გურგენიანის ჩანჩქერი


გურგენიანის ჩანჩქერს ნინოსხევისასაც რატომ ეძახიანო ვიკითხე და, იმიტომ რომ ეს მდინარეა ნინოსხევი, და ნინოსი იმიტომ რომ დაღესტნიდან გამოქცეული ქართველი ბავშვი, ნინო დაიხრჩო.

გურგენიანის ჩანჩქერზე პირველად 2008 წელს ვიყავი. პოსტში მხოლოდ ფოტოებია, სადაც ჩანს ბლახები, ბევრი მწვანე, ტყის ბილიკი, ბევრი მდინარე და ჩანჩქერუკები. გზა მონიშნული არ იყო, მაგრამ ბილიკი კარგად ჩანდა. მახსოვს რომ კარგად ვიფოფხეთ, ვიფორთხეთ, დაბრკოლებები გადავლახეთ და ასე მივედით.

_DSC2437

ამ კვირას “დეკა მოგზაურობის” ივენთი მომხვდა თვალში, ხოდა ცოტა ფბ-ზეც გავიკითხე, ხიდებია გზადაგზაო, ფეხდაუსველებლად მიხვალო. განვეწყვე მსუბუქი ექსკურსიისთვის და წავედით.

გურგენიანი_1

პირველივე 50 მეტრის მერე მივხვდი, რომ სხვა გზით მივდიოდით, იმის მაგიერ რომ მარჯვენა მხრიდან, ნორმალური, გრილი, ჩრდილიანი ტყის ბილიკით წავსულიყავით, რიყეზე დავიწყეთ ბოდიალი.

_DSC2409

 

თაკარა მზე, გავარვარებული ქვები, არანაირი ხიდები. მიზეზი- ასე უფრო ახლოა, დროს მოვიგებთო.  (ეს მაშინ, როცა თბილისში 8-ზე მისულები 9-ზე ძლივს გამოვეტიეთ).

_DSC2411

ძალიან გავბრაზდი იმაზე, რომ ჯერ ერთი, გასაგებად ნათქვამი -ნამყოფი ვარ გზა ვიცი- ვერ გაიგეს და იძულებულები გაგვხადეს კუს ნაბიჯით გვევლო (ეს არ იყო ალპური გასვლა, სადაც ყველამ ყველაზე ნელის ტემპით უნდაიაროს) და მეორე – ორ გზას შორის უარესი აარჩიეს.

_DSC2420გზადაგზა რამოდენიმე ადგილას შევისვენეთ, სანამ უკანა ნელი სვლით მოძრავი ბატალიონი წამოგვეწეოდა. გადასაღებიც რომ არაფერი იყო, საკუთარი თავის ფოტოები გადავიღე. კარგად მივდიოდი, ამიტომ შუაგზაში ჩანთაც მოვიკიდე, დიდი არაფერი წონა არ ქონდა, მაგრამ ტესტ-დრაივი გამომივიდა. ოღონდ ბოლომდე ვერ ვატარე, ჩემმა მეგობარმა ვერ მოისვენა და უკან გამომართვა.

_DSC2425

ამასობაში ჩანჩქერს მივუახლოვდით. მიახლოებისას ან უნდა გატოპო, ან მარჯვენა მხარეს ზემოთ აძვრე  და ისე გახვიდე. ფოტოზე ჩანს, თუ კარგად დაკვირდებით.

_DSC2429

ზემოდან ლამაზი ხედები იშლებოდა ადრე, ამიტომ  ბილიკი მოვნახეთ და ჩანჩქერის ზემოთ ავუყევით. ბილიკი იოლია, უბრალოდ, უკიდეგანოდ დამრეცი და ერთ ადგილას ჩაშლილი, ამიტომ კაბებით, შლოპანცებით და მსგავსი რამეებით აძვრომას არ ვურჩევდი არავის.

_DSC2489

ჩანჩქერის ზემოთ ასასვლელი ბილიკი

_DSC2486

იგივე ბილიკი, სინამდვილეში ციცაბოა

ზემოდან ყოვლად საოცარი ხედი იშლება, სიტყვაზე უნდა მენდოთ, რომ ადრე აქედან ბევრად უკეთესი ხედები იყო, დაიჯდებოდი და ფეხებს ჩანჩქერზეგადაკიდებდი,ახლა კი მხოლოდ ჩემი ფეხები და ქვემოთ ხალხი მოჩანს წერტილებად. სიმაღლის თუ ვინმეს ეშინია, ადრენალინი, ადრენალინი ევრივეარ.

_DSC2441

ჩანჩქერის ზემოთ მდინარე ბევრად უფრო სუფთაა და სასიამოვნოდ დაჩრდილული, ხალხის ხმები არ აღწევს, კოცონის ადგილიცაა, ბანაკისაც და 1-2 კილომეტრს თუ აუყვები, ალტერნატიული დასაბანაკებელიც უნდა იპოვო წესით. წყალი დასალევად ვარგისია.

_DSC2471

ზემოთ იყო კარქი. სუპერკარქი. ხოდა მერე რომ დავეშვით ჯგუფისთვის აღარ დაგვიცდია,  იმ მეორე გზის გადასახვევი ვერ ვიპოვე მაგრამ საინტერესო ის იყო, რომ ჩემი მოთხოვნილი ხიდები ადგილზე დამხვდა და უკანა გზაზე ფეხიც კი არდამისველებია.

_DSC2508

_DSC2505

პ.ს. რჩევა ლაგოდეხის გურგენიანის ჩანჩქერზე წამსვლელებისთვის – შესასვლელში საქეიფოდ დაჯდომას ან მოერიდეთ, ან თუ მაინცადამაინც, ჯგუფად იყავით და არ დაიფანტოთ, არაადეკვატური აბორიგენები დარბიან.

პ.პ.ს. ჩემი ნაცნობი კარგი ორგანიზატორების ერთ-ერთი დიდი პლიუსი ისაა, რომ მსგავს მთვრალაბორიგენულ თავყრილობებს ერიდებიან ხოლმე. ჭკუა ნასწავლია, მეტის ღირსი ვარ :დ

Advertisements

ის, რის გარეშეც ლაშქრობაში წასვლა არ შეიძლება


09b-Hike-to-Boiling-Lake-Dominica

როგორ დავლიეთ რაღაცეებიანი წყალი

ეს იყო პეტ… კიარადა კახისზე. პირდაპირ უღრანი ტყით დავეშვით, წყალი ყველას გვქონდა, მაგრამ ცოტა. გზა აგვერია, ხეებზე ვფოფხავდით, ვებღოტებოდით და ვკონწიალობდით. მერე ხეობაში ჩავეშვით და პაწუკა წყარო ვიპოვეთ. გვიმრებიდან გამოსული. რაღაცეები დაცურავდნენ, მაგრამ ვის ენაღვლებოდა, მოვიყუდეთ, დავლიეთ და თქვენ წარმოიდგინეთ არაფერიც არ დაგვემართა.

ჰხოდა ახლა ყველა ასეთი არაპრეტენზიული ვერ იქნება

hiking-water.preview

რატომ უნდა წავიღოთ წყალი?

  • წყალი მძიმეა
  • ოოოო, წყარო შეგხვდება რა სადმე
  • კოკა-კოლა მირჩევნია

ადამიანს საკვების გარეშე სამი კვირა შეუძლია გაძლოს, წყლის გარეშე კი რამდენიმე დღეში იღუპება. ამიტომ ყოველთვის, როცა საქმე პრიორიტეტებზე მიდგება, უპირატესობა წყალს უნდა მიანიჭო და არასოდეს წახვიდე სადმე ისე, რომ მინიმუმ ნახევარი ლიტრი წყალი არ გეგდოს ჩანთაში, ყოველი შემთხვევისთვის.

getty_rf_photo_of_teens_drinking_water_on_hike

როდის უნდა წავიღოთ

პირველ რიგში, ეს იმაზეა დამოკიდებული, სად მიდიხარ. საქართველო ძალიან მდიდარია ბუნებრივი წყაროებით, მაგალითად, ხევსურეთში ყოველ ფეხის ნაბიჯზე წყაროა. წინასწარ უნდა გაარკვიო და სიტუაციის მიხედვით მოიქცე.

  • ლომის მთაზე- მხოლოდ დასაწყისში და ბოლოშია წყარო, ამიტომ მინ.ერთი ლიტრი აუცილებელია
  • მხერზე, სვანეთში, მინიმუმ ორი ლიტრი უნდა წაიღო, იმიტომ რომ ზემოთ წყალი პრაქტიკულად არაა (შორია და ჯობია თან აიყოლო, თუ ღამისთევით არ რჩები)
  • ლაგოდეხში, გურგენიანის ჩანჩქერზე სულ წყალია
  • ვაშლოვანის ჯიპტურზე წყალი თან უნდა წაიღო
  • და ა.შ.

 

  • ebd617a6ac11c86491fa397a3da54e3c

რამდენი უნდა წავიღოთ

  • ნახევარი ლიტრი- თუ ტყიან და უხვწყაროებიან ადგილას მივდივართ
  • ლიტრი- თუ წყაროდან წყარომდე რამოდენიმე საათის სავალი გზაა
  • ორი ლიტრი (და მეტი)- როცა ვიცით, რომ დაღამებამდე წყაროსთან ვერ მივალთ, ან შეიძლება გზასაც ავცდეთ ცუდ/უცნობ რელიეფზე

შენიშვნა: ამას საკუთარი გამოცდილებით ვიძახი, მე წყლის გარეშე უბრალოდ, ვერ ვფუნქციონირებ, თუმცა არის ხალხი, ვისაც წყალი საერთოდ არ დააქვს რამოდენიმესაათიან მარშუტებზე და მხოლოდ წყაროებთან იკლავს წყურვილს.

Hiking_Water_Hyponatremia

როგორ ავიღოთ სასმელად ვარგისი წყალი

  • წყალი უმჯობესია იყოს გამდინარე და სწრაფად მომდინარი- ნაკადული, მთის მდინარე, ჩანჩქერი.
  • ტბის შესართავი ტბიდან გამომავალ ნაკადს ჯობია
  • ყველაზე საუკეთესო ვარიანტში წყარო პირდაპირ მიწიდან უნდა გამოდიოდეს
  • ტბიდან აღებული წყლის ადუღება აუცილებელია.
  • მოერიდე დასახლებებთან ახლოს მყოფ მდინარეებს/ნაკადულებს, შეიძლება ცხოველის ფეკალიებს შეიცავდეს.

 თუ წყლის ვარგისიანობაში ეჭვი გვეპარება

  • ვადუღებთ. რამოდენიმეწუთიანი დუღილი საჭირო არაა, ადუღება სრულიად საკმარისია
  • ვფილტრავთ. მოწყობილობები ძალიან ბევრია და ამაზონზე თავისუფლად იყიდება. მათ შორის LifeStraw

81aIj9pXQyL._SL1500_

შემდეგ პოსტში წყლის თან ტარების იოლ და მოსახერხებელ ხერხებზე ვისაუბრებ, დარჩით ჩვენთან, არ გადაგვრთოთ :3

სვანეთი – ჭალაადი და შდუგრა (1)


თავიდან იყო ისა, ბევრხალხიანი სვანეთის ტური, შვებულებაზე ერთი ფეხი რომ გავაფხაკურე და ვერაო, კაი, ხო, სულ არ მინდა თქო და ვსო.

მერე უცებ ჯიპტურად გადაკეთდა, მერე უცებ მეორე მანქანა გამოჩნდა, უცებ შოდამ დამირეკა, მეორე დღეს უფროსის წინ დავერჭე ხბოს თვალებით და ქვას რომ გახეთქავდა ისეთი არგუმენტებით, აქეთ-იქიდან თანამშრომლები წამომეშველნენ, საქმეს მივხედავთ, წადიო და ასე და ამგვარად, შაბათ დილით, ექვს საათზე დიდუბეში რომ დავერჭე, მაინცადამაინც არ მჯეროდა, რომ სვანეთში მივდიოდი. ყოველთვის მეგონა, რომ წლები ისე გავიდოდა, იქ არ წავიდოდი.

ჯიპტურზე რატომღაც მსუქანი, დიდი ჯიპები და ჯიპზე ოთხი კაცი წარმოვიდგინე, (ასეთებში ვარ მარტო ნამყოფი) რეალურად კიდევ ერთი ორკარიანი ჯიპი და კიდევ მმმ, აი მომკალი და არ ვიცი რა ქვია იმ მანქანას, ის გვყავდა და მანქანაზე ბევრი კაცი მოვდიოდით და იყო ბარგის სახურავებზე დამაგრება, პარალონების თავზე დადება, ვისი ფეხი ვის კისერზეა და სხვა სიამტკბილობები.

რიკოთის გვირაბი

სვანეთისკენ მიმავალ გზაზე პაწუკა, მარა მთელი ოთხკაციანი მანქანაც წამოგვეშველა და კომფორტულად ვიმგზავრეთ. კიდევ კარგი, წამოგვეშველა, თორემ იმ სიცხეში იმ გზაზე დავწყდებოდით. ნუ მე რომ გავწყდებოდი, ზუსტად ვიცი, ბათინკები მეცვა და ისა. ნუ ხო კაი არ ვიცოდი, სად მივდიოდი და მაგიტომ.

გზაში საკუბდრეში გავჩერდით და ისინი ვჭამეთ, ჩანჩქერიც ჩამოდიოდა იქვე. რატომრაც ცივი წყალი არ ქონდათ, ბოთლის. იძულებული გავხდი, ლიმონათი დამელია, რომელიც ძალიან არ უხდება კუბდარს. საერთო ჯამში ძალიან კარგი ადგილია შესასვენებლად.

კუბდარი. ანუ ხორციანი ხაჭაპური ხახვით და ცოტა მწარეთი (უხახვოდ უკეთესი იქნებოდა)

ისეთი შეგრძნება იყო, რომ მთელი დღე მივდიოდით, მივდიოდით და მივდიოდით… გზა იყო ცხელი, მტვრიანი, უზარმაზარენგურიანი, აჩქაფჩქაფებული რომ მორბოდა და მოხრიგინებდა თავპირისმტვრევით. გადასარევი გზაა, ასფალტიანი, მოპირკეთებული, მაგრამ მაინც სულ მტვერია, გაუთავებელი. ერთგან მერსედესი ვნახეთ, გზის პირას კლდეზე შემოკოფსებული, იქვე პატრული.. ვერ მივხვდი, რანაირად უნდა შემოესვა ის მანქანა ასე ნახევარი მეტრის სიმაღლის მქონე კლდეზე. თურმე რაც ეს გზა გაკეთდა, ავარიებიც გახშირდა.

გზაზე გაჭრილი გვირაბები…

გზადაგზა კიდევ ენგურჰესი ვნახეთ, რაღაც საოცარი ფერის წყლით. იქვე მესაზღვრეები დგანან და მკაცრად გითვალთვალებენ, ემანდ სადმე ცალი ფეხი სხვაგან არ გადადგა.

ენგუჰესი

უკვე ღამდებოდა, მესტიამდე რომ მივაღწიეთ, ვიარეთ-ვიარეთ-ვიარეთ-ვიარეთ და საბოლოოდ საადღაც დავბანადით, ჰაწვალი ერქვა, იქვეა, მესტიასთან. მშვენიერი მინდორი იყო, უბრალოდ წყალი არ იყო იქვე, მაგრამ მაკა შეგვპირდა რომ მოგვიტანდა ბოთლებით, ჩვენ ამასობაში კარვები გავშალეთ, მე ქადაგად დავვარდი, კარვები ცეცხლისგან შორს გასწიეთ თქო. შეშა ეყარა ხვინჭასავით, ორ მეტრზე შეხვიდოდი ტყეში და უზარმაზარ შეკვრას გამოზიდავდი.

ბიჭებმა ცეცხლი დაანთეს, ამასობაში დაღამდა, მე ავიღე პარალონი და უპატრონოდ მიტოვებულ ცეცხლთან წამოვწექი.
საკმაოდ ციოდა, თუმცა მემგონი მარტო ჩემთვის, იმიტომ რომ ხალხის ნაწილი სადღაც იქ, სიბნელეში ქეიფობდა. როდის-როდის მოვიდნენ ცეცხლთან, ლუდი მოიყოლეს, კიდევ რაღაცეეები და პირველად მაშინ დავინახე წესიერად ის ადამიანები, ვისთან ერთადაც მთეეეეეეელი 9 დღე უნდა გამეტარებინა.

ამ ცხრა კაცში კიარადა ათში ვიყავით: მე; გოგო-პოზიტივი; ძალიან ჩუმი წყვილი; წყნარ იმაში ეშმაკები არიანო რუსული გამოთქმა როა, აი ისა; ორი მძიმეწონიანი ანუ წინა ადგილებში და კაი პონტში რომ იყვნენ ისინი; კახელი იმერელი სვანი; კიდევ ორი ცალი პოზიტივი, გაჩერებულები და დადუმებულები ერთხელ ვნახე მარტო, სერიოზული დანაკარგის მერე, ისიც 5-ოდე წუთით; და კიდევ აფხაზეთში არსებული მეგრელი თავადის ასული (თუ წორად გავიგე წარმომავლობა). ხო ნუ მოკლედ ჩემი გამოკლებით ძალიან კარგი ხალხი იყო. მე სულ ვწუწუნებდი და  საერთოდაც მე იქ რა წასაყვანი ვიყავი.

ასეთი მთებიც ჩანდა იქვე…

იმ ღამეს ისე მეძინა კარავში, ფეხი არ გამიფხაკურებია (აღმოვაჩინე რომ ფანარი დამრჩა და რომც მომენდომებინა, ვერც გავაფხაკურებდი) ხოდა მეორე დილას კარავიდან რომ გამოვძვერი, აღმოჩნდა რომ რკინის ჭიქაც დამიტოვებია (თავი რატო არ დამრჩა) და ასე ბედნიერად ვმათხოვრობდი რკინის ჭიქებს ყავების ასადუღებლად. საბედნიეროდ გაზი გვქონდა და სწრაფად ხდებოდა ეს ამბავი.

სულ ცოტა ზემოთ თუ აიწეოდი ჩვენი ბანაკიდან, უშბა მოჩდანდა, წაწვეტებული და გაფხორილი.

უშბა.

ვაპოზიორე კარგა ხანს, სანამ ბანაკი აიშლებოდა, კარვებს დაკეცავდნენ, ისაუზმებდნენ. ჯიპტურის ბონუსი ესაა, მშვიდად და ნელა ემზადები და არსად არ მიგეჩქარება. კიდევ ეს მწერიც ვაპოზიორე, მარტო პახოდებში აქვს ხოლმე იმის დრო რომ სარკული ვაწვალო და…

კამერისწვალებისმომენტი

ჭალაადის მყინვარისკენ დავიძარით. მყინვარამდე ასე ერთი საათის სავალია ფეხით, ოღონდ ჯერ მდინარეზე გადებული ხიდი უნდა გადაიარო, ბაგირიანი, რომ ყანყალებს, ცახცახებს და ალაგ-ალაგ ფიცრებს შორის მდინარე მოჩანს. მგონი ენგურია, მაგრამ თავს ვერ დავდებ.

მერე ტყეში მიიკლაკნება ბილიკი, მერე მდინარის გასწვრივ, მერე და მერე აღმართია და ტყე მთავრდება, ქვიანი იწყება, თან რა ქვიანი… რაც რამე უპოვნია თავის გზაზე მყინვარს, ყველაფერი თან გამოუყოლებია, დაუხვეტია, დაუბწკენია და გზადაგზა დაუყყრია ჩვენნაირების კისრის მოსატეხად. ვისკუპსკუპეთ ალბათ ასე ნახევარი საათი და მივედით როგორც იქნა.

გზა-და-გზა ჭალაადისკენ

არ ვიცი რატომ, მგრამ სადღაც შუა გზაშიღა გავარკვიე, რომ მყინვარზე მივდიოდით, მაკამ რომ იმ ისტორიის მოყოლა დაიწყო, როგორ მოწყდა მყინვარიდან დიდი ყინულის ლოდი. გზადაგზა ყველგან ნიშნულებია, ხეებზე, ლოდებზე, სულ პატარა, უმნიშვნელო ბილიკის  გადაკვეთის შემთხვევაშიც კი მინიშნება დევს, საით უნდა წახვიდე.

ჭალაადის მყინვარი

ერთი მხრივ, კარგია, ვერ დაიკარგები, მეორე მხრივ, თითქოს ხელჩაკიდებულს დაგატარებენ.

ჭალადიდან ყინულივით წყალი მოდიოდა, აბა რა იქნებოდა, ყინულია კიარადა მყინვარი, თუმცა რამდენიმე მაინც ჩაძვრა, ქვათაცვენასაც არ მოერიდა და მყინვარის წყალი შეაგროვეს დასალევად. საერთოდ, მყინვართან დილით უნდა მიხვიდე, სანამ მზე დააჭერს და ქვების და ლოდების ქეთ-იქით ფრიალს დაიწყებს, თურმე.

რაშუაში იყო, და ჭალადის დღეს ჩემი დაბდღე დაემთხვა, 22 ივლისი. ხოდა, ხეპი ბიორზდეი თუ მი თქო, გავიფიქრე და ჩემი “ტორტიც” გაჩნდა უცებ. ტორტი რა, ჩემთვის ჩუმად გავიფიქრე რომ ეს უნდა ყოფილიყო ჩემი ტორტი :დ

ხეპი ბიორზდეი, პეპი. პ.ს. სურვილიც კი ჩავიფიქრე :დ

დაბდღეზე გამახსენდა, შუაღამისას გამაღვიძეს ბიჭებმა, კიდევ ერთის დაბდღეც იყო და იმღერეს, რაღაცეებჩარჭობილი საზამთროთი მოადგნენ კარავს. გავდებილდი, საერთოდ არ მახსოვდა რომ ისა… ხოდა როგორმა დაჯღანულმა გავაღე კარვის კარი, წარმომიდგენია სანამ გამახსენდებოდა… 😦

გაუგებარი ქვები

მყინვარამდე სანამ მიხვალ, ნიშანია, რომ უნდა გაჩერდე. იდეაში იმის მერე წასვლა საშიშია, მაგრამ ვინ უგდებს ყურს ამას. ხოდა იმ ნიშანთან ქვებისგან პატარ-პატარა გროვებია აგებული, დიდ ლოდზე. მეც დავადე ერთი ქვა, სიმბოლურად.

ჭალაადის მერე დავიძარით და წავედით “რაღაც ჩანჩქერის” სანახავად. მანქანები სოფელში დავტოვეთ და თაკარა მზეზე გავუყევით მტვრიან შარაგზას. სინამდვილეში ის გზა მანქანით უნდა გამოგვევლო და დიდ დროს მოვიგებდით. გზა თავიდან კარგი იყო, მერე ბილიკი იყო, მერე უცებ ალაგ-ალაგ მდინარე გადმოვიდა, მერე სულმთლად გადმოვიდა და ვდურთეთ თავები ბარდებში, ჩირგვებში, გაუვალში. ნაწილმა პირდაპირ გატოპა, ნაწილმა არ გატოპა და ასე… გზადაგზა ჩინელი ტურისტების ჯოგი შეგვხვდა, მშრალების, ჩემთვის დღემდე გაუგებარია, რანაირად მოახერხეს არდასველება. თან ყურებამდე შეფუთულები იყვნენ, ჩვენ კიდევ აღარ ვიცოდით, რა გაგვეხადა.

გატოპვის  მერე დაიწყო აღმართები, დიდი გრძელი, დამღლელ-დამქანცველი. თან რომ გეტყვიან ორი წუთის სავალიაო და ადვილიო და უცებ  ასეთი “სირთულე” გხვდება, გეზარება რაღაცნაირად. ხალხის ნაწილი წინ წავიდა, ნაწილი უკან ჩამოგვრჩა და ბოლოს მე და ქეთი შევრჩით ერთმანეთს. ბოთლში ორი ყლუპი წყალი გვქოდა და სრულ სიჩუმეში, უზარმაზარ ხეებშუა გაკვალულ ბილიკზე მივსეირნობდით, რომელიც ნელ-ნელა გასწორდა და სასიამოვნო საბოდიალო გახდა. მერე ძაღლლის ყეფა მოგვესმა, გავჩერდით და ვინმეს დაველოდეთ. ეს ვინმე ლევანი და ბექა აღმოჩნდენ, (თითქოს ოთხს აღარ შეგვჭამდა ის ძაღლი და ორს მოგვერეოდა). ხიდს იქით, იქვე, მესაზღვრეები იყვნენ თურმე. საწყალი ხმით ვითხოვე წყალი, მესაზღვრემ ჭიქა აიღო და გამიძღვა, ქეთი მომძახის- ცოტა ჩვენც წამოგვიღე. შეხედა იმან ქეთის,  მერე მე, ამოიოხრა და დიდი ვედრო დაგვიდგა, სავსე. ექვსმა ადამიანმა ლამის ბოლომდე დავლიეთ.

რომ მოვსულიერდით, ზემოთ ასვლა დავიწყეთ. უზარმაზარი ლოდები ეყარა, მივფოფხავდი-მივფოფხავდი და უცებ ვიგრძენი, თუ არ გავჩერდებოდი, ან ვინმეს მოვკლავდი ან მე მოვკვდებოდი, აი ძალიან სულერთი იყო ჩანჩქერიც, მდინარეც, უბრალოდ წამოწოლა და ხეების ყურება მინდოდა. ხოდა გავჩერდი, ვზივარ ლოდზე და ვფიქრობ უკან ხომ არ დავბრუნდე. ამასობაში ვხედავ, ვიღაც სვანი მოდის ცხენით და რაღაცას მომძახის, თან არცისეფხიზელი. ზემოთ გავიხედე, ნწ, ამ ლოდებზე ჩემი მტერი აფოფხდა თქო და დაველოდე მშვიდად. კიდევ კარგი, დაველოდე, წესიერი ბილიკი მანახა, ცხენი შემომთავაზა (უარი ვტკიცე, მინდორზე მირჩევნია ცხენის ტარება) და თვითონ წავიდა, იმ აბდლებს მე ვასწავლე და სხვა ბილიკით მიდიანო, რამე არ მოუვიდეთო.

ადგილი, სადაც მოვკვდი და დავენარცხე

სწორი ბილიკი უფრო მარტივი გამოდგა, მიწაზე მიიკლაკნებოდა და იქვე დიდი ლოდი ეგდო, პანორამული ხედით ჩანჩქერზე, ქვემოთ სოფელზე, და საერთოდაც ისა, იქ უნდა ყოფილიყავით ეს რომ გეგრძნოთ. ლაგოდეხის გურგენიანის  ჩანჩქერი გინახავთ? კი? ხოდა ახლა წარმოიდგინეთ, რომ ეს ჩანჩქერი ჯიბეში ჩაისვამს გურგენიანს. წყლის უზარმაზარი მასა, წარმოუდგენელი სიმაღლიდან, საფეხურებად რომ ეცემა და გზადაგზა ცისარტყელებად იშლება, გარშემო კი უზარმაზარი მთებია და ხეობა და შენ ისეთი პატარა და უმნიშვნელო ხარ, როგორც ბეღურა, მავთულზე შემომჯდარი.

შდუგრას ჩანჩქერი

ესეც ვიდეო…

სანამ მე საკუთარ უმნიშვნელოობაზე ვფიქრობდი, მაკა და ქეთი დაბრუნდნენ, ერთი სვანიც მოყვათ ორი ცხენითურთ, დანარჩენებმა კი მეორესთან ერთდ გზა გააგრძელეს. ჩვენ დავბრუნდით, წყალზე წავედით, მდინარის ხეობას გავუყევით, ერთ განსაკუთრებით ქაფქაფამდინარიან და ლამაზ ნაპირას ბანაკი დავეცით, თხილი-ნიგოზი-ქიშმიშის ნარჩენები და რამდენიმე კანფეტი ვიპოვეთ და ვიპიკნიკეთ, ცოტაც დავისვენეთ, ცოტა სურათები ვაჩხლაკუნეთ და გზას გავუყევით უკან, ბანაკისკენ.

უკანა გზა რატომღაც უფრო მარტივი გამოდგა, ალბათ იმიტომ, რომ არც გვწყუროდა, არც გვშიოდა, მოვბოდიალობდით და ვქაქანებდით.

აქეთობისას და იქეთობისას, ანუ ჩანჩქერთან რომ მესაზღვრეებია, ეს ხიდია გადასავლელი, ერთი შეხედვით ვითომ არაფერი, მაგრამ ისეთი აქაფებული მდინარე ჩამოუდის….

ეს  ის “ცუგაა”, გულები რომ დაგვიხეთქა.

ხოდა მოკლედ ასეთი ცივი წყალი არ იყო რომ გავტოპეთ და იქეთობისას იიიისეთი გაყინული იყო, ტერფებს ვეღარ ვგრძნობდი, კი არ მეწვოდა, მტკიოდა.არადა წყალში ერთი წუთიც კი არ გავჩერებულვარ.

იმ ღამეს გრანდ ოტელ უშბაში ვიბანავეთ. ამ ოტელის მთელი ღირსება აი ეს მთაა, უცებ ზემოთ აიხედები და თავზე რომ დაგყურებს, სასწაული ეფექტი აქვს. ხოდ ბანაობისას აბაზანაში ფენი რომ დავინახე, გამიკვირდა და ბედნიერმა გავიშრე თმა, (ხუთ ლარად გვაბანავეს) მერე ჩაის დასალევად რომ დავჯექი და “სრული ბედნიერებისთვის ვაიფაიღა მაკლია თქო” და “რა პრობლემაა, გვაქვსო”, კინაღამ სკამიდან ჩამოვვარდი. რას-რას და სვანეთში, რომელიღაცა  სოფელში არსებულ სასტუმროში wifi.. მოკლედ, მაგარი იყო. სურათი არ გადამიღია, ელემენტი იტენებოდა და.. თუ დაინტერესდებით, ბეჩოს თემში სოფელი მაზერი იკითხეთ.

ის ღამე რომელიღაც ბლახებიანი გორაკის წვერზე დაძინებულმა გავატარე და დილას ჩემს კარავს მოულოდნელად თავზე შოდას რისხვა დაეცა…

(გაგრძელება იქნება)

ყველაფერი გავლადია, საკუთარი თავის გარდა



ყველაფერი გავლადია
კიარადა
გარდაუვალია ყველაფერი
ყველა ფერი
წითურის გარდა.

….

ვაწყდები კედლებს
გულგრილობის.

….

სიზმრებისგან აშენებულ ციხეში ვცხოვრობ აგერ უკვე 25 წელია
(დღეს უკვე მერამდენედ, დამავიწყდა საკუთარი ასაკი
წარმომიდგენია, რა მომივა 10 და 15 წლის შემდეგ)
და
ვერასოდეს გავთავისუფლდები საკუთარი ემოციების ტყვეობიდან.
(არადა გაფაციცებით ვაგროვებ, რაც შეიძლება მეტს და მრავალფეროვანს, სანამ მოვკვდებოდე).

აი, წუხელაც
ადამიანი მოვიდა სიზმარში
ჩამოჯდა ზურგმოხრილი
ატკივებული
შეციებული
და ისეთი უბედური, რომ სიცოცხლის რამდენიმე წელს გავიღებდი, ოღონდ ბედნიერი იყოს.
(არადა არ ვარ ეგეთი ალტრუისტი)

მე თუ რამე მომკლავს სინანული და სინდისის ქენჯნა იქნება
(ჩემი მეგობრისგან განსხვავებით, არ ვთვლი, რომ ყველა სიტუაციაში, ჩემს მიერ გადადგმული ყველა ნაბიჯი იმ მომენტისთვის საუკეთესო იყო, მაგრამ ის ლომია და სხვანაირად აზროვნება, უბრალოდ, არ შეუძლია), მე კი დღემდე მეტირება თუნდაც იმის გახსენებაზე, როგორც მოვცხე (მოვცხე რა, ხმამაღლა ვუთხარი და მსუბუქად მივარტყი ტაკოზე) კნუტს მსუბუქად იმის გამო, რომ არასწორ ადგილას მოისაქმა.

ნუ, ან ნახტომი სიმაღლიდან
(იქნებ იმიტომაც მეშინია სიმაღლეების რომ ერთი სული მაქვს, ვისკუპო სივრცეში).


სიმაღლეზე გამახსენდა, გურგენიანის ჩანჩქერზე თუ ხართ ნამყოფები, ზემოთა მხარისკენ რომ აფოფხდები, მყუდრო საბანაკე ადგილია და იქ დავეცით ბანაკი… ნაწილი საბანაოდ წავიდა, ნაწილი კიდევ რაღაცას აკეთებდა და მე გამოვერიდე, ჩანჩქერის ზემო სათავეში დავჯექი დიდ ქვაზე, მზე მათბობდა, ფეხებქვეშ ჩამირბოდა ცივი წყალი და ოდნავი გადახრაღა იყო საჭირო იმისთვის, რომ მესკუპა.

მერე ავდექი და მაქსიმალურად მივუახლოვდი კიდეს და ჟრუანტელები მივლიდა, როცა ვაცნობიერებდი რომ ერთი ფეხის უხერხული დადგმა და ჩკა. აქვე დავამატებ იმასაც, რომ უსიმაღლისშიშო ადამიანისთვის ეს დიდი არაფერი ნაბიჯი იქნებოდა.

რომ მკითხო რას ვაკეთებდი იმ დღეებში, ვერ გავიხსენებ, სამაგიეროდ ეს შეგრძნებები ახლაც ისე მახსოვს, თითქოს იმ ქვიდან 5 წუთის გადმობობღებული ვიყო.