი.  უსასრულოაღმართდაღმართებიანი, ფერად და უსასრულოველებიანი.

მერე ლურჯი ცა  განაცრისფრდა და წვიმამ დასცხო.  გამყოლმა ისე, რომ სიტყვაც არ უთქვამს, ბილიკიდან გადაუხვია ცხენებიანად და გაიქცა. გამოვეკიდეთ.

თურმე იქვე მწყემსები იყვნენ და მათ შეგვიფარეს. ღობესთან ჩვენი ერთ-ერთი ცხენი მოჩანს, გარშემო წვიმის, ტყის და ფიჭვის სუნი დგას.  ქოხმახში ჩვენ ვართ შეყუჟულები, გამოდარებას ველოდებით, წინ ჯერ კიდევ დიდი გზა გვაქვს. გამყოლები ბილიკიდან გადახვევას და გზის მოჭრას გვთავაზობენ, სანდლები სულ დამისველდა და ბათინკები მაცვია, საწვიმარში ვიყუჟები და ძალიან ვცდილობ, სხვის პანიკაზე და წუწუნზე არ გავღიზიანდე.

მერე ვიღაცამ ყავა ახსენა, მეზობელ ქოხში გვეპატიჟებიანო. ნალექიანი, ჯეზვეში მოდუღებული ყავა ბავშვობის მერე არ დამილევია მგონი. განსაკუთრებული ვითომ არაფერი, ჩვეულებრივი ყავა იყო, მაგრამ უცებ ისე გავმხიარულდი, თავშეუკავებელი სიცილ-ხარხარით და ტლიკინით გავიარე დარჩენილი კილომეტრები, ტყეში, სისველეში, ალაგ-ალაგ ყინულივით მდინარეში.

მეგზურები რომ არა, აზრადაც არ მოგვივიდოდა გზიდან გადახვევა, არავინ შემოგვთავაზებდა სულის მოსათქმელ ყავას და თავშესაფარს, არც გზას გვასწავლიდნენ უფრო სწრაფად სამოძრაოდ და დაგვაღამდებოდა თავზე.

ხოდა,  ნუ დაგეზარებათ სხვა დროს, ნაკრძალში შესვლისას დარეგისტრირება რა ღირდა არ მახსოვს, მაგრამ ძალიან იაფი იყო, ცხენი კი 100 ლარი, ბონუსად გამყოლით. (ერთი ცხენი=4 ზურგჩანთა=კაცზე 25 ლარი)

როგორ წავედი აფრიკაში


 

 

 

ვაშლოვანი უნდა ნახოთ! ყველამ უნდა ნახოს, აუცილებლად!  ორი დღე სხვა სამყაროში ვიყავი, სხვა განზომილებაში, აფრიკის უდაბნოებში, ავსტრალიის მინდვრებზე…

ვინც მიცნობთ, შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ 12 უცნობი ადამიანი და მე და მშვიდად გადაათვალიეროთ ფოტოები.(სურათული ქრონოლოგია დაცული არაა, რასაკვირველია)
ვინც არ მიცნობთ, შეგიძლიათ კითხვა გააგრძელოთ.

საუკუნეა ვოლზე მივარდება ტობათრეველის რაღაცეები, ამ ბოლო დროს აფრიკა ამოვიკვიატე და უცებ ვკითხულობ რომ მიდიან ვაშლოვანში, პლიუს, ის ძალიან გავს აფრიკას, ხოდა მაშინვე “შევეტენე”, დაუფიქრებლად, რომ დავფიქრებულიყავი არ ჩავეწერებოდი. (თავის დროზე ამიტომ არ დავდიოდი კარავულ პახოდებში.)

მაღვიძარამ რომ დარეკა,დილის ხუთ საათზე, კიდევ ერთხელ გავიხსენე, რომ არავის ნომერი არ მქონდა და რომ მე იქ დამელოდებოდნენ და სასწრაფო წესით ავდექი და გავეტიე სახლიდან. ის, რომ ჩექმების მაგიერ ბოტასები ჩავიცვი მექანიკურად, გზაშიღა გამახსენდა და თვითგვემას რაღა აზრი ქონდა, ხოდა ვიკავკავე ამაყად,სანამ მზე ამოვიდოდა.

ერთადერთი ცუდი, რაც მოხდა, ის იყო, რომ საღამოს ამტკივდა თავი, აუტანელი ხარისხის და სინათლის ნათურები იყო,თვალები დამეძაბა და ასე მეგონა, გამისკდებოდა თავი. წავიფარე კურტკა და 12 კაცის ღრიანცელში ისე ჩამეძინა, ისე წავიდნენ და ისე ალაგდა იქაურობა, არ გამიგია. ამიტომ თუ წასვლას დააპირებთ და მგრძნობიარე თვალები გაქვთ ნორმალური ნათურები წაიღეთ.


დილით რეინჯერმა ყავაზე დაგვპატიჟა, მე არ ვიცოდი რა ყავა ექნებოდა ამიტომ ჩემი ყავით წავედი და ცხელი წყალი ვითხოვე და გამოვედით მერე მზეზე და ამ ადგილებში დავბოდიალობდით და მზეზე ვთბებოდი და ყავას ვსვამდი და ვიყურებოდი და ისე მშვიდი ვიყავი, ჰარმონიაში საკუთარ თავთან. ძალიან დიდი ხანია ასე არ ვყოფილვარ, ბოლოს ბირთვისებში ვიყავი ასე. (პ.ს. ვაშლოვანი მეგა-სუპერ-კუპერ-ბირთვისებია,იმჰო). თან, ყველა უცხო იყო, მობილური გამორთული, ამან კიდევ უფრო გაამარტივა ყველაფერი. არაფერს არ ქონდა მნიშვნელობა ერთი რაღაცის გარდა: მე სხვაგან ვიყავი.

აი ამ გადმოსახედზე შემეშინდა

დავფოფხავდი ამათთან ერთად სიმაღლეებზე, მუცელშჳ დავლილი ემოციებით ვაიფობდი და ერთადერთხელ შემეშინდა ძალიან, მთა მიწის იყო, თხელძირიანი ბოტასი მეცვა და ვერ ვენდე, 40 წლამდე ბევრი რამე მაქვს მოსასწრები, სიკვდილს ჯერ არ ვგეგმავ თქო.

ქართველი სფინქსი ))))))))))) ბუნებრივია, წვიმის და ქარის ნამოქმედარი.


ჩემი აფრიკა.


ბუნგალოებია იქ, თითოში აბაზანა, საპირფარეშო, ორი საწოლი თავისი პრიბამბასებით, მაგიდა, კარადა, სამზარეულოს ისინი, მოკლედ, სასტუმროა მინი. შეშის ღუმელიც იყო, რეინჯერმა მოგვიტანა შეშები, აგვინთო, მერე თვითონაც მოვიპატიჟეთ. დილით ყავით გაგვიმასპინძლდა, ისტორიები მოგვიყვა. მორიგეობით არიან თითო-თითო რეინჯერი, 8 დღე მარტოდმარტო რჩებიან. ორი ძაღლი ყავდა, ორიოდე კატა და ცხენები. დავჯდები ცხენზე და ხან მესაზღვრეებთან გადავდივარ, ხან გორაკებზე ავდივარ და ტერიტორიას გადავყურებ, აზერბაიჯანელები არ გადმოვიდნენო.
ეს მდინარე ბუნგალოებთან გადის, ტოესწ ბუნგალოებია “აშენებული” ამ მდინარის ნაპირას, ხოდა აქეთ ჩვენ ვსაუზმობდით მდინარისპირას, იქეთ აზერბაიჯანის ნაპირი იყო.


თავიდან რომ შედიხარ ნაკრძალში, სულ ველებია-ველები და ველები და ისეთი მონოტონური და ლამაზი, მაგრამ ორიენტაციის არევა ძალიან ადვილია.
ხოდა იმ გზებზე ვართ და მოვახერხე და ემპეტრი დავკარგე, ტოესწ, მანქანიდან გადასვლისას დამივარდა და რომ მივხვდი, იმ ადგილს კარგად ვიყავით გაცდენილები, ისე შემრცხვა ისე ისე, თან ვერ მივხვდი, რომ დაატრიალეს მანქანა (იმდენად ერთნაირი პეიზაჟები იყო ჩემტვის) და ერთ-ეთი გამეხუმრა, რაიყო, ხვალაც ამ გზით წამოვალთო ,მე მართალი მეგონა და ავწიე პანიკები. საბედნიეროდ ვიპოვეთ. ნუ აპარატი სულ აქა-იქ მრცებოდა+ რამდენჯერმე გორაკებზეც იგორავა.
გადაშლილი ველების მერე იყო კანიონები, გადამწვარი, ჩამორეცხილი ქედების მერე აბალახებულ-მწვანეკუნწულა ხეებიანი გორაკები, ალაგ-ალაგ ცხენების და ცხვრების ფარა-რემები, მწყემსები და მათი ერთიშეხედვით წყნარი ძაღლები. (კაი გოგო/ბიჭი ხარ და მანქანიდან გადადი, გაგიფენენ ძირს).


გზა, მიმავალი არსაით
მომავალი არსაიდან


იმდენი იძახეს კუმირი-კუმირი რომ უნდა ვთქვა-ეს ხე ჩემი კუმირია 😀


გზაზე არწივები ისხდნენ და ბუები ისხდნენ ხეებზე, ფრინველები გუნდ-გუნდად დაფრინავდნენ, ცა იყო ლურჯი, მზე თბილი, და გათოშილი, ქურთუკებჩაცმული და ქუდჩამოფხატული თბილისიდან წასული მოკლემკლავიანი მაისურით და ჟაკეტით დავდიოდი.

ელიას მონასტერი,კიატადა ეკლესია, კიარადა, ტაძარი, კლდეზე ამოსული. მე არ ვიცი, ვინაა ელია, მხოლოდ ზღაპრებიდან მახოსვს ელია, წვიმებს რო უშენდა ადამიანებს. შეგიძლიათ არ დამეთანხმოთ,მაგრამ ძალიან მაგონებს საბერძნეთის სკლდეზე შეფენილი ქალაქების დიზაინს.


ასეთი ხედი იშლებოდა ზემოდან

და ტურის გენიალური დასასრული: მიტოვებული სამხედრო აეროდრომი არხილოსკალოსთან, დედოფლისწყაროს რაიონში. უძალიანმაგრესი ადგილი მშვიდობიანი აურით და იდეალური ენქაუნთერის და მსგავსი რამეების სათამაშოდ. ხელები შემომეფშვნიტა, რომ დავინახე მიტოვებული ანგარები და წვრილ-წვრილი შენობები და გამოშიგნული კორპუსები გზისპირას. ადრე აქ ცხოვრობდნენ, მერე აიხიკნენ და წავიდნენ და კორპუსიც გაატყავეს, რომ არავინ შესულიყო და ეცხოვრა, ალბათ…

პ.ს. ვინაიდან ჩემი აპარატი ბეხემოტია და არ იღებს კარგად, აი ამ ლინკზეიხილეთ ძალიან კარგი რეპორტაჟი

სასარგებლო ინფორმაცია:

  • მხოლორ ორხიდიანი მანქანებ დადიან
  • გზები პრაქტიკულად არაა, გამყოლი და ჯიპიესი აუცილებელია
  • თან უნდა იქონიოთ პირადობა/პასპორტი. სასაზღვრო ზონაა და ამოწმებენ
  • დარჩენა შესაძლებელია როგორც კოტეჯში, ასევე კარავში (რეკომენცადიას კოტეჯებს ვუწევ)
  • კოტეჯის დასაჯავშნად/რეგისტრაციის გასავლელად აუცილებელია ასევე წინასწარ დარეკვა ვაშლოვანის ადმინისტრაციაში,:

დირექტორი: მერაბ ფიროსმანიშვილი
ტელ: 577 101 850
ელ-ფოსტა: mpirosmanishvili@apa.gov.ge
ფეისბუქის გვერდი: ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიები / Vashlovani Protected Areas
მისამართი: ქ. დედოფლისწყარო, ბარათაშვილის ქ. N5