სამცხე – ჯავახეთი, სარო


დილის ხუთ საათზე გავედით, ანუ ღამე გავათენე. დილის ხუთზე ადგომა უფრო მეზიზღება თუ ღამის გათევა, ჯერ ვერ ჩამოვყალიბდი. არასოდეს აღარსად აღარ წავალ ასე, ღამენათევი ან დილის ხუთზე ანადგომი მაშინ, როცა ცივა. თან ღამის ორამდე პერაშკები ვაცხე, რატომ არ დამეზარა, წარმოდგენა არ მაქვს.

ბოლო დღეს მაკას ჯიპი და ჯიპში წინა ადგილი გამოჩნდა (მადლობა მაკას) და სასწრაფოდ დავიკავე, ჩავჯექი და… დავიძინე. ციოდა, ძალიან ციოდა, ჩემს სალაშქრო ბათინკებში, თოვლში რომ ფეხი არ გამყინვია, ახლა შემცივდა. ვისაც რამე ქონდა, ყველამ რაღაც მომცა, დავიფარე, მივიფარე, მოვიფარე, ცხვირი ჩავყავი და ჩავთვლიმე. ჩემს უკან მჯდომმა ბიჭმა, ვიწროდ ვზივარო და სკამი მიმაწევინა წინ და მეც ქვემოთ ვეღარ ვიწეოდი, თან ღვედი მეკეთა და ის მავიწროვებდა და მოკლედ, დამჯდარს და კისერმოღუნულად მეძინა/მეღვიძა. თან გულწრფელდ მიხაროდა, რომ მარშუტკაში არ ვიჯექი, იქ ასე ვერ ჩავთბებოდი. ალაგ-ალაგ მზე გამოდიოდა, ან მანქანა ჩერდებოდა სადმე და მზეზე ჩამთბარი ვნეტარებდი უღვედოდ, სანამ იქ ბავშვები სურათებს იღებდნენ, პოზიორობდნენ და ა.შ.

ბუნდოვნად მახსოვს, როგორ გავაჩერებინე მაკას ერთხელ გზაზე, მერე მგონი რაღაც ტბები ვნახეთ და  გადავუღე კიდეც, მერე ესენი სადღაც ჩერდებოდნენ, დაბოდიალობდნენ, ცხელი ყავაც დავლიე მახსოვს და ჩემი მწვანე პლედი ამოვქექე ჩანთიდან. დანიურში ვიყიდე ეს პლედი ათ ლარდ, უმსუბუქესია, უპატარავესი და უთბილესი. გადავიფარე და ძილბურანში ბუნდოვნად მესმოდა, როგორ ხალისობდნენ ჩემზე, მაგრამ ისე მეძინებოდა, პასუხის გაცემის თავიც კი არ მქონდა. გზიდან დამამახსოვრდა ის, რომ ყველგან იყო ძროხები, ყველაფერი ყარდა და ყველგან ნაკელი იყო.

ამ სურათზეც კი ყინავს

მერე გვანცა ისე უბედურად იჯდა უკან და ისეთი სახე ქონდა, რომ ადგილი გავუცვალე, იმ პირობით რომ შუაში დამსვამდნენ, მაკას მანქანას გვერდებზე ქანდარები აქვს და ქანდარაზე ჯდომისას ძალიან მტკივდება წელი, სვანეთის კოშმარად მახსოვს, ძლივს ვიჯექი, გაძლებაზე.  თავიდან საშინელი დისკომფორტი ვიგრძენი გაჭყლეტილმა, აქედან 80 კილო მაწვებოდა, იქიდანაც დაახლოებით მაგდენივე მემგონი, მაგრამ მერე და მერე დავამუღამე, ცოტა გვერდულად დავჯექი, ფეხიც გავშალე, ნახევრად წამოვწექი, კარგად მოვკალათდი და ისევ ძილი გავაგრძელე.

სულ ეს იყო პირველი დღე, სულ სადღაც მივდიოდით, მე სულ მეძინებოდა და მთვლემდა, ყურებში მუსიკა მქონდა და ალაგ-ალაგ ვიღვიძებდი სურათების გადასაღებად. სამსარიდან თბილი მზე, ოქროსფერ, გამხმარბლახებიანი გორაკები და ბევრი-ბევრი სომეხი დამამახსოვრდა, რომლებსაც ჩვენი დანახვა მაინცადამაინც არ უხაროდათ და ეჭვის თვალით ვგიყურებდნენ, აქ რა დაგეკარგათ, მართლა სამსარის სანახავად ამოხვედითო? ერთმა კინაღამ შეცდომითი გზა გვასწავლა, თანასოფლელმა გაწია და კარგად აგვიხსნა.

გზაში ეს პატარა ეკლესია ვნახეთ, რა და ვინაა, არ ვიცი.

ადგილობრივები. რუსულად ვკითხეთ გამოქვებულები საითააო, “პიშჩერა” ვერ გაიგეს, არადა რამენაირად ხო უნდა გაგვეგებინებინა და “დირკები” თქო ვუთხარი და მთელი ის დღე და მეორე დღე სალაპარაკო და საღადაო მასალა მიეცა ჰხალხს. მე როგორც ყოველთვის, ვერ მოვტვინე, რომ რაღაც სასაცილოს ვამბობდი.

აქ აბულის მთა ჩანს. სამსარას “დირკებით” დიდად ვერ მოვიხიბლე და ამ ხედით ვიმშვიდებდი თავს.

ესეც ჩვენი ჯიპი და სამხარა და ქურციკა. სადღაც აქ მაკაც უნდა იყოს, მე სამსარის გამოქვებულებისკენ ვარ აფოფხებული, ნაკელის სუნად ყარდა იქაურობა და ცხვირიც კი არ შემიყვია, შემეშინდა.

მერე მარშუტკის მგზავრებიც მოვიდნენ, შტერი მარშუტკა გვყავდა, ყველა კენჭზე ინაზებოდა, მე აქ არ/ვერ გადავივლიო და ფეხით მოუწიათ ბევრი სიარული, და მოვიდნენ და დახვდათ ეს ქარქატა ქვაბულები და გადაირივნენ და გადმოირივნენ. მშივრები, მწყურვალები, ცაცკლები.

უკანა გზაზე ბევრი არწივები ვნახეთ, ეს განსაკუთრებით ახლოს და მშვიდად იჯდა. ამდენი არწივი და ასე ახლოს მარტო ვაშლოვანში მყვს ნანახი. ცაში ირაოსაც აკეთებდნენ, მაგრამ ეგ ვერ დავაფიქსირე და გული დამწყდა. ეს კონკრეტული სამხარაძის არწივია.

მერე აღარ მახსოვს რა ხდებოდა, მეძინასავით და მერე იყო სარო. სანამ ხალხი ეკლესიასთან პოზიორობდა, მე სულსულსულ კიდეში წავედი, საიდანაც მთელი სარო ხელისგულზე ჩანს, ჩამოვჯექი ლოდზე და ჩავფიქრდი. არ ვიცი, ზუსტად რამდენი ხანი ვიჯექი, მშვიდი და მზეზე გამთბარი, სრულ სიჩუმეში.

მერე… ისევ მეძინა, დიდხანს და მოუსვენრად, ხცისამდე. ხცისში დაგვხვდა ქეთის სახლი, ლოგინები, ადიალები და კიდევ სიცივე. ბავშვები მწვადს წვავდნენ, ანუ ჯერ ცეცხლი აანთეს. სანამ ცეცხლი იყო, კარგი იყო, მერე წავედი და დავწექი. ძალიან გემრიელად მეძინა მთელი ღამე, დანიურში ნაყიდმა ა პლედმა გაამართლა, ცხოვრებაში პირველად, სიცივეში, ჩემს სპალნიკში ჩაწოლილს დილის 6-სკენ არ შემამცივნა. დილისკენ ისეთი ხმაურ-გრუხუნით წამოიშალნენ დანარჩენები, რომ მეც გამეღვიძა, დაველოდე სანამ ყველა წავიდოდა და ისე ავდექი. დილის ყავა დავლიე, ხიდან ჩამოცვენილი კაკალი მივაყოლე, მუსიკას მოვუსმინე, მოვიწყინე, ძალით გავიღიმე და როგორც იქნა დავიძარით.

ძამას ხეობა… ნასინგ სფეშალ, ბორჯომის ჯობია. მომენტ, მომლოცველების სამოთხეა. not for me, anyway.

იყო ბევრი მონასტრები, ხან ერთში შევდიოდით, ხან მეორეში, ხან მეშვიდეში, მაგრამ ის სიმშვიდე, რაც მე მინდა ხოლმე ეკლესიებისგან, არსად არ დამხვედრია. ან სად დამხვდებოდა, ისეთ ფეთიანებივით დავქროდით, საწყალს შეეშინდა და გაიპარა ალბათ.

ხოდა ერთგან ჩამოვედი მანქანიდან, წყლის პირას ჩამოვჯექი და ჩემი ჭია გავახარე, ფოტოაპარატი გავაწვალე და მორბენალი წყალი გადავიღე.  გზაზე ბევრი მანქანა დადიოდა, თან ან სამხედროები, ან ბერები, მეტი არავინ. ანაფორა/ფორმა/ანაფორა/ფორმა და გაკვირვებული სახეები, შვილო აქ რა დაგკარგვია მარტოსო, თან ჯინსზე ბოლოკაბა მეცვა და საოცარი სანახაობა ვიყავი, აჭრელებული, სალაშქრო ბათინკები, ჯინსი, ზედ კაბა, მწვანე მაიკა და წითელი თმები.

იქვე ორი ციხე იყო, ერთ-ერთზე ავფოფხდი (კინაღამ ჩამოვვარდი გზადაგზა, ფეხი დამიცურდა ლოდზე)

ამასობაში მარშუტკა მოფოფხავდა-მოფოფხავდა, ჩვენმგონი ქარელში გავჩერდით, ყავა გავიკეთეთ, ვიჯექი სკვერში სკამზე, პლედმოხვეული, ცხელი ყავით ხელში და მიხაროდა ცხოვრება. ბავშვებმა, არ დაგველოდოთო და სვეტიცხოველში მივედით.
ეს ბავშვიც იქ ვნახე.

მერე დაკეტეს სვეტიცხოველი და გამოგვრეკეს, და მე ტრადიციულად გავიფიქრე, რომ ეკლესიები არ უნდა იკეტებოდნენ.

წელს პირველი გასვლა იყო, საიდანაც 12-მდე მოვედი სახლში და თან არც კი დავიღალე. სახლამდე მაღაზიაშ იშევედი, ხაჭო მინდოდა და მერამდენედ ვეგონე ვიღაცეებს უცხოელი და “ვაი ამის პატრონს, რა დაკარგვია აქ” მოვისმინე. ქართულად რომ ვიკითხე რაღაც, მერე მე ვიხალისე იმათ სახეებზე, მაგრამ მაინც საწყენია ასე რომ “ხვდებიან უცხოელებს”.

თუშური ჩემ-ფესვ-ტური. I



თბილისი-ალვანი-ცერის უღელტეხილი-დართლო-დანო-ნაწვიმარი კარვები

პარასკევს წავედით თბილისიდან ალვანში, დავიქირავეთ 15 კაციანი მარშუტკა, რომელშიც რატომრაც 20 კაცი ჩავსხედით და ალვანამდე ორი საათის გზას ოთხი საათი მოუნდა გომბორის გავლით…

საბედნიეროდ თამაზის სახლში გავჩერდით, ოღონდ მანამდე საკმაოდ დიდხანს ვეძებდი ჩაბნელებულ ალვანში იმ უბანს, სადაც გავიზარდე და სადაც გასაღები უნდა ამეღო სახლის. იმ ღამეს წყლის გადავლებაც მოვასწარით მე და კიდევ რამდენიმე გოგომ.

დილით ექვსზე ავდექით და შვიდისკენ დავიძარით, მე ძალიან მეშინოდა გზის, ტოესწ, სიმაღლის და საშიში შეგრძნებების და სასიამოვნოდ გაოცებული დავრჩი სიმარტივით და მძღოლის ოსტატობით :აქდიდიგულიკი:


გზა იდეაში კარგია, პატარა მანქანა თავისუფლად დადის, მაგრამ დიდ სატვირთოს რაღაც მომენტში ადგილი არ ყოფნის მოსახვევში, ამიტომ უკანსვლით იხევს უფსკრულამდე, მერე ერთს ამოიხვნეშებს და გზას აგრძელებს და აი მაგ ადგილებში ისა, რამდენიმე წლის სიცოცხლე დავტოვე მგონი :შ

(თუმცა ზვიო მომიყვა, რომ წესით ძარაზე კი არ დგას ხალხი, როგორც ჩვენ ვიდექით, არამედ უამრავი ბარგია დაწყობილი და ადამიანი თუ დადგა, ბორტი მუხლამდე წვდება, ამიტომ ბარგზე ჯდებიან და ხელი ბორტზე უკიდიათ და გადავარდნის შანსები+ ექტრემალური შეგრძნებები უფრო მეტია)

ხოდა, მიუხედავად იმისა, რომ მთა ყველგან მთაა, ტყე ყველგან ტყეა, ბალახი ყველგან ბალახია და გზა ყველგან გზაა და მე ძალიან ბევრგან ვარ ნამყოფი, თუშეთის გზამ მომხიბლა, აი ხევსურეთში რომ მიდიხარ, უბრალოდ აიღებ და მიდიხარ, არანაირი მისტიკა, აქ კი ცაზე გამოკიდებული გრუნტის გზით შედიხარ კანიონებში, უფსკრულში მდინარე მოჩქეფს, ზემოდან გადმომყურე ფერდობებზე ჯუნგლებივით ტყე და წვრილ-წვრილი მდინარ-ჩანჩქერებია და შენ სადღაც შუაში, სალ კლდეზე შეკოფსილ გზაზე მიცანცარებ, ჭიანჭველასავით…


კანიონის მერე უცებ გადიხარ გაშლილ სივრცეში, რომელიც ძალიან გავს ხევსურეთის გლუვ მთებს და ხვდები, რომ ის კანიონები და დროსა და სივრცეში მოგზაურობის შეგრძნება რომ არა, თუშეთი ერთი ჩვეულებრივი მთიანი მხარე იქნებოდა.

მიდიხარ დ მიდიხარ და მიდიხარ და ერთ ადგილას კამაზი უკუსვლით რომ დაეშვა და წივილის მაგიერ სიცილი რომ დავიწყე, მაშინ მივხვდი რომ მეშინია არა ფეხი, რომ დანდობილი ვარ ამ კაცმაარიცის რამდენი წლის კამაზს და მის მძღოლს და სალ კლდეებზე წამოკიდებულ გზებს.

მეტი სურათების სანახავად შეცანცარდით აქ


ცერის უღელტეხილი, ანუ ცერი, ანუ ადგილი, სადაც ყველანაირი ღორისხორცეულობა უნდა დატოვოთ, ამ ადგილის მერე აღარ შეიძლება.


ხოდა, პირველი ქუმელაურთა გხვდება (ყოველშემთხვევაში ასე აწერია)
და მერე იყო ომალო, ყველაზე დებილი სოფელი იმ სოფლებს შორის, რაც თუშეთში ვნახეთ,. უაზროდ გაბნეული უაზო სახლები, მოკლედ ისა… ჩკა :/


კესელოები… უმმ… დიდი არაფერი, კოშკებია შეკოფსილი ბევრი ერთად, იქ მუზეუმია , იმიტომ რომ ჩემხელა ბოქლომები ედო, შევიჭყიტე და ძველი სურათები დავინახე, ბებიაჩემსაც ქონდა მასეთები, ქალები ვერცხლისფულებიანი ყელსაბამებით, კაცები მკაცრი სახეებით და მრგვალსახიანი ჩაღმა ბავშვები…

დართლო
დავიძარით მერე დართლოსკენ,ხოდა მე ის-ის იყო გავიფიქრე, თუშეთი როგორ მზიანად მხვდება თქო, რომ ლაწანი გავიგე და ტოტი მომხვდა თვალში, არადა ძარაში ვიყავი მოხრილ-ჩამალული და აუჰ ისე გამამწარა :შ ფაქტიურად ისა, სად დაწანწალებდიამდენხანს-ო წკეპლა მომხვდა. ისე, ერთადერთხელ იწვიმა, არადა კოკისპირული წვიმები იყო გამოცხადებული.

მერე იყო დართლო


ისევ დართლო…


იქ დაგვხვდა დიდი ველი, მდინარე, ხეობა და საკარვე ადგილები, დავბანაკდით, ვჭამეთ და დანოსკენ შევუყევით.

ჩემი გვარის სოფელია დანო, დართლოდან რამდენიმე კილომეტრში, პირქუში, მთის წვერზე შემომდგარი, გრილნიავმოქარაშოტე. სახლების ნახევარი დანგრეულია, მათ შორის ჩვენიც, ანუ პაპაჩემის. მე არ ვიცოდი რომელი იყო და ყველას გადავუღე. ხატი იყო სამაგიეროდ ლამაზი, და ვიღაცეები იყვნენ იქ ჩასულები, ბავსვიანები, გაშავებულები, მძიმე შრომისგან დაბერებულები…

და თუ ადამიანები ის ვართ, რადაც გარემო გვქმნის, აწი აღარაა გასაკვირი რომ ისა…


დანოელების ხატი

დანო ზემოდან
დანოს მეტი სურათების სანახავად დააკლიკეთ აქ

სანამ დანომდე ავიდოდით, ღრუბლები მოიჯარა, დანოშივე გაისმა ჭექაქუხილების ხმები და ცივმა ნიავმა დაუბერა. კვავლოს ნახვა საერთოდ არ მინდოდა, ამიტომ სირბილთ დავეშვი და წკიპზე მივასწარი საკუთარ გარეთ დაგდებულ რუგზაკს, შევაგდე კარავში. ჩვენს კარავსაც გადავაფარეთ რამეები, შევძვერით სულ სველები, ვხუხეთ დათოს წამოღებული ორნახადი ჭაჭა და კარავშჳ ისე უცებ დათბა : ))) აი ასტერიქსში და ობელიქსში რომ სასმელს სვამენ და ნაწნავები გაეპრიხებათ ხოლმე, ზუუსტად მასე გამეპრიხა ყველა უჯრედი.

ხოდა მერე მითხრეს რაააამდენს წუწუნებო, ბოდიში ბატონო, მე როცა ვნერვიულობ ვწუწუნებ ხოლმე და აწი გამაგდეთ წვიმაში გარეთ და სულ წავალ ჯანდაბაში :შ

ხოდა ესაა დართლოში ის ცნობილი თორმეტი მსაჯულის სჯისადგილი, რომლის სათავეშიც ქალი იყო და რომლის როლშიც მე ვარ ამ სურათზე



ხოოოდა სანამ ჩემს სახლში შემოხვალთ, ფეხები კიარადა, ღორის ხორცები დაიწმინდეთ თუ შეიძლება…

მიუხედავად იმისა, რომ წინა დღეს ცალკე მე და ცალკე ორგანიზატორმა საკმაოდ ბევრჯერ გავიმეორეთ რომ ღორის ხორციანი რამეები არ უნდა წაგვეღო, ცერზე ამოიღო ჩანთიდან რომელიღაც გოგომ პაშტეტი და ისა… კიდევ კარგი უცხო იყო, თორემ ჩემიანი რომ ყოფილიყო ძალიან, ძალიან ვეჩხუბებოდი… ახლა კი რას ვიზამდი, გავწიწმატდი და მტკიცება დავიწყე რომ ისა, ესა და და ამდაგვარად და რამდენჯერ გთხოვეთ ბლაბლაბლა…

მესმის, რომ მისთვის ჩემი ღორის ხორცზე გაჭედვა ზუსტად ისეთივე იყო, როგორც ჩემთვისაა ეკლესიაში კაბით შესვლის მოთხოვნა, მაგრამ მე თუ შემოვდივარ შენს ტაძარში კაბით ან თავს ვიკავებ, შენც დატოვე რა ეს ხორცი, არ მოკვდები უმაგისოდ ოთხი დღე…

თუ თქვენ გჯერათ, რომ ქრისტე მესამე დღეს გაცოცხლდა იმისდამიუხედავად, რომ საკუთარი თვალით არ გინახავთ, მე რატომ არ უნდა მჯეროდეს, იმის, რომ მას მერე,რაც თუშმა კაცმა დართლოში ტურისტების მიერ ატანილი ღორის ხორცი შეჭამა, ხევი ადიდდა და სახლი სახურავამდე დაიფლო? მითუმეტეს, ჩემს გადაღებულ სურათებზეც კი ჩანს იმ სახლის სახურავი.(კაცი გადარჩა)

აკხმ….

არა, თქვენ არაფერი არ მოგივათ ღორის ხორცისგან, უბრალოდ, ზრდილობის ამბავია….

აი ხატთან ქალის გავლაზე უფრო მკაცრი წესებია და ზრდილობის ელემენტარული წესები ვეღარ გიშველით )))

გაგრძელება იქნება…

შემდეგ სერიაში– მეცხვარის ძაღლები ,ხინკალი, კოტრები, დათვის ბუნაგი და სხუა მრავალი

ზანავი-ნუნისი ნაწილი 2


გამოღვიძება იყო უცნაური… მეორე საწოლზე გოგო იწვა რომ დავიძინეთ და კაცის ხვრინვამ გამაღვიძა… არც მეორე ოთახიდან ისმოდა ხმა, კედელზე 2009 წლის კალენდარი ეკიდა და საერთოდ ვერ მივხვდი, ორი დღე გადაბმულად გვეძინა, რა დღე იყო, ჩვენები სად იყვნენ ხმები რატომ არ ისმოდა… მოკლედ ისა, კიდევ ერთი საინტერესო გამოღვიძება შემოემატა ჩემს კოლექციას.

ავლაპარაკდით მე და პუტინა და გვეპასუხება იატაკიდან ვიღაცა… კაი ხანი ლაპარაკის მერეღა გაგვახსენდა, კიმარა რომელი ხარ შენ მანდ-ო და ასე გავიცანით გოგო, რომელიც გუშინ ჩვენთან ერთად იყო მთელი დღე მაგრამ ისა… ნუ ხომ გესმით )))))


მყუდროდ და ბუნდოვნად მახსოვს მეორე დღე, სპალნიკიანად ვიწექი რბილ ლოგინზე, იქვე ღუმელი გუგუნებდა და ცხელი ყავისთვის წყალს ამზადებდა, ხან მეძინა, ხან ვთვლემდი,ხან რამეს შევისუსნებოდი, ალაგ-ალაბ საინტერესო რამეებს ვთამაშობდით, ნაწილი მღეროდა და ქეიფობდა, უცებ, ჩათვლემილი რომ წამომახტუნა გურულმა კრიმანჭულმა, წერილი როგორ არ წავიღე, ვერ მივხვდი, ეს იყო სრული კაკაფონია, ვინც ეს კრიმანჭული მოიგონა…. დაილოცოს მეგრული ნანა, და მრავალჟამიერი და საგალობლები და ყველა მრავალხმიანი სიმღერა გარდა კრიმანჭულისა :ტირილ:


აი ასეთი ხედი დავინახე ახალგაღვიძებულზე….

სულ გამომრჩა, წივწივას როგორ ველოდებოდი, ტოესწ ნუნისის მდელოზე წივწივას კარავში შეძვრომა-დაბანაკებას და ვერ გადავედით,მდინარე იყო გადასალახი, ამიტომ თავისი ფეხით გვესტუმრა და ისა, ისე გამიხარდა, ისე, შენიანს რომ აღმოაჩენ უდაბნოში.


ახალაშენებული მონასტერიც მოვინახულეთ, მე უკვე მესამედ… იგალობეს, მრავალჟამიერიც იმღერეს, მე ეზოშჳ ვიდექი, ასე უფრო ეფექტური მოსასმენია ხოლმე.


იყო ბევრი მწვანე და ფუსთა ხაერი


და რეინჯერების კოტეჯი, რომელსაც კარაველების ურდო შემოესია, რეინჯერები გააძევა და შტურმით აიღო და დაბანაკდა, ფესვები და ბათინკები გაიდგა, ჩანთები გასაშრობად მიაფინა და არსადაც არ წავალთ-ო გამოაცხადა.


ეს იმ კოლექციის მცირე ნაწილია, რომელიც იმ ორი დღის მანძილზე ღუმელთან შრებოდა. მოჩანს ასევე გამურული ჩაიდანი, რომლის მსგავსის დანახვაზეც ერთხელ ჩემმა ნაცნობმა სერიოზულად მკითხა- კიმარა, აქედან რომ სვამთ როგორ არ გეშინიათო. მეც საწყალი სახე მივიღე- აბა სხვა რა გზა გვაქვს თქო.


მერე მზიანი დღე გათენდა, ჩვენი ნუნისიდან წამოსვლის დღე


მზეზე წოლაც მოვასწარი, დაჟრუანტელებაც, სახის ალეწვაც .


და დავიძარით პირველი არა და მეორე ნაკადი (პირველები დედაბერაზე გადასვლის დღესვე,შუაღამისას წამოვიდნენ თბილისში), მე, ხათო, ბარტყი, ქეთი, და ბაქარის რაზმი.


გზა იყო ასეთი


ალაგ ასეთი


ააააააი, იმ თოვლიანი მთიდან ჩამოვიდნენ ისინი ბარში, დიახთ, დიახთ


გზაზე…


გველი ვიპოვეთ, მკვდარი, და მე ის გველი გამახსენდა, გული რომ გაუსკდა რაჭაში : )))


მერამდენედ ჩავიარე ამ სახლის გვერდით და ისევ ზუსტად ისეთია, ნეტა ჩადის ხოლმე ვინმე, თუ ჭიშკარგამოკეტილი ელოდება ამაოდ…


ხოდა მერე რელსებზე მოვძუძგეთ, გვაგვიანდებოდა, ცხოვრებაში ასე სწრაფად იაპონურად და შეშინებულად არ მივლია მგონი, სწრაფად იმიტომ რომ ბიჭები დადიოდნენ სწრაფად, იაპონურად იმიტომ, რომ ძელები ახლო-ახლო იყო და შეშინებულად იმიტომ რომ ვერ ვხვდებოდი საიდან უნდა მოსულიყო მატარებელი და არ მინდოდა ზედ ჩემზე გადაეჯლიგინა.

ხოოოოდა, პირველად იყო ისა, ლუდი :აქ დიდი გულიკი:

ჩემი მესამე და არაუკანასკნელი ტრადიციული ლუდისსმა მოლითში, აქ ლუდი განსაკუთრებულად გემრიელია, მითუმეტეს თუ ლუდისჭიქიანად და ზურგჩანთამოკიდებულს შეგსვამენ მატარებელში, გზადაგზა იმღერებ, საწყალ ბულბულს შეიბრალებ, ლუდი რომ გაგითავდება და კიდევ იშოვნი, ნაგვის ყუთში შენივე ჩადგმულ ჭიქებს უკანვე ამოიღებ, შეავსებ და სმას გააგრძელებ.


ბაქარი და მისი რაზმი გვემშვიდობება… არ ვიცი ამას წაიკითხავენ თუ არა, მარა მადლობა მინდა ვუთხრა, დედაბერაზე ძალიან მამხნევებდნენ თავისი იქ ყოფნით და კიდევ რომელიღაცამ შეკრების ადგილამდე რომ მიმიტანა, მიყვანა არ ერქვა ამას, უცებ ვიღაც მომვარდა, ჩანთა მომხსნა და სნამ აზრზე მოვედი, ცხვირსახიცივით მიმაფრიალა .


დაბოლოს, მატარებელში იმდენად დაკომპლექსებული ხალხი იჯდა,რომ ათლარიანი ვაგონის ბოლოშიღა ძხლივს დავაურდავეთ.

პ.ს. მთელი ეს ისტორიები იქ მყოფების და ბლოგის მკითხველების გარდა ერთმა ტაქსისტმა და ერთმა გამყიდველმაც იცის, მკითხეს, არ დამეზარა და მოვუყევი : )))

ადგილები, რომლებიც "შენია".


შატილში რომ ჩავედი პირველად, ისეთი შეგრძნება მქონდა რომ სახლში დავბრუნდი დიდი ხნის განშორების შემდეგ. ყველაფერი რატომღაც ძალიან მშობლიური, ნაცნობი და სიმშვიდისმომგვრელი იყო, სიახლის არანაირი განცდა არ მქონდა, ერთადერთი რასაც ვფიქრობდი- რატომ ვგრძნობ აქ თავს “სახლში”? ტურისტივით კი არა, ძველი მოსახლესავით დავდიოდი, რომელიც წლების წინ ბარში ჩავიდა და როგორც იქნა, გადაწყვიტა, ძველი ადგილი მოენახულებინა.

მეორე დღეს წამოვედით, სხვები თბილისში ბრუნდებოდნენ, მე შატილს ვტოვებდი და ვიცოდი, რომ აუცილებლად ჩავაკითხავდი ისევ.

ასეთი რაღაც საქართველოს არც ერთ კუთხეში არ მიგრძვნია.

ეს კი კორფუა, კუნძული სადაც პატარა ჯერალდ დარელი ცხოვრობდა და სადაც იმ წიგნის ისტორია დაიწყო, მე რომ საბერძნეთის ეს ნაწილი შემაყვარა.

და ვიცი, რომ ოდესმე თუ კორფუზე მოვხვდი, ზუსტად ასეთივე შეგრძნება მექნება, სახლში დაბრუნების. არაუცხოობის.

როგორ წავედი აფრიკაში


 

 

 

ვაშლოვანი უნდა ნახოთ! ყველამ უნდა ნახოს, აუცილებლად!  ორი დღე სხვა სამყაროში ვიყავი, სხვა განზომილებაში, აფრიკის უდაბნოებში, ავსტრალიის მინდვრებზე…

ვინც მიცნობთ, შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ 12 უცნობი ადამიანი და მე და მშვიდად გადაათვალიეროთ ფოტოები.(სურათული ქრონოლოგია დაცული არაა, რასაკვირველია)
ვინც არ მიცნობთ, შეგიძლიათ კითხვა გააგრძელოთ.

საუკუნეა ვოლზე მივარდება ტობათრეველის რაღაცეები, ამ ბოლო დროს აფრიკა ამოვიკვიატე და უცებ ვკითხულობ რომ მიდიან ვაშლოვანში, პლიუს, ის ძალიან გავს აფრიკას, ხოდა მაშინვე “შევეტენე”, დაუფიქრებლად, რომ დავფიქრებულიყავი არ ჩავეწერებოდი. (თავის დროზე ამიტომ არ დავდიოდი კარავულ პახოდებში.)

მაღვიძარამ რომ დარეკა,დილის ხუთ საათზე, კიდევ ერთხელ გავიხსენე, რომ არავის ნომერი არ მქონდა და რომ მე იქ დამელოდებოდნენ და სასწრაფო წესით ავდექი და გავეტიე სახლიდან. ის, რომ ჩექმების მაგიერ ბოტასები ჩავიცვი მექანიკურად, გზაშიღა გამახსენდა და თვითგვემას რაღა აზრი ქონდა, ხოდა ვიკავკავე ამაყად,სანამ მზე ამოვიდოდა.

ერთადერთი ცუდი, რაც მოხდა, ის იყო, რომ საღამოს ამტკივდა თავი, აუტანელი ხარისხის და სინათლის ნათურები იყო,თვალები დამეძაბა და ასე მეგონა, გამისკდებოდა თავი. წავიფარე კურტკა და 12 კაცის ღრიანცელში ისე ჩამეძინა, ისე წავიდნენ და ისე ალაგდა იქაურობა, არ გამიგია. ამიტომ თუ წასვლას დააპირებთ და მგრძნობიარე თვალები გაქვთ ნორმალური ნათურები წაიღეთ.


დილით რეინჯერმა ყავაზე დაგვპატიჟა, მე არ ვიცოდი რა ყავა ექნებოდა ამიტომ ჩემი ყავით წავედი და ცხელი წყალი ვითხოვე და გამოვედით მერე მზეზე და ამ ადგილებში დავბოდიალობდით და მზეზე ვთბებოდი და ყავას ვსვამდი და ვიყურებოდი და ისე მშვიდი ვიყავი, ჰარმონიაში საკუთარ თავთან. ძალიან დიდი ხანია ასე არ ვყოფილვარ, ბოლოს ბირთვისებში ვიყავი ასე. (პ.ს. ვაშლოვანი მეგა-სუპერ-კუპერ-ბირთვისებია,იმჰო). თან, ყველა უცხო იყო, მობილური გამორთული, ამან კიდევ უფრო გაამარტივა ყველაფერი. არაფერს არ ქონდა მნიშვნელობა ერთი რაღაცის გარდა: მე სხვაგან ვიყავი.

აი ამ გადმოსახედზე შემეშინდა

დავფოფხავდი ამათთან ერთად სიმაღლეებზე, მუცელშჳ დავლილი ემოციებით ვაიფობდი და ერთადერთხელ შემეშინდა ძალიან, მთა მიწის იყო, თხელძირიანი ბოტასი მეცვა და ვერ ვენდე, 40 წლამდე ბევრი რამე მაქვს მოსასწრები, სიკვდილს ჯერ არ ვგეგმავ თქო.

ქართველი სფინქსი ))))))))))) ბუნებრივია, წვიმის და ქარის ნამოქმედარი.


ჩემი აფრიკა.


ბუნგალოებია იქ, თითოში აბაზანა, საპირფარეშო, ორი საწოლი თავისი პრიბამბასებით, მაგიდა, კარადა, სამზარეულოს ისინი, მოკლედ, სასტუმროა მინი. შეშის ღუმელიც იყო, რეინჯერმა მოგვიტანა შეშები, აგვინთო, მერე თვითონაც მოვიპატიჟეთ. დილით ყავით გაგვიმასპინძლდა, ისტორიები მოგვიყვა. მორიგეობით არიან თითო-თითო რეინჯერი, 8 დღე მარტოდმარტო რჩებიან. ორი ძაღლი ყავდა, ორიოდე კატა და ცხენები. დავჯდები ცხენზე და ხან მესაზღვრეებთან გადავდივარ, ხან გორაკებზე ავდივარ და ტერიტორიას გადავყურებ, აზერბაიჯანელები არ გადმოვიდნენო.
ეს მდინარე ბუნგალოებთან გადის, ტოესწ ბუნგალოებია “აშენებული” ამ მდინარის ნაპირას, ხოდა აქეთ ჩვენ ვსაუზმობდით მდინარისპირას, იქეთ აზერბაიჯანის ნაპირი იყო.


თავიდან რომ შედიხარ ნაკრძალში, სულ ველებია-ველები და ველები და ისეთი მონოტონური და ლამაზი, მაგრამ ორიენტაციის არევა ძალიან ადვილია.
ხოდა იმ გზებზე ვართ და მოვახერხე და ემპეტრი დავკარგე, ტოესწ, მანქანიდან გადასვლისას დამივარდა და რომ მივხვდი, იმ ადგილს კარგად ვიყავით გაცდენილები, ისე შემრცხვა ისე ისე, თან ვერ მივხვდი, რომ დაატრიალეს მანქანა (იმდენად ერთნაირი პეიზაჟები იყო ჩემტვის) და ერთ-ეთი გამეხუმრა, რაიყო, ხვალაც ამ გზით წამოვალთო ,მე მართალი მეგონა და ავწიე პანიკები. საბედნიეროდ ვიპოვეთ. ნუ აპარატი სულ აქა-იქ მრცებოდა+ რამდენჯერმე გორაკებზეც იგორავა.
გადაშლილი ველების მერე იყო კანიონები, გადამწვარი, ჩამორეცხილი ქედების მერე აბალახებულ-მწვანეკუნწულა ხეებიანი გორაკები, ალაგ-ალაგ ცხენების და ცხვრების ფარა-რემები, მწყემსები და მათი ერთიშეხედვით წყნარი ძაღლები. (კაი გოგო/ბიჭი ხარ და მანქანიდან გადადი, გაგიფენენ ძირს).


გზა, მიმავალი არსაით
მომავალი არსაიდან


იმდენი იძახეს კუმირი-კუმირი რომ უნდა ვთქვა-ეს ხე ჩემი კუმირია 😀


გზაზე არწივები ისხდნენ და ბუები ისხდნენ ხეებზე, ფრინველები გუნდ-გუნდად დაფრინავდნენ, ცა იყო ლურჯი, მზე თბილი, და გათოშილი, ქურთუკებჩაცმული და ქუდჩამოფხატული თბილისიდან წასული მოკლემკლავიანი მაისურით და ჟაკეტით დავდიოდი.

ელიას მონასტერი,კიატადა ეკლესია, კიარადა, ტაძარი, კლდეზე ამოსული. მე არ ვიცი, ვინაა ელია, მხოლოდ ზღაპრებიდან მახოსვს ელია, წვიმებს რო უშენდა ადამიანებს. შეგიძლიათ არ დამეთანხმოთ,მაგრამ ძალიან მაგონებს საბერძნეთის სკლდეზე შეფენილი ქალაქების დიზაინს.


ასეთი ხედი იშლებოდა ზემოდან

და ტურის გენიალური დასასრული: მიტოვებული სამხედრო აეროდრომი არხილოსკალოსთან, დედოფლისწყაროს რაიონში. უძალიანმაგრესი ადგილი მშვიდობიანი აურით და იდეალური ენქაუნთერის და მსგავსი რამეების სათამაშოდ. ხელები შემომეფშვნიტა, რომ დავინახე მიტოვებული ანგარები და წვრილ-წვრილი შენობები და გამოშიგნული კორპუსები გზისპირას. ადრე აქ ცხოვრობდნენ, მერე აიხიკნენ და წავიდნენ და კორპუსიც გაატყავეს, რომ არავინ შესულიყო და ეცხოვრა, ალბათ…

პ.ს. ვინაიდან ჩემი აპარატი ბეხემოტია და არ იღებს კარგად, აი ამ ლინკზეიხილეთ ძალიან კარგი რეპორტაჟი

სასარგებლო ინფორმაცია:

  • მხოლორ ორხიდიანი მანქანებ დადიან
  • გზები პრაქტიკულად არაა, გამყოლი და ჯიპიესი აუცილებელია
  • თან უნდა იქონიოთ პირადობა/პასპორტი. სასაზღვრო ზონაა და ამოწმებენ
  • დარჩენა შესაძლებელია როგორც კოტეჯში, ასევე კარავში (რეკომენცადიას კოტეჯებს ვუწევ)
  • კოტეჯის დასაჯავშნად/რეგისტრაციის გასავლელად აუცილებელია ასევე წინასწარ დარეკვა ვაშლოვანის ადმინისტრაციაში,:

დირექტორი: მერაბ ფიროსმანიშვილი
ტელ: 577 101 850
ელ-ფოსტა: mpirosmanishvili@apa.gov.ge
ფეისბუქის გვერდი: ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიები / Vashlovani Protected Areas
მისამართი: ქ. დედოფლისწყარო, ბარათაშვილის ქ. N5

შიდა ქართლი, დმანისი, შემოდგომა


შაბათის დილა იყო მგონი, კარავზე თემას გადავაწყდი, ერთი ნაცნობი სახელი და კიდევ დმანისი მომხვდა თვალში, მივჭიკარტდი და კვირას, 9:30 რედისონ ივერიასთან ვიყავი დარჭობილი. (კარაველების საყვარელი შეკრების ადგილი, რომელიც მიუდგომელი ციხესიმაგრეა ჩემთვის, არაფერი არ მიდის ანუ ჩემგან), მივდიოდით მე, ბასა-ტტტ, კიდევ კარავი87 (ეს ის აღმოჩნდა, რკონის გასვლაში რომ დავკარგეთ კინაღამ) და მისი მეგობარი დიმიტრი. მანქანის სახელი არ მკითხოთ, ჯუსტ ვიცი, რომ მსუბუქი მანქანა იყო და საწყალი სულაც არ ეცოდებოდა პატრონს.

დმანისში კი… უბრალოდ, ლამაზი იყო და ეკლესიის ჩუქურთმებსაც შევახე ხელი.
აწი მემახსოვრება )))


ხე სიცოცხლისა

ამინდი იყო სუპერ, ანუ მოღრუბლული, ნესტიანჰაერიანი და შემოდგომისფერებიანი.
ქვემო ქართლში ვიყავით, ბევრი ეკლესიები ვნახეთ, მე ყველაზე ძალიან ყორანთა და როსტევანი კიარადა რატევანი მომეწონა, ტოესწ, კი არ მომეწონა, ულამააზეს ადგილებში იყო გაშენებული.


ხოდა, ჯერ დმანისით დავიწყებ, იმიტომ რომ იქ მწვანე ეკლესია იყო, საყვარელი :გულიკები:


ცა აბანოდან კიარდა მისის სახურავიდან ჭვრიტი


ესეც აბანოდან გადავიღე


ზემოთ, ციხიდან მოვფოფხავთ. ჩაფოფხებისას ავტყდი სურათი გადამიღეთ თქო და ისეთი დავენარცხე… კიდევ კარგი დავენარცხე დაარ დავსრიალდი თორემ ჩავსრიალდებოდი ეკლესიამდე და მოვიტეხდი რამეს ))

ხედი სულსულზემოდან


ფერად-ფერადი


შუასაუკუნეების ფეოდალის ციხე-სიმაგრეს გავს, არა?


სხვარი. ერთს ზედაც შევაჯექი, აქ ვერ დავდებ, არაპოლიტკორექტულია მაინც, თან ამდენი ჩემი სახე რაუბედურებაა


რა მნიშვნელობა აქვს, რა იყო, ლამაზი ხომ იყო


ტრადიცია თათრების (თუ სხვა ეთნიკური ჯგუფია,იზვინიაიუს, ვერ ვერკვევი), გოგო როგორც კი 18 წლის ანუ გასათხოვარი გახდება, წითელ ნაჭრებს კიდებენ რომ აჰათ გოგო და წაიღეთო. პ.ს. მე კიდევ მეგონა რომ ვიღაც მოკვდა და იმიტომ გამოკიდესო, ძალიან ბევრგან რომდავინახე მერეღა ვიკითხე და გამარკვიეს.


რომელიღაც წინაპარის ძვალი ყორანთასკენ მიმავალ გზაზე.
პირდაპირ გზაზეა გამოთხრილი ძველისძველი სამარხები


ხედი სადღაც ყორანთიდან. მეჩვენება თუ ელფების მთებს გავს?


ა, ხო, ცხოვრებაში პირველად ვნახე ხის სოკო ხეზე!


რატევანთანვე იყო რარაც ძველისძველი ეკლესია, უგუმბათო და ობოლი, სააამაგიეროდ შიგ 1960-იან წლებში გარდაცვლილი 98 წლის ქალის საფლავი იყო, ზედ ქვის ლოდით. ეტყობა მის ახალგაზრდობაში მოდაში იყო და ძელი მოდით მოინდომა საფლავი, მარა რაღა მაინცადამაინც ეკლესიის შიგნით?!


ეს კადრი შემიყვარდა, რატო, არ მკითხოთ, ვერ დავასაბუთებ.


რატევანი


ბოლნისი….


რატევანი

რატევანში ხაერი იყო ფუსთა-ფუსთა, კრისტალურად, აი იმ მდინარესავით, სამეგრელოში რომ ვიპოვეთ და რომელის სახლიც სულაც არ მახსოვს. და ბალახის სუნი ქონდა ჰახერს, არ ვაჭარბებ, აი ცვეტში, მე ვიყო ფარშევანგი. სანამ თამარიჩი და კარავი სურათებს იღებდა მე ჩამოვრჩი და სოფლის ხმებს ვუსმენდი :გულიკები:


ხავსიანი ქვები რატევანის მიდამოებში…
აუ, ისე, გავღიზიანდი ამ სათათრეთში ძალიან, დიდი სიამოვნებით გავასახლებდი ტათრებს თავიანთ ისტორიულ სამშობლოში, ქართულ ენას ეგენი არ სწავლობენ და აქ რა ჯანდაბა დაკარგვიათ?


ცურტავი, აქედან ყოფილა ის იაკობი, ტვინს რომ მიბურღავდა მეცხრე კლასში.
დედები ცხოვრობენო, მაგრამ არ იყვნენ, ეტყობა წირვაზე წავიდნენო დავასკვენით, კრუგები ვურტყით, ვაბრახუნეთ და წამოვედით გაწბილებულები


ზატო ფუსა იყო იქ.


მე-შმაკი 😀


დმანისის ციხეზე ვპოზიორობ სიტყვებით “აუ გადამიღეთ რაააა”, კადრი ეკუთვნის ბასას


მფრინავი ჰოლ… კიარადა პერწკლი


ასოცირებული სურათი, აი ასეთი გასვლა იყო, მწვანე და ფუსთა

პ.ს. გააავიყინე, სახლში რომ მოვედი, ორსაუკუნენახევარი ვლხვებოდი აბაზანაში.

უფლისციხე-ატენის სიონი 5-წუთიანი მარათონით


ხოოოოოდა, ესეიგი ასე და ამგვარად, პირველად ვიყავი სამსახურთან ერთად ექსვკურსიაზედ, ვიყავით ბევრი კაცი, ასე 25-28 ცალი, ლაბი, გაყიდვები, ბუღალტერია, მარკეტინგი და უმფროსობა. (მომიტევეთ წერის პერიოდში სიცხე მაქვს და ცოტას ვიბოდებ).


შეკრება დილის ცხრაზე იყო დანიშნული, ჩემი დილისათსაათზეადგომადი ძმა ადგა 8-მდე, იბანავა და ისევ ბედნიერად მიეძინა, მხოლოდ წასვლის წინა წუთებშიღა შეფხიზლდა მხოლოდ იმისათვის რომ ავტობუსში გაეგრძელებინა ძილი.

პირველ რიგში ჩემი მაღალქუსლიანი თანამშრომელები შევათვალიერე, საბედნიეროდ, გადავრჩით, დაბლებზე ეცვათ! თუმცა ეკამ მაინც მოახერხა და მაღალქუსლიანი მოსახერხებელი სალაშქრო სანდლები იშოვა (ძეგლის ღირსია იმჰო 😀 ) და 9-ზე შესაკრებელი და გასასვლელი სასტავი გავიდა 10 საათსა და რაღაცეებზე. (აქ წარმოვიდგინოთ გამარჯობა საქართველოს ლაითი ვერსია ჩემი სახით).

პირველი გეგმაში სამთავისი იყო, მახსოვდა რომ აქ იყო ის ხე, ძალიან რომ მიყვარს. გზაში იმდენი ვილაპარაკე, ეზოში რომ შევედით, აბა სადაა შენი ხეო?! არ იყო :((( მერე გავარკვიე, ერთაწმინდაში ამრევია. არადა ისე მიყვარს ის ხე…. რარაცნაირად საყვარელი ტიპია, ხასიეთა. არდა სამჯერ ვიყავი და სამჯერვე ვიღაც კონწიალობდა იმ ხეზე და ვერასოდეს ვერ გადავიღე.

ხოდა შემდეგ წავედით ატენის სიონში. დედათა მონასტერი კი ყოფილა მარა მე რომ იქ საცხოვრებლები და მეურნეობა ვერ ვნახე + მოუვლელი იყო იქაურობა? ზვიომ ეკლესიის ეზოს გარეთ სიგარეტს მოუკიდა და მაშინვე მიიღო კომენტარი, ეკლესიური ადამიანის მიერ წარმოთქმულის შესაფერისი, მე შესაბამისად, ანტიეგეთკომენტარულური სისტემა ჩამერთო… ნუ რას ვიზამთ, ახალმოსული იყო, არ მიცნობს ჯერ და ნამეტანი შოკური სისტემით მოუხდა გაცნობა 😀

გზაში რესტორანი დავჯავშნესავით, ანუ საღამოს მენიუ შევუკვეთეთ, მე ამასობაში ეს “შპალიერი” დავინახე და ვებრდღვენი სურათების გადასაღებად. ხოდა ჭაუხებია ხო? თუ მეშლება? არადა რო გავს?!

ატენის სიონში ფერები იყო ლამაზი….. სანთლის გამყიდველები ტრადიციულად ბრაზიანები “თავშალი რატო არ გახურავს, ქალო!” ტიპის გამოსვლებით…

კიდევ, ძალიანძალიან ბევრი ასეთი ყვავილებით მორთული ბაღ-ვენახები იყო


ამის გადასაღებლად შევძვერი “სეტკაში”


დაბოლოს, ნანატრი უფლისციხე….
უფლისციხეს აკეთებენ, მუზეუმის შენობასაც მოვკარი თვალი (ანუ მუზეუმი ეწერა, შიგ რა მოხდება ჯერ არ ვიცით), გიდიც გვყავდა, სტალბერი-სტალინი+ბერია, მამაჩემს ლენინი არ ევასებოდა თორემ ლესტანბერი თუ რარაც ეგეთი ვიქნებოდიო. ჩინელ-იაპონელი პაწუა და მარდი ტურისტიკები იყვნენ ბლომად, დაცუნცულებდნენ ქოლგებით.


აი, გვარბენინა იმ გიდმა ოთხით, ისე სწრაფად მეტყველებდა, მეც კი გამასწრო ტემპებში…
არ ვუსმენდი, სურათები უფრო მაინტერესებდა, დავდიოდი და “ვპაპარაცობდი”, ოღონდ ამორჩევით, აი, ადამიანზე მუზა რომ გაგეხსნება, მასე….
ა ხო, პირველი შემთხვევა იყო, ხალხების ჯგუფური სურათები რომ გადავიღე, გადაგვიღე-გადაგვიღეო და…. ერთი მაინც უკმაყოფილო დამირჩა, მე რატო არ ვჩანვარო სურათებშიო, ვახ, დაქირავებული ფოტოგრაფი ვყავდი თუ?!

ცოტაარიყოსდა, ქარი უბერავდა, წვიმამაც გვიკადრა, ოღონდ მოწინწკლა მხოლოდ (აი ამ პერიოდშჳ მომერია ვირუსი, იმჰო)

ლამაზი იყო, ძველისძველი (ვარძია ამასთან შედარებით, ბავშვია) მაგრამ იმდენი ხალხი იყო…….. არა, მაინც ბირთვისები მირჩევნია, მე ვიყო მაჩვი…

იმ კაცმა, ამფითეატრებიო, ესენიო, ისინიო…..


ეკლესიის მისასვლელი……


ხევსურეთის პეიზაჟს გავს……


გაცვეთილი უფლის ციხე……..


მომიტევეთ, ისევ მე და ჩემი ბალახები და ბალახისფრები……

……………..



ეს ნასახლარებია, ადრე სასაფლაოები ყოფილა, ხოდა ეს რომ გაიგეს ადგა თურმე ხალხი და აიყარა დედაწულიანად და სხვაგან გადასახლდა…….. (რავიცი, მე კი მეძინა ტკბილად ჟინვალის სანაპიროზე, თავი საფლავის ქვაზე მედო..)

ხავსები


და სულ ხავსები

და მედიტირებადი მე იქ

კიარადა ვმაიმუნობ…….

ხო ნუ იქ იყო ავტობუსში ტაშფანდურები, მერე რესტორანში გაგრძელებული, მარა ეგ უკვე საინტერესო აღარაა, იმჰო. თან ისე გავცივდი, იიიიიიიიიიიიმხელა ჭიქით მოვატანინე ჩაი და მთელი კვირადღე ვკვტებოდი და მეძინა და ვკვტებოდი.

ოდა ეგრე

წიფაში, მეორედ.


ჭკუა ვერ ვისწავლე, რომ სხვის იმედზე არ ვიყო და ფოტოები თვითონ გადავიღო, თუნდაც
ჩემი ბუძანგალა პაპარატით, რომ არ უნდა დამეზაროს და ავწიო ერთი ადგილი, რომ პოსტი
უსურათოდ არ დამრჩეს.მაგრამ იმდენად რელაქსირებული ვიყავი, დავდე ის ერთი ადგილი
პარალონზე და შედეგად არცისებევრსურათიანი მაგრამ ბევრლაქლაქიანი პოსტი იქნება, თუ
ძალიან გეზარებათ მარჯვნივ ზემოთ წითელი წკაპია და მიაწკაპეთ.

მე მიყვარს წიფა, იმის გამო რომ იქ მატარებლის მეტი არაფერი არ მიდის, ჰაერი სველია და სუფთა, იქ მარის სახლია, ნეო ცხოვრობს და გარშემო სულ მთებია.

მარი, ჩვენი მასპინძელი და ადამიანი, ვინც ყოველთვის მიხარია.

ფეისბუქზე რომ დაწერეს წიფა გადაწყდაო, ჩემი გული თან გაყვა, შაბათს ვმუშაობ ორამდე და ვერც შემცვლიდნენ, უცებ, პარასკევს საღამოს მძინავს დაღლილს და რეკავს წივწივა , ხვალ შუადღესაც შეიძლება წასვლაო, აიაიაიაი ისე გამიხარდა ძილი ვის ახსოვდა, წამოვხტი და ოთახში დავხტოდი ჯუმპ სმაილივით :უსერ:

აქედან ოთხი წავედით, მე, ჩემი პლიუსი კიარადა ზვიოსული, რომელიც მგონი სულ სამ კაცს იცნობდა იქ და ძმები ბასილაშვილები,იქ ანდროგვანცა, ქუცქანინო,ნანუცი, ნინო, სოფო და თვითონ მარი დაგვხვდნენ. წივწივა ბოლო წუთამდე მოდიოდა და მერე ვეღარ წამოვიდა, შესაბამისად, ნანუცი და ნინო დარჩნენ სპალნიკების გარეშე.
კინაღამ ჩვენც დავრჩით, გვანცას რომ არ დაერეკა, ვიჯდებოდით ბედნიერად ვაგზალზე არმოსული წივწივას ლოდინში.

ნეო

გზა იყო მზიანი, სუნიანი, ნაგლბებოიანი, ძლივს სკამზე ფეხი გავშალე და “წამოვწექი”, რომ ხაშურში შემოვიდა, 2700 თავისუფალი ადგილი დაიკიდა, თავზე დამადგა, მკვახედ მომახალა “ჩამოიღე ფეხი და დამსვი”-ო და მოკალათდა. მერე ჟურნალი დააძრო და ორ წუთში ზედ დაიძინა.

სულ ოთხნი ჩავედით, გოგოები დაგვხვდნენ სადგურზე და ფეხით ავედით მარის სახლამდე.
გზაზე ის მასპინძელიც ვნახე, პირველად ჩასულებს უმმმაგრესი ღვინო რომ დაგვალევინა და ამბები მოგვიყვა… ინფარქტი გადაუტანია (((((

ბავშვებმა სამწვადე დაგვახვედრეს, კოცონი დავანთეთ და სრული ბედნიერებისათვის მხოლოდ ვარსკვლავიანი ცა მეკლდა.

ის გადაღუნული ხე მოუჭრიათ, ჩიტუციო რომ იწვა, ის გაზაფხულის ყვითელი ყვავილებიც აღარ იყო, სამაგიეროდ იყო უკვე ფუსთა სახლი, ჰამაკი, ხეზე გაკეთებული ფიცრის შტაბი, ვაშლები პირდაპირ ხიდან (ჩემი სუსტი წერტილი), ძილი ფუსთა ჰაერზე, აივანზე, “პრუჟინებიან” საწოლში. (მერე რა, რომ ნახევარი ძილის მერეღა მოვტვინე, რომ მარცხენა მხარზე უნდა დამეძინა, რომ ნორმალურად ჩამძინებოდა).

ენთო ცეცხლი, იწვებოდა მწვადები თავისით და ხანდახდან ბიჭების დახმარებით, ვიჯექით/ვიწექით ცეცხლთან ახლოს და მოშორებით გაშლილ ადიალებზე, პარალონებზე, ჰამაკებში, ვაბოლებდით, კოცონიც, თავის მხრივ, გვაბოლებდა, ვსვამდით ღვინოს/არაყს/კონიაკს სურვილის და შესაძლებლობების მიხედვით, ვჭამდით მწვადებს და პურს და ვლაპარაკობდით, ვლაპარაკობდით ვლაპარაკობდით ყველაფერზე და არაფერზე…

შუაღამისას სასაფლაოზე დაიგეგმა წასვლა, ერთი სული მქონდა, მაგრამ ნიტო კონიაკმა, ნიტო ამბოლოდროინდელმა რეჟიმმა ისე მიმჩექმა, 1-ზე ბედნიერად გავეშურე დასაძინებლად, ანმუ მანამდე, სანამ წასვლას დააპირებდნენ… გზა აბნევიათ, საბოლოოდ მაინც ვერ ვიაგნეს თურმე, დაბრუნებისასღა გამეღვიძა, ვიღაცა იმხელა ხმაზე შემოჯლიგინდა, წამოვხტი მიფეთებულივით.

მეორე დღე მოღრუბლული გათენდა, ცხვირი გამოვყავი სპალნიკიდან და ჰაერი იყო ცივი, სასიამოვნო, ხოდა მეძინა გამოყოფილი ცხვირით, სანამ ბიჭები ეზოში ცეცხლს ანთებდნენ, მერე წამოვიზლაზნეთ ნელ-ნელა გოგოები.

ჩემი სუსტი წერტილი ყავაა და პირველი, რაც ვქენი, ასადუღებელი ხელსაწყოების ძებნა დავიწყე გაწეწილი თმით და დასაბანი პირით, მოვნახე, დავადგი და მერე ვეჩხუბებოდი, რატომ არ დუღდები თქო, არადა თავზე დაფარება დამვიწყებია…

ხოდა მერე ითამაშეს რაღაც კარტიანი თამაში, სავარაუდოდ ძალიან სახალისო, მე არ მქონდა თავის იმედი და “დავეტიე”. მერე მაფიოზობანა. მაგის ყურება შჴრიდან მევასება, რომ ვიცი ვინ ვინაა ))))) სოფო თამაშობდა კარგად.

ხოდა მერე ავიბარგეთ და წამოვედით მატარებლით…. წივწივა იქ კი არ იყო, მარა მატარებლით მაინც ვერ წამოვედით, ჩამოგვყარეს.

სანამ ჩამოგვყრიდნენ, ვიარეთ-ვიარეთ ცარიელი სკამის სანახავად, ვერ მივაგენით, ბოლოს სადღაც გავედით, ვაგონებსშუა და დავსხედით.

ცხელა-ცხელა, ნიავი არ იყო, გესტაპოს ტყვეები ალბათ უკეთესად მგზავრობდნენ… სოფო დაიღალა, თავი მიადო კარს და კარი, რომელიც ჯაჯგურით ვერ გავაღეთ, გაიღო!!

ვაშა, ხაერი!

ამ დროს რეკავს მარი, ჩავდივართ ხაშურში და ბორჯომის მატარებლით წავიდეთო, ესენი გვყრიდნენ, ბილეთები არ გაქვთო, პლიუს ერთ ლარს გვთხოვდნენ, რაზეც კარგი პასუხი მიიღეს, მატარებლიდან გვყრით და ლარებს რაღაზე გვთხოვთო.

ჩამოვეყარეთ ხაშურში, დაგვეზარა მატარებლით ჩიქჩიქი, დავიქირავეთ მარშუტკა, რომელსაც პეკინამდე უნდა მივეყვანეთ და ისეთი საყუარელი მძღოლი იყო, რომ ორი შემეტენე მგზავრი დაიმატა.. ;ადსკჰასასფდალკსჯ!!!!!

მწუადაობა ცუცქასთან გაგრძელდა, წივწივაც მოვიდა მერე და ნინი85-იც და მერე მე და წივწივამ ცალკე გავაგრძელეთ ისა, ბომჟაობა და ლუდაობა და სახლში რომ მივედი აბაზანის და ლოგინის თავიღა მქონდა.

ხოდა ესე

მომნატრებია წივწივღოველები, საუკუნე არ მყავდნენ ნანახები და აღმოვაჩინე, რომ ძალიან მივეჩვიე, როცა არ უნდა ვნახო, მათთან თავისუფლად ვგრძნობ თავს, რაც იშვიათად ხდება…

ასოცირებული სურათი: მე, ცეცხლი, წიფა


დაკიდევ, ჩემი პირველი შეხვედრა წიფასთან…..
http://bunbunland.blogspot.com/2008/08/blog-post_27.html

ალგეთი



მაყვლიანი და კვამლიანი გასვლა იყო
(მემგონი ბანაობის მერეც ამდის სუნი ლოლ)


ლისფიტებიანმდინარიანი. მე საბოლოოდ დავასკვენი რომ ბანაობა ჩემი საქმე არაა, გაუმარჯოს მდინარის პირას ჯდომას და მედიტირებას (ეგ ცეცხლთანაც მოსულა)


ვიყავით იდეაში 7 ზრდასრული და მმმ, 2+2+1+კიდევ ბევრი ბავშვი, აქედან საბანაკე ადგილას დარჩა მხოლოდ 6 მოზრდილი და 5 ბავშვი. დანარჩენი აიბარგა ჰორუსების აგარაკზე, იქ დაბდღე ხდებოდა და ჩვენ როგორც “არაქართული სულის მქონენმა ” ძალიან გულმოდგინედ ავარიდეთ თავი სუფრას.

ღამე იყო თოვლიანი კიარადა ქარიანი, სუსხიანი და ბოლიანი და მე აცრა რომ მქონდა გაკეთებული და ესენი სვამდნენ და მე საწყალი მზერით ვუყურებდი ცოტა ის იყო, აბზ.სამაგიეროდ ფხიზელზე ნასვამების მოსმენა მაგარი საინტერესოა )))))

კოცონის კვამლმა იდინა ჩემკენ, იდინა, იდინა და იმდენი იდინა ბოლოს ცალ ფეხზე დავიკიდე, ჩემი ნარინჯისფერი რამე ავიფარე და ვიჯექი/ვიწექი/ვიდექი/მეძინა კვამლში.


მეორე დღეს ვიბოდიალეთ ჩანჩქერისკენ. გზა გადიოდა ტყეზე, მუხლამდებალახიან მინდვრებზე…


ბერიშა წინ მიდიოდა,გზას კვალავდა, უკან ორი ბავშვი მისდევდა და მერე ჩვენ


კიდევაც დაიზრდებიანო )))))))))))
ხუხ, ამათმა ისე საკაიფოდ იარეს…… ოდესმე შვილი თუ დავაპირე, აუცილებლად ასეთი უნდა იყოს ))) აცას ბავშვს პირველად ეძინა და რა კმაყოფილი გამოძვრა დილას კარვიდან, კიდე დავიძინებ სხვა დროსაცო ))) ამათ ასაკში უმრავლესობამ კარავი რა არის, არ იცის.

ხედი ხიდიდან


და ხიდი.


გზაზე შემხვდა, რაღაცნაირი……


უკანა გზა კი მდინარით ჩამოვიარეთ, თან ასახვევს გავცდით და ბაარემ ბოლომდეო…


გზაზე შემოდგომის ელჩი შემომეყარა


წალიკ-წალიკ


ალგეთის ხეობაში….


აიი ამ ალქაჯ ჩიტს დავდევდი, იმდენი ქნა, არც სურათი გადამღებინა და ჩავეზნეყვე წელამდე წყალში ))))))


აი აქ ვიყავით დაბანაკებულები.


ასოცირებული სურათი ))) ასეთი გასვლა იყო. თავისუფლება უსასრულობისკენ.


ცოტაც და ვსო…
ბავშვების ტემპით ვერ დავდიოდი, წინ გავქუსლავდი და მერე ველოდებოდ/ვისვენებდი ხოლმე…


ნაომარი ფეხები ))) წყალი თავიდან ცივია და უსიამოვნო, მერე ეგუები, მერე გკიდია და მერე სასიამოვნოც კია (არა, წელამდე არ იყო სასიამოვნო, მომეწეპა და ვერ დავდიოდი)
ჭირი იქა, ლხინი აქა…..
პ.ა. იქამდე როგორ მივიდეთ? როგორ და… ფარცხისს რომ გაცდები და მდინარეს კი არ გადაკვეთ მეორე გზას გაუყვები…. დეტალები არ/ვერ მახსოვს, ახლოა ბირთვისებთან და კაი ტიპია ძალიან )))

იყალთოს აკადემია


შაბათს კარაველებთან ერთად ექსკურსიაზე ვიყავი კახეთში, ამის გულისთვის. დანარჩენი ყველაფერი ნანახი მქონდა და იყალთო არა. ჯეოსელმა ხომ წამოიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები და რამე გრანდიოზულის მოლოდინით წავედი…
არ მინანია , თბილოდა, ჰაერში მაინც შემოდგომის სუნი იდგა და ეზოშიც ხმელი ფოთოლი და მწვანე ბალახი იყო ერთმანეთშჳ არეული.


ეზოშჳ დავჯექი ძველი ხის მორზე და კარგახანს ვიჯექი, სიმშვიდით და იმის შეგრძნებით ვტკბებოდი, რამხელა ისტორიის მქონე ადგილას ვიყავი. მერე ეს სურათი გადავიღე.


რაცა შუბლზე გეწეროს…
გული დამწყდა, საფლავის ქვები ხავსისგან მაინც გაეწმინდათ, ზოგი ნახევრად მიწაში იყო ჩაფლული. ეკლესია ხარაჩოებში იყო, ზამთაარში შეჩერდა და მერე ისევ გაგრძელდებაო. კაი, ეკლესიას აღადგენ,მარა აუცილებელია თავზე მაინცადამაინც გუმბათი ედგეს, რამეს რომ მოკიდონ ხელი გადასარჩენად? 😦 ამ საფლავებსაც აქვს ისტორიული ღირებულება, თჲ მაინცადამაინც სარგებლის მიღება უნდათ რამის გადარჩენისგან.


ეზოში. გაადიდეთ და მაყვალ-ბარდებს დაინახავთ, რომლის გაკაფვასაც ერთი გამრჯე ადამიანი და ერთი დღე ყოფნის.


აკადემიის ნანგრევები

ეს მცირედი ისტორიული ცნობები დაინტერესებული პირებისთვის
იყალთო, ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი თელავის ჩრდილოეთით, 7-8 კმ-ში. დააარსა ერთ-ერთმა ასურელმა მამათაგანმა ზენონმა VI საუკუნეში. იყალთო ქართული კულტურისა და განათლების მძლავრი კერა იყო. გადმოცემის თანახმად, არსენ იყალთოელს (XI-XII საუკუნეები) აქ აკადემია დაუარსებია. ჩვენამდე მოღწეულია აქაური ხელნაწერები, რომლებიც შედარებით გვიანდელი ხანისა და იყალთოს აკადემიის შესახებ ცნობებს არ შეიცავს. კომპლექსიდან შემოჩერნილია 3 ეკლესია და სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა, მ.შ. აკადემიისა და სატრაპეზოს ნანგრევები. ეკლესიათაგან მთავარია VIII-IX საუკუნეების ფერისცვალების ეკლესია “ღვთაება” (აგებულია იმ ძველი აკლესიის ადგილას, რომელშიც დაკრძალული იყო ზენონი). სამების მცირე ეკლესია, რომელშიც მიუხედავად საფუძვლიანი გადაკეთებისა, შემორჩენილია VI საუკუნის გუმბათოვანი ეკლესიის ნაწილები და ყველაწმიდის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც XII-XIII საუკუნეების მიჯნას მიეკუთვნება. აკადემიის გეგმით წაგრძელებული შენობა რიყის ქვით არის ნაშენი. პირველი სართული 2 ოთახისაგან შედგება, მეორე კი ერთი მთლიანი დარბაზია (24,5 მх9 მ) და, როგორც ჩანს, სამეცნიერო შეკრებათათვის იყო იმთავითვე განკუთვნილი. შენობა სტილით VIII-IX საუკუნეების ფეოდალურ სასახლეებს ენათესავება და აგებულიც მაშინ უნდა იყოს.